วันนี้มีโอกาสได้พบศาสตราจารย์วิจารณ์ พานิช ที่เชียงใหม่ในงาน Engagement Thailand 9th ที่เชียงใหม่ (รร.เซ็นทารา) …. ต่อไปนี้คือสิ่งที่ผมไปทำมา … ระหว่างหายไปบันทึก gotoknow ไปช่วงหนึ่ง …
๑) หลังจากได้มีโอกาสขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการศึกษา ของมูลนิธิสยามกัมมาจล และนำเอาองค์ความรู้ที่ได้ไปขับเคลื่อนรายวิชา “การศึกษาทั่วไป” … ผมตกผลึกว่า การถอดบทเรียนจากการคิด โดยใช้เครื่องมือ (๓ ห่วง ๒ เงื่อนไข ๔ มิติ) … ด้วยบทบาทวิทยากรกระบวนการของผมพลังลดลงไปเรื่อย ๆ … ตัดสินใจว่าต้องลงมือทำเอง ทดลองเอง … จึงได้ลงมือทำบนพื้นที่ ๒ ไร่ ภายใต้ชื่อว่า “บ้านสวนขวัญข้าว” … ผ่านไป ๓ ปี ผมรู้สึกถึงการเปลี่ยนแปลงทั้งภายในและภายนอกในตนเอง … พลังกลับมา … ความสุขในการทำงานกลับมา… ไม้ว่าไม่ใช่ด้านการศึกษา … แต่ผมเรียกว่า “การศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน”
๒) หลังจากพลังฟื้นกลับมา … ช่วงปลาย ๆ ปี ๖๕ ผมมีโอกาสได้มาขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้วยวิธีทำนองเดียวกัน … เพียงแต่เปลี่ยนจาก ๒ ไร่ เป็น ๒๐ ไร่ ในพื้นที่มหาวิทยาลัยมหาสารคาม ต.ขามเรียง … ผ่านไปเกือบ ๒ ปี ถ่ายภาพครั้งสุดท้ายที่นี่
๓) ตกมาปีนี้ มีคนมาช่วยงานมากขึ้น ผมจึงอาสาไปคิดและทำนำขับเคลื่อนเรื่องนี้ที่ฟาร์มมหาวิทยาลัยบนเนื้อที่ ๔๐ ไร่ (เนื้อที่ฟาร์ม ๕๐๐ ไร่ ในเนื้อที่มหาวิทยาลัย ๑,๔๐๐ ไร่ใน มมส. เขต ต.นาสีนวน) … กำลังปรับพื้นที่ … คงมีโอกาสได้เชิญท่านอาจารย์ไปสักวัน …
ถึงวันนี้ ผมตกผลึกกับตนเองว่า การพัฒนาที่ยั่งยืนตามเป้า SDGs เป็น “ผล” ที่คนในโลกต้องการจะแก้ปัญหาที่ตนเองก่อ … และก็ยังใช้วิธีเดิม … คือ เอา “ผล” ที่อยากได้ มาตั้งเป็น “เป้าหมาย” แล้วก็ใช้วิธีคิดเกณฑ์ คิดทำ นำสังคมไป ด้วยเม็ดเงินและงบประมาณมหาศาลที่ ร้อยละ ๘๐ ไม่ตรงลงสู่รากฐานของความพอเพียง ….
สิ่งที่ควรเน้นคือเป็น “เหตุ” คือ “ทำเหตุ” … คือการขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง บนฐานปฏิบัติในโรงเรียน … เริ่มตั้งแต่ ฝึกบ่มเพาะให้ปลูกผักกินเอง ในโรงเรียน ….
ดีใจที่พบอาจารย์ต๋อยอีกครั้งครับ
ฟาร์มมหาวิทยาลัย ๔๐ และ ๕๐๐ ไร่ น่าจะทำเป็นธุรกิจเพื่อสังคม เพื่อการเรียนรู้ของนักศึกษา อาจารย์ และคนในชุมชน เรียนรู้ผ่านการลงมือทำ แล้วนำมาสะท้อนคิดร่วมกันอยากมีโอกาสไปชมสถานที่ครับ