การรักษาสุขภาพกายและสุขภาพจิต

การรักษาสุขภาพกายและสุขภาพจิต

ดร. ถวิล อรัญเวศ
รอง ผอ.สพป.นครราชสีมา เขต 4

พุทธภาษิตที่ว่า “ความไม่มีโรค เป็นลาภอย่างยิ่ง” เป็นสัจธรรมที่เป็นจริงตลอดมาและตลอดไป

การรักษาสุขภาพกายและสุขภาพจิตนั้น นอกจากเราจะออกกำลังกาย รับประทานอาหารถูกสุขลักษณะและพักผ่อนให้เพียงพอแล้วยังไม่พอ จำต้องมีการปฏิบัติธรรมคือการทำจิตให้ผ่องใส เย็นสบาย จึงจะเป็นวิธีการส่งเสริมการรักษาสุขภาพกายและสุขภาพจิตได้

“เมื่อจิตเศร้าหมองแล้ว หนทางที่จะไปไม่ดีนั้นย่อมมีแน่นอน โดยไม่ต้องสงสัย” เพราะฉะนั้น จงอย่าทำให้จิตมีอารมณ์ไม่ปกติ ต้องหมั่นฝึกจิตให้ผ่องใส ปราศจากความขุ่นมัวจากความชั่วร้ายทั้งหลายทั้งปวง

การรักษาสุขภาพกายสุขภาพจิตที่ดีนั้น
ต้องใช้การปฏิบัติธรรมเพื่อรักษาสุขภาพ มีผลดีแน่นอน เพราะไม่ว่าวงการแพทย์และหน่วยงานที่ดูแลด้านสุขภาพจิตหรือกรมสุขภาพจิตก็ยอมรับว่า การรักษาคนป่วยด้วยธรรมะบำบัดได้ผลจริง และธรรมะ 4 ประการ เพื่อสุขภาพจิตที่ดีนั้น ท่านพระคุณเจ้า ว.วชิรเมธี ก็แนะนำให้ปฏิบัติธรรม ดังนี้

1. อย่าเป็นนักจับผิด
คนที่คอยจับผิดคนอื่น แสดงว่า หลงตัวเองว่าเป็นคนดีกว่าคนอื่น ไม่เห็นข้อบกพร่องของตนเอง
" กิเลสฟูท่วมหัว ยังไม่รู้จักตัวอีก " คนที่ชอบจับผิด จิตใจจะหม่นหมอง ไม่มีโอกาส " จิตประภัสสร "
ฉะนั้น "จงมองคน มองโลกในแง่ดี แม้ในสิ่งที่เป็นทุกข์ ถ้ามองเป็น ก็เป็นสุข "

นั้นก็คือต้องฝึกเป็นคนมองโลกในแง่ดีไว้ก่อน จะทำให้ใจสบาย

2. อย่ามัวแต่คิดริษยา
" แข่งกันดี ไม่ดีสักคน ผลัดกันดี ได้ดีทุกคน "
คนเราต้องมีพรหมวิหาร 4 คือ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา คนที่เราริษยาเป็นการส่วนตัว มีชื่อว่า

" เจ้ากรรมนายเวร " ถ้าเขาสุข เราจะทุกข์
ฉะนั้นเราต้องถอดถอนความริษยาออกจากใจเรา เพราะไฟริษยา เป็น " ไฟสุมขอน " ( ไฟเย็น) เราริษยา 1 คน เราก็มีทุกข์ 1 ก้อน เราสามารถถอดถอนความริษยาออกจากใจเราโดยใช้วิธี " แผ่เมตตา "หรือ ซื้อโคมมา แล้วเขียนชื่อคนที่เราริษยา แล้วปล่อยให้ลอยไป

นั้นเป็นเพราะว่า ความริษยาจะบั่นทอนจิตใจเราให้ร้อนรุม และอาจเป็นสาเหตุของโรคมะเร็งได้ เพราะเมื่อเราริษยาใคร จะมีอารมณ์โกรธออกมาด้วย ความโลภก็มาด้วย ฉะนั้น พุทธศาสนาจึงสอนให้มีมุทิตา พลอยยินดีเมื่อเห็นผู้อื่นได้ดี เป็นคุณธรรมสำหรับนักปกครองหรือนักบริหารด้วย

3. อย่าเสียเวลากับความหลัง
ส่วนใหญ่คนที่ทุกข์ เกิดจากการย้ำคิดย้ำทำ " ปล่อยไม่ลง ปลงไม่เป็น "
มนุษย์ที่สลัดความหลังไม่ออก เหมือนมนุษย์ที่เดินขึ้นเขาพร้อมแบกเครื่องเคราต่างๆ ไว้ที่หลังขึ้นไป ด้วยความทุกข์ที่เกิดขึ้นแล้ว จงปล่อยมันเถอะ

