รายการ Future of Universities : Future of Research จัดโดยมหาวิทยาลัย Bristol เมื่อวันที่ ๑๘ พฤษภาคม ๒๕๖๖ ชวนผมคิดโยงสู่มหาวิทยาลัยไทย
แต่ก่อนจะสะท้อนคิดสู่โอกาสของมหาวิทยาลัยไทย ขอสะท้อนคิดวิธีจัดการประชุมนี้เสียก่อน ว่าเขาเชิญมาเฉพาะนักวิชาการในมหาวิทยาลัยหรือ supply side ไม่มีคนจากภาคที่เรียกว่า demand side ทำให้ไอเดียในวงอภิปรายไม่ร่ำรวยเท่าที่ควร
อย่างไรก็ตาม ข้อมูลในการนำเสนอและอภิปรายนี้ สะท้อนสภาพความเป็นจริงของอุดมศึกษาในอังกฤษและในโลก คือต้องการการสนับสนุนจากรัฐบาลมากขึ้น พร้อมๆ กับต้องการอิสระมากขึ้น โดยตระหนักว่า รัฐบาลในสมัยนี้มีความยากลำบากด้านการเงิน
นำผมสู่การสะท้อนคิดว่า อุดมศึกษาต้องยอมรับความท้าทาย ว่าต้องมีทักษะเปลี่ยนวิกฤติเป็นโอกาส โดยใช้หลักการง่ายๆ คือ มุ่งทำประโยชน์เพื่อพิสูจน์คุณค่า (และมูลค่า) ของตน สำหรับใช้หารายได้เอามาทำงาน โดยรายได้จากภาครัฐส่วนที่จัดสนับสนุนมหาวิทยาลัยโดยตรงอาจลดลง แต่งบประมาณภาครัฐเพื่อสนับสนุนการพัฒนาประเทศจะต้องคงอยู่ และอุดมศึกษาต้องมีวิธีเข้าไปรับงบประมาณผ่านการทำงาน เน้นภารกิจ public engagement (พันธกิจเพื่อสังคม)
เป็นที่เห็นพ้องกันทั่วโลก ว่าในยุคนี้ต้องพัฒนาประเทศสู่เศรษฐกิจและสังคมนวัตกรรม หรือใช้ innovation-led development จึงเป็นโอกาสที่มหาวิทยาลัยจะตีความหลักการนี้ สู่ภาคปฏิบัติ ทำความเข้าใจความต้องการของภาคีหุ้นส่วนภาคต่างๆ เข้าไปร่วมมือด้วย เพื่อทำประโยชน์ และหารายได้เลี้ยงตัวไปพร้อมๆ กัน
ไม่ทราบว่าวิธีคิดแบบตรงไปตรงมาอย่างนี้ จะใช้การได้หรือไม่
วิจารณ์ พานิช
๒๓ พ.ย. ๖๗
ห้อง ๔๐๔๐ สุรสัมนาคาร มทส. นครราชสีมา
