การจัดทัศนศึกษาเป็นนวัตกรรมการศึกษาเรียนรู้ และเป็นกระบวนการทางการศึกษาอบรม สร้างศักยภาพกำลังคนและระบบกลไกการจัดการภาคสาธารณะต่างๆทั้งภาครัฐ เอกชน ท้องถิ่น และภาคประชาสังคม สร้างพลเมืองประชากรอย่างบูรณาการ ที่มีคุณค่ามากต่อสังคมทุกภาคส่วนและประชากรทุกกลุ่มวัย มีคุณค่าต่อความจำเป็นของกระบวนการทางการศึกษาและการพัฒนาคนในระยะยาว จึงควรพัฒนาระบบปฏิบัติ โดยนำเอาระบบนิรภัยและการป้องกัน สร้างเสริมหลักประกันสุขภาวะมูลฐาน การสื่อสารและบริหารจัดการอุบัติภัย การแพทย์ฉุกเฉิน เข้าไปเป็นองค์ประกอบดำเนินการอย่างหนึ่ง ซึ่งทรัพยากร วิทยาการ เทคโนโลยี และสิ่งสนับสนุนต่างๆในปัจจุบัน จะเอื้อให้สามารถทำได้ดี ตามความเหมาะสมและตามความพร้อม
เมื่อกว่า 40-50 ปีก่อน ผมเคยเป็นนักออกแบบผลิตภัณฑ์ ออกแบบและเขียนแบบเพื่อการผลิตโครงสร้างไฟเบอร์กราสรถยนต์ของบริษัทผลิตอุปกรณ์เสริมรถยนต์แถวหน้าของประเทศแห่งหนึ่ง ที่เป็นผู้นำเอาวิทยาการวัสดุการผลิตชิ้นส่วนด้วยไฟเบอร์กราสมาใช้รุ่นแรกๆของประเทศ คุณสมบัติบางประการของไฟเบอร์กราสก็คือ เมื่อออกแบบให้เหมาะสมแล้ว จะมีความแข็งแรง ไม่หัก ไม่ผิดรูป ทนต่อแรงกระทบ ได้มากกว่าเหล็กกว่า 300 เท่า ทนความร้อนความเย็นได้สูง ไม่ไหม้ไฟ ไม่ขยายตัว และไม่หดตัวจากความเย็นง่าย น้ำหนักเบา สร้างแบบและขึ้นรูปให้เป็นดังที่ต้องการได้ง่าย สามารถประยุกต์ใช้เพื่อประดิษฐ์ห้องโดยสารของรถให้เป็นแค็ปซูลนิรภัยได้อย่างดี ป้องกันและลดความเสียหายจากแรงกระทบ ป้องกันความสูญเสียจากไฟไหม้ เพิ่มโอกาสการแก้ไขอุบัติเหตุและอุบัติภัย รวมทั้งเพิ่มสวัสดิภาพในการเดินทางโดยรถยนต์ ได้มากขึ้น
หลังคาและห้องโดยสารไฟเบอร์กราสรุ่นแรกๆ ของรถกระบะและรถทั่วไป เก้าอี้ไฟเบอร์กราสรุ่นแรกของโรงภาพยนตร์ปารีส กรุงเทพมหานคร เรือพายไฟเบอร์กราสแรกมีของสวนสัตว์ดุสิตเขาดินวนา และครั้งแรกๆของประเทศนั้น ผมมีส่วนในการออกแบบและเป็นผู้ได้รับความวางใจให้เขียนแบบขึ้นสำหรับระบบการผลิตและพัฒนาขึ้นในประเทศไทย ซึ่งปัจจุบันนี้พัฒนาแพร่หลายไปไกลมาก
อีกด้านหนึ่ง ที่จะนำมาบูรณาการเกี่ยวข้องกันกับสิ่งจะกล่าวถึง ก็คือ เมื่อหลายปีก่อน ก็ได้ร่วมกับสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ) เครือข่ายการสื่อสาร กขป 13 แห่งทั่วประเทศ (กขป - คณะกรรมการเขตสุขภาพเพื่อประชาชน) เครือข่ายองค์การบริหารส่วนจังหวัดและท้องถิ่นที่ได้รับการสนับสนุนโดยการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ) จัดกระบวนการพัฒนาการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการป้องกัน การสื่อสารและบริหารจัดการการแพทย์ฉุกเฉินสำหรับระบบและเครือข่ายกู้กัยขององค์กรท้องถิ่น ซึ่งได้จำลองสถานการณ์ ฝึกปฏิบัติการสิ่งจำเป็นพื้นฐาน แล้วนำเอาข้อมูลเชิงประจักษ์ มาวิพากษ์ ซ้อมทบทวน พร้อมกับออกแบบระบบดำเนินการสู่อนาคต เป็นต้น
