มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์จัดการประชุมวิชาการทางการศึกษาระดับชาติ ครั้งที่ 13 “Reimagining Higher Education in a Changing World: Innovation and Collaboration” และ Southern CWIE Forum 2026 ณ Conference Hall ศูนย์ประชุมนานาชาติฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา ระหว่างวันที่ ๒๖ - ๒๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๙ และเชิญผมไปบรรยาย ๑ ชั่วโมง เรื่อง Experiential Education : Fostering Deep Learning จึงนำ PowerPoint ประกอบการบรรยายมาแลกเปลี่ยนที่ (๑) เข้าชมวิดีทัศน์การบรรยายได้ที่ (๒) ลิ้งค์สู่การประชุมทั้งหมดที่ (๓)
เป็นการเสนอจินตนาการใหม่ของอุดมศึกษา
ที่จริงผมเสนอจินตนาการนี้มาตั้งแต่ปี ๒๕๖๒ ในปาฐกถาศาสตราจารย์ นพ. กษาน จาติกวนิช เรื่อง มหาวิทยาลัยแห่งอนาคต ซึ่งได้เสนอให้มหาวิทยาลัย “เดินสองขา” คือขา ชาลาปฏิบัติการวิชาการในมหาวิทยาลัย (Academic Platform) กับขา ชาลาปฏิบัติการวิชาการในภาคชีวิตจริง (Real-Sector Platform) ที่เสริมพลัง (synergy) กัน เดี๋ยวนี้ การไปเรียนจากประสบการณ์ในภาคชีวิตจริงเรียกว่า CWIE – Collaborative Work Integrated Education และเป็นหัวข้อใหญ่ของการประชุม ๒ วันนี้
ผมได้เรียนรู้จากการบรรยายของ ดร. อรสา ภาววิมล ท่านอดีตรองเลขาธิการ กกอ. ว่า ในสหรัฐเอมริกา มี Association for Experiential Education ที่เมื่อเข้าไปอ่าน ก็พบว่า เขามอง การศึกษาจากประสบการณ์ เป็นวิชาชีพ และมีวารสาร JEE – Journal of Experiential Education ด้วย เป็นช่องทางสำหรับนักวิชาการหรืออาจารย์ไทยที่นำงานสร้างสรรค์ด้านนี้ในบริบทไทย จะใช้เป็นช่องทางตีพิมพ์ และผมนึกขึ้นว่า เรื่องราวของหลักสูตร วท.บ. นวัตกรรมการเกษตรและการจัดการ น่าจะได้รับการตีพิมพ์
หลักสูตร วท.บ. นวัตกรรมการเกษตรและการจัดการ กำลังจะก้าวไปอีกก้าวใหญ่ คือยกระดับประสบการณ์ของนักศึกษา ให้มีประสบการณ์การเรียนรู้แบบเลี้ยงตัวเองได้ คือกิจกรรมเพื่อการเรียนรู้ที่นักศึกษาทำ ก่อให้เกิดรายได้ นำมาเลี้ยงตัวนักศึกษาเอง เลี้ยงหลักสูตร และคืนทุนแก่มหาวิทยาลัย การประชุมหารือกันตอน ๑๙ - ๒๑ น. ที่ร้านอาหารในอำเภอหาดใหญ่ ที่ทีมมูลนิธิ BCL กินไปคุยไป กับรองอธิการบดี ผู้อำนวยการ และคณบดีคณะทรัพยากรธรรมชาติ หนุนโดยประธานคณะกรรมการส่งเสริมมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ - ท่านอดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย บัญญัติ จันทร์เสนะ ที่ผมบอกที่ประชุม (อย่างไม่เป็นทางการ) ว่า จะก่อเกิดเป็นหลักสูตรนวัตกรรมการศึกษาแบบใหม่ – หลักสูตรที่นักศึกษาเลี้ยงตัวเองได้ระหว่างเรียน
วิจารณ์ พานิช
๒๘ ก.พ. ๖๙
