<blockquote>การพัฒนาส่วนใหญ่ในชนบทของประเทศไทย ในช่วง 40 ปีที่ผ่านมา พบว่า เราเน้นการพัฒนาเพื่อการหาเงินเป็นส่วนใหญ่ ตามคำขวัญ “งานคือเงิน เงินคืองาน บันดาลสุข”</blockquote> แต่เมื่อเราหาเงินกันมานานๆ กว่า 40 ปีมาแล้ว ไม่มีใครมีเงินเลย มีแต่คนเป็นหนี้  <blockquote>สาเหตุคืออะไร ?</blockquote><p> ถ้าจะตอบง่ายๆ ก็เป็นเรื่องบริโภคนิยม ยิ่งเราหาเงินมาก เราก็บริโภคมาก ทรัพย์สินที่ควรจะมีก็ถูกเปลี่ยนไปเป็นทรัพย์สินที่ถูกบริโภคไป ทำให้มูลค่าลดลงไปเรื่อยๆ อย่างรวดเร็ว  </p><p>ยิ่งในสมัยปัจจุบัน มีการซื้อของราคาแพง และเสื่อมราคาเร็ว เช่น มือถือ รถยนต์ คอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์ไฟฟ้าต่างๆ ที่มีราคาแพง เมื่อเทียบกับรายได้ของชาวบ้าน แต่เมื่อลงทุนไปแล้ว มูลค่ากลับลดลงอย่างรวดเร็ว ทำให้ทรัพย์สินที่ควรจะมีก็หายไปกับการเสื่อมมูลค่าของสิ่งเหล่านั้น   </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 18pt" class="MsoNormal">ท่านเชื่อไหมครับ.. </p><blockquote>

ข้อมูลการสำรวจพบว่า รายจ่ายที่เป็นตัวเงินในภาคชนบทเป็นค่ามือถือ ถึง 80% 

แล้วมือถือมันรักษามูลค่าไว้ได้อย่างไรล่ะครับ..มีแต่จ่ายกับจ่าย ผลตอบแทนที่ได้รับ ก็คือ ความสุก(ข) ละมั้ง!  แล้วผลตอบแทนทางเศรษฐกิจล่ะ เป็นเท่าไหร่.. เคยคิดกันบ้างไหมครับ หรือเราจะเสพติดกันไปแบบนี้เรื่อย ๆ แล้วก็มาทนแบกรับหนี้สินกันตลอดชีวิต

</blockquote><p> ทำให้ระบบทรัพยากรที่เคยมีอย่างอุดมสมบูรณ์ก็ถูกเปลี่ยนแปลงมาเป็นเงินเพื่อการใช้หนี้ที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ อย่างไม่มีทางทันกันได้เลย   </p><p> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt 18pt" class="MsoNormal">แม้จะมีการอพยพแรงงานเพื่อหาเงินมาปิดช่องว่าง ก็ทำได้บ้าง ไม่ได้บ้าง แล้วชาวบ้านจะอยู่อย่างไร ก็ต้องดิ้นรนปากกัด ตีนถีบกันไปเรื่อยๆ จนกว่าจะตายกันไปข้างหนึ่ง </p><blockquote><blockquote><p>ชาวบ้านส่วนใหญ่อยู่เพื่อรอวันตาย เพื่อจะได้ปลดหนี้สิน จากเงินประกันชีวิตของ ธกส. </p></blockquote></blockquote><p>ไม่เห็นมีใครมีความคิดเป็นอย่างอื่น น่าสงสาร..ชีวิตเรามีค่าเพียงแค่นี้เองหรือ..  </p><p>จากการทำงานเพื่อพัฒนาชนบทในด้านต่างๆ กับเครือข่ายปราชญ์ ผมพบว่า จุดแรกที่เราจะต้องพยายามแก้ไขก็คือ การอุดรูรั่ว รูไหนใหญ่ต้องอุดก่อน รูไหนที่ไหลแรงต้องรีบอุดทันที มิเช่นนั้นมีเท่าไหร่ก็ไม่มีทางเต็ม </p><blockquote>

กระบวนการพัฒนาเริ่มต้นจึงต้องมาเริ่มที่อุดรูรั่ว มากกว่าการเติมให้เต็ม

การอุดรูรั่วที่สำคัญก็คือการลดกิเลส  การทำความเข้าใจตนเอง เหมือนกับที่ผมเคยเขียนไว้แล้วว่า คนที่จะเข้าใจตนเอง ต้องออกไปนอกโลกของตนเองเสียก่อน ฉะนั้น การปฏิบัติธรรมเพื่อลดกิเลส จึงเป็นเรื่องจำเป็นก่อนการพัฒนาใดๆ ทั้งสิ้น 

</blockquote><p> แต่...อีกนั่นแหล่ะครับ </p><p>คนที่มีหนี้สินล้นพ้นตัว ยากที่จะไปนั่งปฏิบัติธรรมได้อย่างสงบ</p><p> ต้องพยายามวิ่ง ดิ้นรน หาเงินมาใช้หนี้ ไม่งั้นก็อยู่ไม่ได้เหมือนกัน  </p><blockquote>สถานการณ์นี้จึงกลายเป็นงูกินหาง หยุดก็ไม่ได้ ไปทางไหนก็ไม่ได้ วิ่งวนอยู่อย่างนั้นจนกว่าจะหมดแรง และถูกหัวงูอีกตัวหนึ่งมากิน แบบปลาใหญ่กินปลาเล็ก ทำให้ระบบครอบครัวสูญเสียที่ทำกิน อพยพแรงงาน สูญเสียระบบชีวิตจากการไปทำงานรับจ้างแบบถูกกดขี่ค่าแรง แล้วก็ยังเอาตัวไม่รอดอีก อาจจะมีคนบางคนที่โชคดี ทำสำเร็จ แต่คนส่วนใหญ่ก็ยังอาจล้มเหลว</blockquote> ฉะนั้น แนวทางของการพัฒนาเศรษฐกิจพอเพียง ที่ค่อยๆ ทำอย่างพอประมาณ มีเหตุผล เดินตามทางสายกลางของเรื่องต่างๆ จึงเป็นทางออกที่สำคัญที่จะทำให้เราเริ่มต้นพัฒนาได้จริงๆ เสียที เพราะถ้าวิ่งแบบงูกินหางอย่างนี้ไปไม่รอดแน่นอน...  <blockquote>

แนวพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียงจึงเป็นปรัชญาที่สำคัญที่จะนำไปสู่การพัฒนาที่แท้จริง

อย่าคิดว่าเป็นเรื่องเล่น และมองข้ามความสำคัญนี้นะครับ! ไม่งั้น การพัฒนาจะไม่มีทางสำเร็จแน่นอน

</blockquote>