ทิ้งท้ายบทนี้ คิดและเห็นภาพของการจัดการศึกษาไทย โดยเฉพาะในภาคส่วนของการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน ที่ทำให้ลูกหลานไทย คิดไปข้างหน้าก็ไม่มีความหวัง คิดไปข้างหลังก็ไม่มีความสุข

                                                                                            วันนี้ได้ร่วมกิจกรรมรับมอบอาคารปูนซีเมนต์ไทยเพื่อชุมชน   ณ   มหาชีวาลัยอีสาน  อำเภอสตึก   จังหวัดบุรีรัมย์     ผมเชื่อว่าภาพของกิจกรรมครั้งนี้จะคงอยู่ในความทรงจำของทุกท่านที่ได้ร่วมงานในวันนี้     กิจกรรมบ่งบอกถึงใจที่ถึงใจของพันธมิตรทางวิชาการ  แววตาบ่งบอกถึงการเป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้ และที่สำคัญทำให้เห็นคำอธิบายที่ชัดเจนของการเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้                                     

                               การเกิดเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้  ในแนวคิดหนึ่งเห็นว่า ฐานอันแข็งแกร่งของการเป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้จะนำไปสู่การเกิดเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้   ดังคำพระท่านว่า คบคนพาลพาลพาไปหาผิด  คบบัณฑิต บัณฑิตพาไปหาผล   การเรียนรู้เช่นกันหากว่าเพื่อนพ้องน้องพี่ชวนกันทำทุกเรื่องให้เป็นเรื่องที่ต้องเรียน  เครือข่ายการเรียนรู้ก็จะเกิดการเกาะเกี่ยว เกี่ยวก้อยกันหาความรู้ขยายกระจายอยู่ในทุกพื้นที่ทั่วเมืองไทย                                  

                              การเกาะเกี่ยว เกี่ยวก้อยกันหาความรู้ ในแต่ละพื้นที่หากช่วยกันค้นหาความรู้  ใช้ความรู้  สร้างชุดความรู้  ความรู้จะเกิดการไหลเวียนจากคนสู่คน  จากชุมชนสู่ชุมชน  ภาพของการเรียนรู้ทั้งในระดับบุคคลและสังคมย่อมปรากฏให้เห็น                                  

                               การเรียนรู้ทั้งในระดับบุคคล  ระดับสังคม  สิ่งหนึ่งที่เป็นเบื้องหลังหรือแรงขับสำคัญคือเจตนาในการเรียนรู้   เจตนาดีการเรียนรู้ก็จะพบสิ่งที่ดี  เจตนาไม่ดีการเรียนรู้ก็จะพบสิ่งที่ไม่ดี  คำพระท่านเปรียบเจตนาว่าเป็นเหมือนเงิน  เงินเป็นของกลางที่อยู่กับคนดีก็ได้  อยู่กับคนชั่วก็ได้   พระท่านเรียกสิ่งนี้ว่า   
เจตนาสัมปทา                                

                          เจตนาสัมปทา  เป็นเจตนาดีสามประการ คือ                                 
        1.  ปุพพเจตนา      ก่อนจะทำอะไรต้องมีศรัทธาในสิ่งนั้น                                 
       2.  มุญจเจตนา      ขณะที่ทำอะไรอยู่นั้น จิตใจที่มีศรัทธา ต้องไม่หวั่นไหว                                
      
       3.  อปราปรเจตนา    เมื่อได้ทำอะไรไปแล้วให้มีความสุขเมื่อคิดไปถึง    คิดไปข้างหน้าก็ให้มีความหวัง   คิดไปข้างหลังก็ให้มีความสุข                                

                           ทิ้งท้ายบทนี้ คิดและเห็นภาพของการจัดการศึกษาไทย โดยเฉพาะในภาคส่วนของการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน   ที่ทำให้ลูกหลานไทย คิดไปข้างหน้าก็ไม่มีความหวัง   คิดไปข้างหลังก็ไม่มีความสุข                                
                       
                         ทุกข์ทางการศึกษา  สิ่งใดคือต้นเหตุ   สิ่งใดเป็นหนทางแห่งการดับทุกข์