คำพูดที่สุดฮิตติดชาร์ตในวันนี้ก็คือ.”รู้หน้าไม่รู้ใจ” บางคนก็บอกว่า “ปากปราศรัยน้ำใจเชือดคอ..”ถึงจะใกล้เคียงที่สุด แต่ผมคิดไปถึงบทร้อยกรองของท่านสุนทรภู่ที่ท่านกล่าวไว้ว่า “อันเถาวัลย์พันเกี่ยวที่เลี้ยวลด ก็ไม่คดเหมือนหนึ่งในน้ำใจคน”
ดังนั้น..ก็จงอย่าวางใจทางและก็อย่าวางใจคนเป็นอันขาด ถึงแม้จะเป็นเพื่อนกันก็ตาม ยกเว้นเสียแต่ว่าจะเป็น “มิตรแท้” ที่คบกันมาอย่างมั่นคงและยาวนานแล้ว
แต่ก็อีกนั่นแหละ ขนาดเป็นมิตรก็ยังต้องระวัง ดั่งคำที่เตือนไว้ให้คิด “ไม่มีมิตรแท้และศัตรูที่ถาวร” ซึ่งโดยมากประโยคนี้จะใช้ในแวดวงการเมือง เพราะมันชัดเจนที่สุด
คนเราย่อมมีทั้งเพื่อนและมิตร ทั้งสองคำมีความหมายคล้ายกันก็จริง แต่มีนัยที่ต่างกัน จนมีคำพูดที่เราได้ยินกันอยู่เสมอว่า..เพื่อนคู่คิด..มิตรคู่บ้าน..นั่นเอง
เพื่อนจะหาได้ง่ายมากกว่า โดยเฉพาะในยุคนี้ ที่มีทั้งเพื่อนในไลน์ในเฟส ถึงแม้จะไม่เคยเห็นหน้า ไม่เคยพูดคุยกัน แต่ก็เป็นเพื่อนกันได้ อย่างน่าอัศจรรย์
เพื่อน..จึงได้ค่าน้ำหนักน้อยกว่ามิตรอยู่เสมอ ใครก็ตามที่ได้ชื่อว่าเป็น..มิตร..กับเรา นั่นคือการยอมรับในระดับหนึ่งแล้วว่า มีความคิดความอ่านเหมือนกัน มีทัศนคติที่ตรงกัน และมีคุณธรรมแห่งความดีที่สอดคล้องต้องกัน จึงเป็นมิตรกันได้
อย่างไรก็ตาม..ทุกวันนี้..เราต้องหาเวลาสังเกตชีวิตรอบตัวเราด้วย จะช่วยให้เรามองเห็น “สัจธรรมแห่งมิตร” เพื่อเป็นอนุสติเตือนตนไม่ให้หลงและประมาทในผู้คน
หลักการมองมวลมิตร..ว่าใครเป็นมิตรแท้..หรือเป็นมิตรแบบไหน มองกันได้ไม่ยาก พฤติกรรมหรือการกระทำแบบไหนบ้าง? ที่เราต้องทำความเข้าใจ..
“มิตรคู่คิด” มีกันบ้างหรือไม่?ในชีวิตของเรา มิตรแบบนี้ พวกเขามักจะ “อยู่ไม่ไกลเรา”มากนัก..พอคิดถึงก็แทบจะมาหายใจรดต้นคอกันเลยทีเดียว
“มิตรเอื้ออาทร” ในยามนี้ค่อนข้างจะหายาก แต่ใช่ว่าจะไม่มี พวกเขามักจะยื่นมือมาในยามที่เราตกทุกข์ได้ยาก ตกอยู่ในฐานะที่ลำบาก ในยามที่ผู้คนถอยห่างจากเราไป..แต่มิตรแบบนี้จะอยู่เคียงข้างเราตลอด
“มิตรผู้ปรารถนาดี” ใครมีไว้จะสบายใจไร้กังวลอย่างแน่นอน เพราะพวกเขามักจะมาหาเรา อย่างไม่มีเงื่อนไขใดๆ..เมื่อเราได้ดีมีฐานะ มีความสำเร็จในการงานอาชีพ
“มิตรแท้ที่เชื่อมั่น”...จริงจังและตรงไปตรงมา คำไหนคำนั้น มุ่งมั่นและศรัทธาในตัวเรา พวกเขามักจะไม่หวั่นไหวไปตาม “กระแสคารมสังคม” แต่ใช้เหตุและผลในการคบหากัน
การมีเพื่อนก็นับว่าดีแล้ว..เพราะคำว่าเพื่อนไม่มีวันหมดอายุ ไม่ต้องมี อย.รับรองก็สามารถเป็นเพื่อนกันได้ แต่การได้มิตร..สักคน.ก็ย่อมจะดีกว่า
ไม่ว่าจะเป็น..มิตรคู่คิด..มิตรเอื้ออาทร..มิตรผู้ปรารถนาดี..หรือมิตรแท้ที่เชื่อมั่น ก็ตาม ล้วนสนับสนุนส่งเสริมให้เราสุขกายสบายใจ ใช้ชีวิตอย่างราบรื่นและอบอุ่น
แต่สิ่งที่น่าคิดก็คือ ถ้าเราจะมีมิตรรักสักคน ที่มีความสมบูรณ์พร้อมในสามสิ่งในแบบทรีอินวัน ก็คงนับเป็นบุญวาสนาอย่างมหันต์ ที่มีโอกาสประสบพบพาน..คนดี..เช่นนี้
คิดอีกที..ถ้ามีไม่ครบในความเป็นมิตรของเรา หรือหามิตรแบบนี้ไม่ได้จริงๆ คำถามก็คือ..เราเป็นมิตรทุกแบบเอง..ให้กับคนที่ใกล้ชิดของเราได้หรือไม่?
จริงๆก็ไม่น่าจะยาก..ก็แค่บูรณาการในความเป็นมิตร..ที่เรียกว่า “กัลยาณมิตร” นั่นเอง
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๒๓ มกราคม ๒๕๖๓
