บทความเรื่อง New deceptions : How illiberalism is hijacking universities เขียนโดย ศ. Jo-Anne Dillabough แห่งมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ กับ ศ. Andrea Peto แห่งมหาวิทยาลัย Central European University, Vienna ลงในเว็บไซต์ University World News วันที่ ๔ พฤษภาคม ๒๕๖๗ ชี้ให้เห็นความเคลื่อนไหวในหลายประเทศในยุโรป ในการใช้เงินหนุนให้บางมหาวิทยาลัยเป็นเครื่องมือสร้างพลังขวาจัด
ที่จริงไม่ว่ายุคสมัยใด มหาวิทยาลัยถูกใช้เป็นเครื่องมือทางการเมืองเสมอ และอาจใช้อย่างซ่อนเร้นล้ำลึก เอามาเผยแพร่ไว้เพื่อรับทราบว่า มีความเคลื่อนไหวนี้ โดยที่เป็นบทความเชิงวิพากษ์ เชิงเร้าอารมณ์ ให้ข้อมูลหลักฐานไม่ชัดเจน
หลักการสำคัญของการศึกษา โดยเฉพาะอุดมศึกษา คือความเป็นกลางทางการเมือง ฝึกคนให้มีวิจารณญาณ รับรู้และเรียนรู้ให้รู้จักอุดมการณ์และผลประโยชน์ที่แตกต่างหลากหลาย เพื่อรู้เท่าทัน
การมีปฏิบัติการซ่อนเร้นเพื่อปลูกฝังความเชื่อแก่เยาวชนอย่างไม่รู้ตัว จึงเป็นการใช้อุดมศึกษาผิดทาง
เรื่องนี้ผมมีความเห็นว่า หากอุดมศึกษาเน้นเรียนรู้จากประสบการณ์ (experiential learning) ให้มากขึ้น ให้ผู้เรียนได้ฝึกสะท้อนคิดจากประสบการณ์ร่วมกัน เพื่อฝึกรับรู้แนวความคิดหลากหลายแบบ นักศึกษาก็จะไม่ถูกหลอกหรือชักจูงง่าย
ผมส่งลิ้งค์บทความไปให้ ศ. ดร. เจตนา นาควัชระ ท่านตอบกลับมาภายในไม่กี่ชั่วโมงว่า เป็นข่าวที่น่าสนใจ แต่สาระไม่มีข้อมูลชัดเจน และไม่มีข้อวิเคราะห์เพื่อยืนยันคำตัดสินในชื่อเรื่อง
วิจารณ์ พานิช
๖ พ.ค. ๖๗