เกษตรกรรมแบบประณีตเป็นกระบวนการเรียนรู้ เพื่อพัฒนาคนสู่ความเป็นมืออาชีพ

วันนี้ผมใคร่ขอเปิดประเด็นที่ค่อนข้างจะท้าทาย กระแสของสังคมที่กำลังจ้องมองอยู่อย่างใกล้ชิดในการทำเกษตรกรรมแบบประณีตของเครือข่ายปราชญ์ชาวบ้านภาคอีสาน  ที่พยายามที่จะหาแนวทางแห่งความพอเพียง

แต่ก็ใช่ว่าผมไม่เห็นด้วยกับแนวทางนี้นะครับ  หากแต่เพียงว่าจากที่ผมได้มีโอกาสได้เข้ามีศึกษา และมีความไกล้ชิดกับระบบมากขึ้น ทำให้ผมได้เห็นมุมมองในหลายมิติ ซึ่งตรงกันข้ามกับที่ผมเคยคิดเอาไว้

แนวคิดนี้ใช่ว่าจะลบหลู่ หรือตำหนิ แนวคิดของปราชญ์ชาวบ้านแต่อย่างใด เพราะการที่มีวันนี้ของผมก็เพราะท่านเหล่านั้น ปราชญ์ชาวบ้านทุกท่านเป็นคนดี ผมให้ความเคารพนับถือ และทุกท่านคือครูของผม

เกษตรประณีต...ฤาจะพอเพียง เป็นคำถามที่เกิดขึ้นจากการสนทนาของผมและเพื่อนที่ได้นั่งคุยกัน เพื่อนสนิทได้ถามผมว่าจริงหรือที่ทำเกษตรประณีตหนึ่งไร่แล้วพอเพียง พออยู่พอกิน ปลดหนี้ได้ ตามคำบอกเล่าของปราชญ์ชาวบ้าน

ฝันกลางวันอีกแล้ว เป็นคำพูดของผมที่ได้บอกกับเพื่อน  ไม่ใช่หรอกเกษตรกรรมแบบประณีต 1 ไร่ อะไรจะดีขนาดนั้น ไม่อย่างนั้นใครเขาจะเป็นบ้าไปทำในพื้นที่มากๆ ให้เหนื่อยทำไม

เกษตรกรรมแบบประณีต 1 ไร่ เป็นการทำการเกษตรแบบเข้มข้น เสมือนเป็นแบบฝึกหัดในการที่จะเรียนรู้ในการประกอบอาชีพ สำหรับแก้ปัญหาให้กับตัวเองอย่างแท้จริง   เป็นการจัดการความรู้ (KM) อย่างเป็นระบบ ไม่ว่าจะเป็นการจัดการความรู้เรื่องดิน น้ำ แสง พืช สัตว์ ระบบการผลิต สำหรับกลุ่มเครือข่ายที่จะแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในการแก้ไขปัญหาระดัแปลง ครัวเรือน ระบบนิเวศน์ และชุมชน 

ดังนั้น เมื่อเรามีชุดความรู้สำหรับการประกอบอาชีพของตนในปัจจัยต่างๆ อย่างแท้จริงแล้ว จะทำให้เรามีความมั่นใจ มีภูมิคุ้มกันที่ดีในการที่จะผลิตในพื้นที่ที่ใหญ่ขึ้น กว้างขึ้น ให้พอเพียงกับระดับต่างๆ

ขอบคุณครับ

อุทัย   อันพิมพ์

21 กุมภาพันธ์ 2550