วันที่ 29 มกราคม 2550 ทีมงานของสำนักงานเกษตรจังหวัดกำแพงเพชร ประกอบด้วยคุณสายัณห์ ปิกวงค์ คุณสราญจิต หรุ่นขำ คุณสมเดช สิทธิยศ และผม ได้ร่วมกับทีมงานของสำนักงานเกษตรอำเภอคลองขลุง ประกอบด้วยคุณสุภาพ อุ่นเรือน คุณอรุณ พุฒตาลดง และคุณอุดม โพธิเงิน ได้ไปร่วมประเมินกลุ่มวิสาหกิจชุมชนบ้านเกาะลำไย หมู่ที่ 5 ตำบลวังบัว อำเภอคลองขลุง จังหวัดกำแพงเพชร
กลุ่มของบ้านเกาะลำไยนี้เป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนที่ดำเนินการผลิตไม้กวาด และหมวกสาน โดยร่วมกันดำเนินการเป็นอาชีพเสริมของสมาชิกกลุ่ม วันที่เราไปประเมินฯ ทางสำนักงานเกษตรอำเภอได้นัดหมายสถานที่ในบริเวณวัดเกาะลำไย มีสมาชิกกลุ่มประมาณ 30 กว่าคนมาร่วมประเมินผล ตามดูนะครับว่าวันนี้พวกเราได้ดำเนินการอย่างไรกันบ้าง
ก่อนที่เราจะเดินทางไปถึง ทางพี่สราญจิต ได้ประสานทีมงานของสำนักงานเกษตรอำเภอที่เดินทางไปถึงก่อน ให้ดำเนินการพูดคุยและชี้แจงวัตถุประสงค์ ฯลฯ เมื่อเราไปถึง ก็พบว่า คุณอรุณ พุฒตาลดง กำลังพูดคุยกับสมาชิกกลุ่ม ซึ่งตอนนี้ชาวบ้านกำลังประสบปัญหาเกี่ยวกับข้าวไม่ออกรวงเพราะประสบกับภาวะอากาศหนาว
เริ่มต้นกระบวนการ คุณสมเดช สิทธิยศ ได้ดำเนินการกลุ่มด้วยการทบทวนข้อมูลของกลุ่ม และดึงข้อมูลด้วยการใช้คำถามเพื่อให้สมาชิกกลุ่มได้ร่วมกันให้ข้อมูล คำถาม เช่น
- กิจกรรมของกลุ่มดำเนินการกันอย่างไร
- ดำเนินการตลาดกันอย่างไร
- การบริหารจัดการของกลุ่มฯ เป็นอย่างไร
- กลุ่มมีการจัดสรรผลประโยชน์กันอย่างไร เป็นต้น
ขั้นตอนที่ 2 เป็นขั้นตอนของการประเมินตนเอง วันนี้คุณอรุณ พุฒตาลดง เป็นคนดำเนินการ (ปกติผมจะเป็นคนดำเนินการ) โดยก่อนเริ่มกระบวนการ ผมก็ได้ชี้แจงและนำหัวข้อของการประเมินให้คุณอรุณ ทำการศึกษา เพราะครั้งต่อไปคุณอรุณ และทีมงานของอำเภอคลองขลุงจะต้องไปดำเนินการต่อในกลุ่มต่อไป วันนี้เลยให้ลองฝึกปฏิบัติจริงกับกลุ่ม ซึ่งก็พบว่าสามารถดำเนินการได้ดีมาก
กลุ่มร่วมกันประเมินตนเอง
- ระหว่างนั้น คุณสราญจิตก็เตรียมคำถามและกระดาษฟางเพื่อดำเนินกระบวนการหาแนวทางพัฒนากลุ่ม
ขั้นตอนที่ 3 ดำเนินกระบวนการโดยคุณสราญจิต หรุ่นขำด้วยการนำผลของการประเมินตนเองของกลุ่ม ซึ่งพบว่า ด้านทิศทางของวิสาหกิจชุมชน และด้านการบริหารจัดการวิสาหกิจขุมขน อยู่ในระดับปานกลาง จึงได้นำ 2 ประเด็นนี้มาตั้งเป็นประเด็นคำถามเพื่อให้กลุ่มร่วมระดมความคิดเห็นว่าจะทำการพัฒนากลุ่มใน 2 ด้านนี้อย่างไร
- วันนี้ คุณสายัณห์ ปิกวงค์ ทำหน้าที่บันทึกข้อมูล ครับ
หลังจากการดำเนินการประเมินเพื่อหาแนวทางของกลุ่มเรียบร้อยแล้ว พวกเราทีมงานทั้งจากสำนักงานเกษตรจังหวัด และสำนักงานเกษตรอำเภอคลองขลุง ก็ได้ทำการสรุปบทเรียนร่วมกัน และสรุปว่า
- ทีมงานของสำนักงานเกษตรอำเภอ จะต้องเข้ามาร่วมจัดทำแผนของกลุ่มอีกครั้งหนึ่ง
- การดำเนินการประเมินจะต้องทำร่วมกันเป็นทีม
- นักส่งเสริมจะต้องมองไปถึงงานส่งเสริมการเกษตรที่จะมาสนับมนุนกิจกรรมของกลุ่ม และมองไปถึงการต่อยอดกิจกรรมของกลุ่มในด้านอื่นๆ ด้วย
- นักส่งเสริมการเกษตรประจำตำบล ต้องมาร่วมต่อยอดการพัฒนาของกลุ่ม เช่น การแก้ปัญหาวัถุดิบ การค้นหาเทคโนโลยี และกระบวนการผลิตสินค้าใหม่ๆ เป็นต้น
สรุปบทเรียนร่วมกัน
ภาพตัวอย่างผลิตภัณฑ์ของกลุ่ม
หมวกสาน
ไม้กวาด
หมวกอีกประเภทหนึ่งสามารถพับเก็บได้
ตราสินค้าของกลุ่ม
น้องสิงห์ป่าสักครับ
แม้จะเนื้อหาต่างกัน แต่วิธีการที่ทำสามารถใช้เรียนรู้ร่วมกันได้ดีนะครับ ขอนำไปใช้ต่อนะครับ ละเอียดเห็นขั้นตอนดำเนินการทุกอย่างดีจังเลย ชอบที่มีการสอนงานกันในทีม....สุดยอดมากครับ
เรียน ครูนงเมืองคอน
เรียน พี่ชาญวิทย์