" อย่าปล่อยให้คมมีดแห่งอดีต มากรีดปัจจุบัน "
อยู่กับปัจจุบันให้เป็น ให้กายอยู่กับจิต จิตอยู่กับกาย คือมี "สติ" กำกับตลอดเวลา

ประเด็นนี้ จะเห็นได้จากคนที่เคยเป็นอริกันมาก่อนเมื่อมาเจอกัน ใจก็มีโทสะ เพราะไม่ลืมเรื่องเก่าๆ เวรย่อมระงับด้วยการไม่จองเวร มีอะไรที่พอจะยอมกันได้ก็ให้อภัยกันเพราะจะทำให้นำไปสู่ความสงบสุขอย่างแท้จริง จะไม่มีการบาดหมางกันต่อไป ดังคำว่า “จะได้หมดเวรหมดกรรมกันไป”

การทะเลาะวิวาทของนักศึกษาที่มีข่าวอยู่เสมอสาเหตุหนึ่งก็มาจากการไม่ลืมความหลังนี้แหละ เคยทำผิดใจกันเคยกระทบกระทั้งกันทำให้ไม่สบอารมณ์กันมาก่อนก็ไม่ลืมสักที เวลาเจอกันจึงทำให้บันดาลโทสะอยากจะห้ำหั่นกันให้รู้แล้วรู้รอด ฉะนั้น ต้องลืมบ้างความหลังที่ไม่ดี อดีตแห่งความไม่ดีจงปล่อยไปตามสายลม

4. อย่าพังเพราะไม่รู้จักพอ
"ตัณหา" ความโลภ ความอยากที่เกินพอดี เหมือนทะเลไม่เคยอิ่มด้วยน้ำ ไฟไม่เคยอิ่มด้วยเชื้อ ธรรมชาติของตัณหา คือ "ยิ่งเติมยิ่งไม่เต็ม"ทุกอย่างต้องดูคุณค่าที่แท้ ไม่ใช่ คุณค่าเทียมเช่น คุณค่าที่แท้ของนาฬิกา คืออะไร คือ ไว้ดูเวลา ไม่ใช่มีไว้ใส่เพื่อความโก้หรูคุณค่าที่แท้ของโทรศัพท์มือถือ คืออะไรคือ ไว้สื่อสาร แต่องค์ประกอบอื่นๆ ที่เสริมมาไม่ใช่คุณค่าที่แท้ของโทรศัพท์ เราต้องถามตัวเองว่า 'เกิดมาทำไม' 'คุณค่าที่แท้จริง ของการเกิดมาเป็นมนุษย์อยู่ตรงไหน ตามหา "แก่น" ของชีวิตให้เจอ คำว่า "พอดี"คือ ถ้า "พอ" แล้วจะ "ดี" รู้จัก "พอ”จะมีชีวิต อย่างมีความสุขประเด็นการรู้จักพอ จะขอยกเรื่องความสันโดษหรือความยินดี พอเพียง 3 ประการ ถ้าใครทำได้คนนั้นมีสุขแน่นอน คือ

1. ยถาลาภสันโดษ ยินดีตามมีตามได้ หามาได้เท่าไรก็ยินดีหรือพอใจเท่านั้น ไม่เดือดร้อน ไม่โลภอยากได้ของคนอื่น

2. ยถาพลสันโดษ ยินดีตามกำลังความรู้ความสามารถที่เรามีอยู่ ไม่ทำอะไรเกินตัวเรา เพราะถ้าเราทำอะไรเกินกำลังตนเอง ย่อมจะเจอความทุกข์แน่นอน

3. ยถาสารุปสันโดษ ยินดีตามความเหมาะสมกับสภาพที่เป็นอยู่ บริบทที่เราเป็นอยู่เป็นอย่างไร ถ้าจะทำเหมือนคนอื่นที่มีบริบทต่างจากเราและดีกว่าเราหลายเท่าย่อมเปรียบเทียบกันไม่ได้ บางอย่างไม่ต้องไปเปรียบเทียบกับใครแข่งขันกับตนเอง พอใจในสิ่งที่ตนเองทำได้ นั้นแหละ คือความพอเพียงที่แท้จริง

สุขภาพดีนั้น จะต้องสุขภาพดีทั้งกาย และใจกายก็เป็นเรื่องการรู้จักรับประทานอาหาร ไม่กินตามอยากเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์และไม่เป็นโทษต่อร่างกาย ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ใจ ก็ยึดหลักธรรม โดยเฉพาะการรู้จักพอ การรู้จักปล่อยวางความทุกข์ ทำใจให้บริสุทธิ์ผ่องใสปลอดจากรากเหง้าอกุศล คือโลภะ โทสะและโมหะ

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

https://th-th.facebook.com/O2Fitness.th/posts/466925636665635