ประเด็นในบันทึกนี้ โผล่ออกมาตอนตีห้าของวันที่ ๑ เมษายน ๒๕๖๖ ระหว่างนั่งฟังการบรรยายของตนเองตามลิ้งค์ (๑) ช่วยให้ผมได้เรียนรู้วิธีเรียนเพื่อเปลี่ยนความคิด ความเชื่อ หลักการ เพิ่มขึ้นจากที่ระบุไว้ในหนังสือ เรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง
ตามในหนังสือ transformation เกิดขึ้นจากกระบวนการที่มี “คุณอำนวย” (facilitator) ช่วยจัดกระบวนการสานเสวนา โดยใช้ขั้นตอนตามในหนังสือ จนเกิดความอึดอัดขัดข้อง เพราะความเชื่อเดิมกับความเป็นจริงที่กำลังเผชิญไม่ตรงกัน กระบวนการสานเสวนา แลกเปลี่ยนความรู้สึกและความคิดในหมู่ผู้เกี่ยวข้อง จะนำไปสู่คำอธิบายใหม่ สู่ความเชื่อใหม่ คือเกิด การเปลี่ยนแปลงระดับรากฐาน (transformation)
ตามในการบรรยาย เครื่องมือช่วยการเรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลงในระดับความเชื่อ คือ Kolb’s Experientialhttps://www.gotoknow.org/posts/708408 Learning กับ Multiple-Loop Learning ที่เมื่อทำงาน เกิดประสบการณ์ ผู้เกี่ยวข้องมีทักษะในการสังเกตพร้อมกับสะท้อนคิด ไปสู่การตกผลึกหลักการเชิงนามธรรม (abstract conceptualization) ที่นักวิชาการบางท่านบอกว่า ขอแถมการตกผลึกเป็นหลักการทั่วไป (generalization) ด้วย
แล้วจึงเอาหลักการที่คิดได้ ไปทดลองใช้ในสถานการณ์เดิม เพื่อให้ได้ผลดียิ่งขึ้น หรือนำไปใช้ในสถานการณ์ใหม่ หากได้ผลดี ก็จะนำสู่การเปลี่ยนความคิดในระดับรากฐาน หรือเปลี่ยนขาด (transformation)
การทำงาน จึงเป็นกิจกรรมที่อำนวยโอกาสให้แต่ละคนเกิดการเรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง (transformative learning) หากเรามีทักษะในการเรียนรู้จากประสบการณ์ (experiential learning)
วิจารณ์ พานิช
๑ เม.ย. ๖๖
