ออย..นักเรียนหญิงชั้น ป.๓ เธออยู่กับยาย และเรียกยายว่าแม่..และเรียกตาว่าพ่อ ผมสงสัยแต่ไม่เคยถาม สังเกตจากฐานะความเป็นอยู่ของครอบครัว ก็พอจะรู้ว่าอะไรเป็นอะไร
นานๆครั้งที่ยายจะขับรถจักรยานยนต์มาส่งออย ยายเคยบอกผมว่าไม่ค่อยสะดวกในเรื่องการขับรถ เพราะต้องหอบหิ้วหลานคนเล็กที่ยังไม่เข้าเรียนมาด้วย
ผมพบยายบ่อยครั้ง ตอนที่มีการก่อสร้างอาคารเรียนหลังใหม่ ผู้รับเหมาได้ให้ตาของออยเป็นคนงานฉาบปูน ตอนเย็นยายจะขับรถมารับตากลับบ้าน และให้ออยเป็นคนดูแลน้องแทนยาย..
บางวันที่ตาต้องกลับบ้านพร้อมออย ทำให้ผมเห็นน้องชายของออยที่มากับยาย ดูไม่เหมือนออยเลยสักนิด ออยบอกว่าเป็นลูกสามีใหม่ของแม่ แต่ออยก็รักน้อง..
ผมเคยไปเยี่ยมออยที่บ้าน และชมออยตรงๆ เพื่อให้ยายรู้สึกชื่นใจ ผมบอกยายว่าออยเป็นเด็กดี เรียนเก่ง บางครั้งจะดูพูดน้อย เงียบขรึม เหมือนเก็บซ่อนความรู้สึกบางอย่างไว้ในใจ ถ้าร่าเริงและยิ้มบ้างสักนิดก็จะดูดี
“อยู่บ้านก็เหมือนกัน..ไม่ค่อยจะพูดกับใคร..ค่ำลงก็ทำการบ้านดูหนังสือ”
“เป็นแบบนี้มานานแล้วหรือครับ” ผมถาม
“ก็ตั้งแต่แม่เขาเลิกกับพ่อออย แล้วก็แต่งงานใหม่นั่นแหละ วันไหนแม่เขามาแล้วพาพ่อใหม่มาด้วย ออยก็จะเก็บตัวเงียบ”
ผมไม่แน่ใจว่าเคยเห็นแม่ของออยหรือเปล่า พยายามนึกถึงงานวันแม่และวันประชุมผู้ปกครอง ผมก็เห็นแต่หน้ายายที่ออยบอกว่ามาแทนแม่ ออยจึงผูกพันกับยายและเรียกยายว่าแม่มาตลอด..
ผมเจอยายครั้งสุดท้ายเมื่อเดือนกรกฎาคมที่ผ่านมา ผมเป็นคนบอกออยให้เชิญยายมาพบที่ห้องพักครู วันนั้นตั้งใจจะคุยกับยายให้นานเป็นพิเศษ โดยให้ยายนั่งใกล้ๆออยแล้วผมก็ถ่ายภาพเก็บไว้
ผมถามยายหลายเรื่อง รวมทั้งเรื่องสุขภาพ เพราะเห็นว่ายายค่อนข้างจะซูบผอมไป ยายตอบคำถามผมด้วยสายตาเป็นกังวล ที่เห็นหลานคนเล็กวิ่งไปวิ่งมาในห้องพักครู ดูทีท่าหลานคนนี้จะซนไม่เบา และแต่ละวันยายก็คงเหนื่อยไม่น้อยเลย
ผมรีบเข้าเรื่องเพื่อให้ยายได้พาหลานกลับบ้าน ผมบอกยายว่า ออยได้รับรางวัลชนะเลิศเขียนเรื่องจากภาพในระดับเขตพื้นที่ ขอบคุณที่ยายเลี้ยงดูหลานคนนี้เป็นอย่างดี
“ต่อไปนี้.ผมจะดูแลเรื่องอุปกรณ์การเรียนของออยทั้งหมด ออยไม่ต้องซื้อที่สหกรณ์ เก็บเงินที่ยายให้ไปกินขนมและฝากออมไว้กับครูก็ได้” ผมบอกยาย ดูยายมีสีหน้าแช่มชื่น ยิ้มให้ผม เหมือนจะให้ผมเก็บไว้ในความทรงจำ
ช่วงหลังออยขาดเรียนบ่อย ตาบอกผมว่ายายสุขภาพไม่ค่อยดี ตาต้องพายายไปโรงพยาบาล จึงต้องให้ออยอยู่บ้านเพื่อช่วยดูแลน้อง..
วันนี้..ออยมาเรียนตามปกติ หลังจากขาดเรียนไปหลายวัน ถึงเวลาที่ผมจะต้องสอนซ่อมเสริมภาษาไทย ผมให้ออยนั่งแยกออกไป เพื่อไปทำแบบฝึกหัดและสะสางงานที่ค้าง จะได้เรียนทันเพื่อน..
งานชิ้นสำคัญที่เพื่อนของออยทำส่งแล้ว แต่ออยยังไม่ได้ทำ คือเขียนเล่าเรื่องจากประสบการณ์ ผมบอกออยว่าเขียนเรื่องอะไรก็ได้ ที่เป็นเรื่องจริง และตั้งชื่อเรื่องด้วย
ผมสอนผ่านไปได้ครึ่งชั่วโมง ออยนำงานมาส่ง ผมอ่านงานเขียนของออยอย่างตั้งใจ หลังจากปล่อยนักเรียนชั้น ป.๓ ให้เข้าห้องเรียนไปพบครูประจำชั้น..ออยเขียนตัวบรรจงกลางหน้ากระดาษ..
หลับให้สบายนะ..แม่จ๋า
“วันเสาร์ที่ ๑๖ พ.ย. พ.ศ.๒๕๖๒ แม่จ๋าหรือยายดำ ได้เสียไป ตอนนั้นหนูร้องไห้อย่างโศกเศร้า แม่จ๋าเสียในเวลา ๑๖.๕๐ นาที ก่อนที่แม่จ๋าจะเสีย แม่จ๋าบอกว่าจะมีคนพาแม่จ๋าไปยังสวรรค์ และแม่จ๋าจะเกิดเป็นแม่ของหนูและบอกอีกว่าให้พี่บอลบวชให้ด้วย หนูรักแม่จ๋า นะคะ..” ด.ญ.อริสา รอดห้อย
..ขอให้ยาย จงไปสู่สุขคติภพเถิด..ผมจะช่วยดูแลออย..ไม่ต้องเป็นห่วงครับ
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๑๙ พฤศจิกายน ๒๕๖๒
