จริยธรรมทางธุรกิจ
จรรยาบรรณของผู้บริหาร
องค์กรที่มีคุณภาพ
จริยธรรมทางธุรกิจและจรรยาบรรณของผู้บริหาร
อารีย์ แผ้วสกุลพันธ์
Aree Paeosakulpun
สำหรับองค์กรทางธุรกิจนอกจากดำเนินกิจการเพื่อแสวงหากำไร ตามวัตถุประสงค์แล้ว องค์กรทางธุรกิจยังดำเนินการอยู่ใต้สภาพแวดล้อมของสังคมฝ่ายต่างๆ เช่น ผู้ถือหุ้น พนักงนบริษัท ลูกค้า เจ้าหนี้ สังคมกลุ่มต่างๆ ตลอดจนรัฐบาล กลุ่มต่างๆ เหล่านี้เป็นกลุ่มที่ธุรกิจจำต้องอาศัยประกอบกิจการค้าและทำกำไรด้วยเสมอ ดังนั้นจึงเป็นส่วนที่ธุรกิจจะมองข้ามความสำคัญไปไม่ได้ หากแต่จะต้องสนใจนำมา ประกอบการพิจารณา ในการดำเนินงานขององค์กรธุรกิจจะต้องรับผิดชอบต่อส่วนนี้อยู่เสมอ ธุรกิจจะต้องสามารถจ่ายอัตราเงินปันผลให้แก่ผู้ถือหุ้นเพียงพอ จึงจะมีผู้ลงทุนซื้อหุ้นของบริษัท ธุรกิจจะต้องจ่ายเงินเดือน ค่าจ้าง และสวัสดิการ รวมทั้งการจัดเรื่องความปลอดภัยให้แก่คนงานอย่างเพียงพอ การปฏิบัติตามกฏหมายแรงงานต่างๆ จึงจะสามารถว่าจ้างคนงานให้ทำงานกับบริษัทได้ ในส่วนของลูกค้าธุรกิจจะต้องซื่อสัตย์ต่อลูกค้า ด้วยการขายสินค้าที่มีคุณภาพไม่โฆษณาชวนเชื่อเกินเหตุผล หรือไม่ปะปนสินค้า หรือโกงน้ำหนักของสินค้า นอกเหนือจากความรับผิดชอบที่มีต่อลูกค้าขององค์การธุรกิจแล้ว องค์กรธุรกิจควรมีเป้าหมายในความรับผิดชอบในส่วนที่เกี่ยวกับสังคมด้วย
นักธุรกิจในสมัยปัจจุบันได้ให้ความสนใจ “ความรับผิดชอบต่อสังคม (Social Responsibility) โดยมุ่งจัดกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ช่วยเหลือสังคม มีการจัดสรรกำไรเพื่อไปช่วยเหลืองานสังคมสังเคราะห์ การสรรหาและคัดเลือกคนพิการให้เข้ามาทำงาน หรือการสนับสนุนการศึกษาต่างๆ องค์กรธุรกิจอาจมีลำดับขั้นตอนต่อความรับผิดชอบต่อสังคม โดยมุ่งที่กลุ่มผู้มีส่วนได้ ส่วนเสียเพิ่มขึ้นตามลำดับ ดังนี้ ขั้นที่1 มุ่งที่ผู้ถือหุ้น โดยหาวิธีลดต้นทุนและแสวงหากำไรสูงสุดภายใต้กฏหมาย โดยไม่ต้องคำนึงถึงผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกลุ่มอื่น ขั้นนี้เป็นไปตามทัศนะดั้งเดิมของ Friedman ขั้นที่ 2 ผู้บริหารจะเพิ่มความรับผิดชอบไปยังพนักงาน (Employees) โดยให้ความสำคัญกับการจัดการทรัพยากรมนุษย์ การสรรหา การรักษา การจูงใจพนักงาน คำนึงถึงสภาพแวดล้อมของที่ทำงาน สิทธิประโยชน์และสวัสดิการต่างๆ ขั้นที่ 3 ผู้บริหารจะเพิ่มความรับผิดชอบไปยังผู้มีส่วนได้ส่วนเสียกลุ่มอื่น เช่น ลูกค้า ผู้ขายวัตถุดิบ การกำหนดราคาที่เป็นธรรม การผลิตสินค้าที่มีความปลอดภัยกับลูกค้า การสร้างความสัมพันธ์อันดีต่อผู้ขายวัตถุดิบ ขั้นที่ 4 ถือเป็นขั้นสูงสุดของความรับผิดชอบ ผู้บริหารจะรับผิดชอบต่อสังคมทั้งหมด การดำเนินงานขององค์กรคำนึงถึงผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกกลุ่ม และเน้นรักษาโลก และสิ่งแวดล้อม
*******************************