ได้ปฏิบัติการและศึกษานัยสำคัญของหลักการจัดทีมและองค์ประกอบต่างๆ โดยมองจากหลายด้าน การเข้าถึงพื้นที่และกุมสถานการณ์ การสื่อสารและแบบแผนการเผชิญสถานการณ์ การปฏิบัติที่ถูกต้องของการกู้ชีพ การสาธารณสุขและการแพทย์ฉุกเฉิน การใช้สื่อและเทคโนโลยี การสำรวจแผนที่และเส้นทางเร่งด่วนเพื่อเปิดทาง เข้าถึง ปฏิบัติการเบื้องต้นแก่ผู้วิกฤติให้ได้ภายใน 7 นาทีซึ่งจะเป็นภาวะวิกฤติกู้ชีพ เพิ่มโอกาสรอด รักษาชีวิต ลดการพิการได้ ซึ่งท้องถิ่นนำร่องหลายแห่งได้นำไปพัฒนารูปแบบดำเนินการของตนเอง อีกทั้งขยายผลครอบคลุมไปถึงการจัดการสิ่งจำเป็นได้อีกหลายด้าน เช่น การจัดระบบเข้าถึงผู้ป่วยฉุกเฉิน ผู้พิการ ผู้เปราะบาง ผู้สูงอายุในบ้าน การจัดระบบหลักประกันสวัสดิภาพประชาชน 24 ชั่วโมง เหล่านี้เป็นต้น
ข้อมูลสององค์ประกอบจากประสบการณ์ต่อสภาพจริงดังหยิบยกมานี้ จะช่วยประมาณความจำเป็นและเห็นขอบข่ายประเด็นแนวคิดสำหรับพิจารณาและสร้างแนวปฏิบัติบางประการ ต่อกรณีการเกิดอุบัติเหตุอันน่าสะเทือนใจ ไฟไหม้รถบัสคณะทัศนศึกษาครอกเด็กนักเรียนและครูเสียชีวิต สำหรับการพัฒนารูปแบบที่เหมาะสมในอนาคต ซึ่งไม่เพียงต่อการทัศนศึกษาของเด็กนักเรียนเท่านั้น แต่เพื่อทุกการเดินทางของสาธารณชนทุกกลุ่มวัย และทุกการใช้สอย เพื่อป้องกันและลดความสูญเสีย ตลอดจนสร้างเสริมสุขภาวะมูลฐานเชิงป้องกัน สร้างสวัสดิภาพ สร้างระบบประกันสวัสดิภาพอย่างมีส่วนร่วม ซึ่งความสูญเสีย สาเหตุความเจ็บป่วยและสาเหตุการตายของประชากร การสาธารณสุขและสุขภาพ ที่สัมพันธ์กับอุบัติเหตุและอุบัติภัยนี้ เป็นวาระความจำเป็นในอันดับแรกๆของสังคม ทั้งสังคมไทยและทั่วโลก แนวคิด แนวดำเนินการ การสร้างเครื่องมือและเทคโนโลยีอย่างใหม่ให้เหมาะสม ตลอดจนมาตรการทั้งในระยะสั้นและระยะยาว จึงมีความสำคัญและเป็นสิ่งจำเป็น
สิ่งที่ควรทำและค่อยๆจัดให้มี เลือกทำ หาทางออกแบบตามข้อมูล ทรัพยากร และเงื่อนไขการอยู่ได้กับโลกความเป้นจริง ควรค่อยๆทำไปตามความพร้อม ดังนี้
กองทุนและระบบสนับสนุนต่างๆ มีส่วนนำการริเริ่มผ่านการสนับสนุนการดำเนินการที่ตอบสนองความจำเป็นทางการปฏิบัติได้อย่างถูกต้องของท้องถิ่น เมือง ภาคประกอบการ โรงเรียนและสถานศึกษา หน่วยบริการสุขภาพ โดยเฉพาะระบบปฐมภูมิและระบบเชื่อมโยงการส่งต่อ และอื่นๆ ในการพัฒนาทรัพยากร แนวปฏิบัติ คน และระบบปฏิบัติการ เพื่อครอบคลุมทั้งการพัฒนาการศึกษาเพื่อเด็กและประชากรพลเมืองทุกกลุ่ม รวมไปจนถึงความจำเป็นต่อสุขภาพและสวัสดิภาพ จากอุบัติเหตุ อุบัติภัย โรคภัยไม่ติดต่อ ภาวะวิกฤติ โรคระบาด
เป็นต้นทุนสำคัญในหลายด้าน ทั้งทางด้านสุขภาพ เศรษฐกิจสังคม และอนาคตการพัฒนาที่ยั่งยืนทุกด้าน อีกทั้งมีความจำเป็นต่อกระบวนการสร้างคนของระบบสาธารณะต่างๆ ที่จะต้องสามารถดำเนินการได้ง่ายขึ้น ปลอดภัยมากขึ้น และดียิ่งๆขึ้น มากกว่าการเกิดอุปสรรคและเงื่อนไขมากขึ้น แหล่งที่จำเป็นแต่ขาดแคลนทรัพยากรแบะกำลังคนก็จะยิ่งพึ่งการปฏิบัติของตนเองได้ยาก ย่อมส่งผลเสียต่อการไร้โอกาสที่ทัดเทียมกับสิ่งที่พึงทำได้มากขึ้นของสังคม ขาดการพัฒนาให้เต็มศักยภาพ ของประชาชนกลุ่มเป้าหมายต่างๆ จึงควรนำเข้าสู่วาระการพัฒนาเชิงนโยบาย เสริมสร้างความสามารถริเริ่มดำเนินการจากฐานกลไกที่มี เพื่อประชาชนและพื้นถิ่น ของเครือข่าย 13 เขตพื้นที่ ของเครือข่ายคณะกรรมการเขตสุขภาพเพื่อประชาชน เพื่อกระจายตัวการริเริ่มเชิงปฏิบัติการจากฐานชีวิต ภูมิถิ่น และฐานล่างสังคม สะท้อนเชื่อมโยงขึ้นส่วนบนกับการสร้างจังหวะของกลไกเชิงนโยบายมหภาค ในขอบเขตทั่วประเทศ.





