ชีวิตที่พอเพียง  4336. ทำงานเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา  ๑๗๐. หนุนขบวนการโรงเรียนพัฒนาตนเอง ด้วยพลังความไร้ตัวตนของ กสศ.  และพลังตัวตนของโรงเรียน


 

ดังเสนอในตอนที่แล้ว    โรงเรียนพัฒนาตนเองกำลังแปรรูปตนเอง จากเป็น “โครงการ” (project) ไปสู่สภาพ “ขบวนการ” (movement)  

กสศ. ใช้เงินหลายร้อยล้านบาท สนับสนุนโครงการโรงเรียนพัฒนาตนเอง หรือ TSQP เป็นเวลา ๓ ปี   เริ่มจากโรงเรียนจำนวน ๗๒๗ โรงเรียน   จนสุดท้ายเหลือไม่ถึง ๖๐๐ โรงเรียน   แต่ที่สำคัญกว่าคือ เกิดโรงเรียนแกนนำพัฒนาตนเอง ที่เป็นตัวอย่างให้โรงเรียนอื่นมาดูงานเพื่อเรียนรู้ได้    และมีโรงเรียนนอกโครงการจำนวนราวๆ สองร้อยโรงเรียน แสดงความจำนงขอเข้าเครือข่าย หรือร่วมขบวนการด้วย   

หลังปี ๒๕๖๖ จะไม่มีโครงการโรงเรียนพัฒนาตนเอง   แต่จะมีขบวนการหรือเครือข่ายโรงเรียนพัฒนาตนเอง    โดยมีแนวทางดำเนินการตามที่เล่าย่อๆ ในตอนที่แล้ว     ซึ่งก็เล่าได้แค่นั้น เพราะเมื่อเป็นขบวนการหรือเครือข่ายก็ไม่มีใครกำหนดวิธีดำเนินการได้    ต้องให้สมาชิกเขาร่วมกันกำหนด    โดยที่แน่นอนคือ กสศ. ทำหน้าที่เกื้อหนุน (empower) 

บันทึกนี้มุ่งเสนอพลังยิ่งใหญ่ที่สุดในการทำหน้าที่เกื้อหนุน   คือพลังของความไร้ตัวตน

เกื้อหนุนแบบไร้ตัวตนของผู้เกื้อหนุน 

เพื่อเปิดโอกาสให้โรงเรียนและครูได้แสดงตัวตน (identity) อย่างเต็มที่    ตามแนวทางของ Chickering’s Seven Vectors of Identity Development    เพราะโรงเรียนจะพัฒนาตนเองได้ โรงเรียนต้องมีตัวตน (sense of identity)    โรงเรียนจึงต้องคล้ายมีชีวิต 

Chickering บอกว่า การพัฒนาตัวตนเริ่มจากการพัฒนาสมรรถนะ (competence)   ตามมาด้วยการพัฒนาด้านอารมณ์ คือรู้และจัดการอารมณ์ตนได้ เข้าใจอารมณ์คนอื่น (managing emotions)   เคลื่อนสู่การพัฒนาความเป็นอิสระ ควบคู่ไปกับการพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกันกับผู้อื่น (moving through autonomy to interdependence)    ตามมาด้วย การพัฒนาปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นอย่างมีวุฒิภาวะ (developing mature interpersonal relationship)    สู่การพัฒนาอัตลักษณ์หรือตัวตน   สู่การพัฒนาเป้าหมายในชีวิต (purpose)   และความมั่นคงในคุณธรรม (integrity) 

ผมตีความว่า นี่คือกระบวนการหรือขั้นตอนของการพัฒนาความเป็นมนุษย์    ที่คนในวงการศึกษาต้องร่วมกันตีความ และนำมาใช้ในการทำงานของตน   ทั้งเพื่อการพัฒนานักเรียน ครู  และโรงเรียน   

โรงเรียนจะทำหน้าที่ได้ดี สมาชิกของโรงเรียนต้องร่วมกันพัฒนา “ตัวตน” ของโรงเรียน     และหน่วยเหนือ รวมทั้งผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งมวลของโรงเรียน ต้องช่วยเอื้อ (empower)

โรงเรียนพัฒนาตนเอง นอกจากพัฒนาตาม 6Q ของโครงการ TSQP แล้ว    ควรพิจารณาเรื่องการพัฒนาตัวตนของโรงเรียน    

เครือข่ายโรงเรียนพัฒนาตนเองน่าจะได้ทำความเข้าใจ เรื่องตัวตนของโรงเรียน   และการพัฒนาตัวตนของโรงเรียน   ที่มีเป้าหมายคุณภาพผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักเรียน  และเป้าหมายการพัฒนาครู เป็นศูนย์กลาง 

วิจารณ์ พานิช

๓๑ ต.ค. ๖๕

           

 

 



ความเห็น (0)

ไม่มีความเห็น

อนุญาตให้แสดงความเห็นได้เฉพาะสมาชิก
พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี