บทความเรื่อง New deceptions : How illiberalism is hijacking universities  เขียนโดย ศ. Jo-Anne Dillabough แห่งมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ กับ ศ. Andrea Peto แห่งมหาวิทยาลัย Central European University, Vienna    ลงในเว็บไซต์ University World News วันที่ ๔ พฤษภาคม ๒๕๖๗   ชี้ให้เห็นความเคลื่อนไหวในหลายประเทศในยุโรป  ในการใช้เงินหนุนให้บางมหาวิทยาลัยเป็นเครื่องมือสร้างพลังขวาจัด   

ที่จริงไม่ว่ายุคสมัยใด มหาวิทยาลัยถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองเสมอ    และอาจใช้อย่างซ่อนเร้นล้ำลึก     เอามาเผยแพร่ไว้เพื่อรับทราบว่า มีความเคลื่อนไหวนี้    โดยที่เป็นบทความเชิงวิพากษ์ เชิงเร้าอารมณ์     ให้ข้อมูลหลักฐานไม่ชัดเจน     

หลักการสำคัญของการศึกษา โดยเฉพาะอุดมศึกษา คือความเป็นกลางทางการเมือง   ฝึกคนให้มีวิจารณญาณ รับรู้และเรียนรู้ให้รู้จักอุดมการณ์และผลประโยชน์ที่แตกต่างหลากหลาย    เพื่อรู้เท่าทัน   

การมีปฏิบัติการซ่อนเร้นเพื่อปลูกฝังความเชื่อแก่เยาวชนอย่างไม่รู้ตัว    จึงเป็นการใช้อุดมศึกษาผิดทาง     

เรื่องนี้ผมมีความเห็นว่า หากอุดมศึกษาเน้นเรียนรู้จากประสบการณ์ (experiential learning) ให้มากขึ้น   ให้ผู้เรียนได้ฝึกสะท้อนคิดจากประสบการณ์ร่วมกัน เพื่อฝึกรับรู้แนวความคิดหลากหลายแบบ   นักศึกษาก็จะไม่ถูกหลอกหรือชักจูงง่าย 

ผมส่งลิ้งค์บทความไปให้ ศ. ดร. เจตนา นาควัชระ   ท่านตอบกลับมาภายในไม่กี่ชั่วโมงว่า   เป็นข่าวที่น่าสนใจ   แต่สาระไม่มีข้อมูลชัดเจน และไม่มีข้อวิเคราะห์เพื่อยืนยันคำตัดสินในชื่อเรื่อง   

วิจารณ์ พานิช

๖ พ.ค. ๖๗