ขอบคุณที่นำสาระนี้สู่ประชาชน และชุมชน โดยเฉพาะครู บุคลากรประจำโรงเรียน และผู้ขับขี่ที่เกี่ยวข้องฯ …วิโรจน์ ครับ
ขอบพระคุณครับ เป็นแนวทางหนึ่งที่จะทำได้ครับ
คุณสมบัติบางประการของไฟเบอร์กราส ก็คือ เมื่อออกแบบให้เหมาะสมแล้ว จะมีความแข็งแรง ไม่หัก ไม่ผิดรูป ทนต่อแรงกระทบ ได้มากกว่าเหล็กกว่า 300 เท่า ทนความร้อนความเย็นได้สูง ไม่ไหม้ไฟ ไม่ขยายตัว และไม่หดตัวจากความเย็นง่าย น้ำหนักเบา สร้างแบบและขึ้นรูปให้เป็นดังที่ต้องการได้ง่าย สามารถประยุกต์ใช้เพื่อประดิษฐ์ห้องโดยสารของรถให้เป็นแค็ปซูลนิรภัยได้อย่างดี สามารถป้องกันและลดความเสียหายจากแรงกระทบ ป้องกันความสูญเสียจากไฟไหม้ เพิ่มโอกาสการแก้ไขอุบัติเหตุและอุบัติภัย รวมทั้งเพิ่มสวัสดิภาพในการเดินทางโดยรถยนต์ ได้มากขึ้น
แต่ในทางปฏิบัตินั้น การผลิตเชิงพาณิชย์และการสร้างขึ้นมาใช้ แหล่งประกอบการขนาดเล็กโดยทั่วไปคงจะมีข้อจำกัด ต้องใช้วิธีออกแบบและสั่งทำจากแหล่งที่ส่งเสริมการลงทุนประกอบการเชิงธุรกิจ ที่มีกำลังคน ทรัพยากร เทคโนโลยี และสร้างระบบการผลิต ให้พอเพียงสำหรับการผลิตให้ลดค่าใช้จ่ายๆได้ด้วยการผลิตเพื่อตอบสนองความต้องการในจำนวนมากพอ ซึ่งไม่เกินที่จะทำได้ อีกทั้ง เป็นเพียงการปรับปรุงสิ่งที่ต้องใช้ในระบบการเดินทางสัญจรอยู่แล้วให้ดีกว่าเดิม และในอนาคต ก็จะยิ่งมีความคุ้มค่า สร้างสวัสดิภาพ เป็นองค์ประกอบสุขภาวะมูลลฐานของสังคม ลดความสูญเสีย เพิ่มคุณภาพสุภาวะสังคมเพื่อการศึกษาเรียนรู้ของมวลชน และเพิ่มประสิทธฺภาพการผลิตบริการต่างๆ อยู่ในตนเอง ได้มากขึ้น สร้างทุนเศรษฐกิจสังคมและเพิ่มพูนโอกาสเกิดผลดี หลายด้าน
แต่ในระยะใกล้มือนั้น แนะนำแนวปฏิบัติและเตรียมศักยภาพการปฏิบัติให้กับผู้ที่เกี่ยวข้อง กันเสียก่อน ก็จะเหมาะสมดีครับ ที่เหลือนี่ ค่อยคิดค่อยทำตามความพร้อม ดีกว่าไปสร้างข้อกำหนดตายตัวอย่างใดอย่างหนึ่ง จนผู้ประกอบการ ครู สถานศึกษา แหล่งจัดการศึกษาอบรมและทัศนศึกษาดูงาน ตลอดจนระบบปฏิบัติภาคสาธารณะต่างๆ เกิดข้อจำกัดมากกว่าจะสามารถมีกำลังการพึ่งตนเองในการจัดการให้ยิ่งดีกว่าเดิม ได้มากขึ้น