…Review นี้จะสรุป สกัด เรียบเรียงเนื้อหาจากการอบรมเป็นข้อ ๆ และผนวกการแสดงความคิดเห็นแบบมี inner ของวิทยากรลงไปด้วยนะครับ ดังนั้น ผู้อ่านควรจะอ่านตั้งแต่ต้นจนจบ จึงจะเข้าใจรายละเอียดทั้งหมดได้ครับ
ทั้งนี้ ผู้เขียนไม่ได้มีเจตนาละเมิดลิขสิทธิด้านเนื้อหาในการอบรมของหน่วยพัฒนา เพียงแต่เห็นว่าการอบรมดังกล่าวมีประโยชน์มากต่อครูระดับมัธยมศึกษา หากทางหน่วยพัฒนาตรวจสอบแล้วพบว่ามีการละเมิดลิขสิทธิส่วนใดส่วนหนึ่งหรือทั้งหมด สามารถแจ้งมาที่ผู้เขียนโดยตรงเพื่อลบเนื้อหาได้เลยนะครับ :)
Please enjoy…
กระบวนการสร้างแรงบันดาลใจในการสอนแบบ CBL
1. วิทยากรให้กติกาการอบรมว่า เอา gadget ต่าง ๆ ขึ้นมาใช้ได้ในระหว่างการอบรม เท่าที่ผู้เขียนสังเกตดู พบว่า คนเล่นก็เล่น ส่วนคนเรียนปนเล่นก็มี เมื่อวิทยากรสอบถามถึงความคาดหวังในการอบรมครั้งนี้แล้ว ก็แอบเสียดายงบประมาณโครงการคูปองครูอยู่ไม่น้อย แต่ส่วนที่ไม่เสียดายก็มีนะครับ ขึ้นอยู่ที่ผู้เข้ารับการอบรมมากกว่า (เนาะ)
2. CBL ไม่ใช่การสอน แต่พูดถึง “ชีวิต” ทั้งครูและนักเรียน
3. วิทยากรให้ผู้เข้าอบรมรู้จักกันโดยการตอบคำถาม ดังนี้ ความคาดหวังวันนี้ ปัญหาของครูวันนี้ ทำอย่างไรให้เด็กอยากค้นคว้า ทำอย่างไรให้เด็กเป็นคนเก่ง และ ทำอย่างไรให้เด็กเป็นคนดี
4. รมต. มอบนโยบายให้ ผอ. เขต ด้วยข้อความที่ว่า “เด็กไทยต้องมีความคิดสร้างสรรค์” ผอ. เขต ก็ไปประชุมสั่งการ ผอ. โรงเรียนด้วยข้อความเดียวกัน ผอ. โรงเรียนก็ไปประชุมสั่งการครูในโรงเรียนแบบเดียวกัน และสุดท้ายยยยย ครูก็พูดแบบเดียวกับนักเรียน (ฮา)
5. โรงเรียนทุกโรงเป็นโรงเรียนประจำตำบล โรงเรียนทุกโรงเป็นโรงเรียนประจำจังหวัด และโรงเรียนทุกโรงเป็นโรงเรียนของประเทศไทย – ดร. วิริยะ ฤๅชัยพาณิชย์ 28 ก.ค. 2561
6. มนุษย์บนโลกต้องแตกต่าง คนถึงจะจำได้ – ดร. วิริยะ ฤๅชัยพาณิชย์ 28 ก.ค. 2561
7. เป้าหมายวันนี้: โรงเรียนของเราน่าอยู่ (คุณครูใจดีทุกคน เด็ก ๆ ก็ไม่ซุกซน พวกเราทุกคนชอบมาโรงเรียน)Discussion: มีวรรคไหนเป็นจริงบ้าง?? คิดสิ คิด!
8. Today’s goal –> “เด็กเก่งและดี ครูมีความสุข สังคมที่เราอยากเห็น”
9. วิทยากรทดสอบความรู้ด้วยคำถาม: เต่าเป็นสัตว์ประเภทอะไร
……เฉลย (ตามเฉลยในหนังสือ) สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ ถ้าไม่ตอบตามเฉลย ก็แสดงว่านักเรียนตอบผิด และเท่ากับ “โง่” (งั้นเหรอ)
10. Website กวดวิชาระดับโลก และที่สำคัญคือ เรียนฟรี เช่น Khan Academy
นี่ดูอย่างเรื่อง Photon Energy เนื้อหาเป็นภาษาอังกฤษ ซึ่งเปรียบกลาย ๆ ว่า นักเรียนได้เรียนเป็นภาคอินเตอร์กันเลยทีเดียว
นอกจากนั้น ยังมี subtitle เป็น Thai ให้เลือกได้ด้วยนะ
11. สื่อการเรียนรู้พวก podcast นี้จะเรียกว่า Massive Online Open Courseware
นอกจากนั้น ยังมีโครงการ “พาครูไทยไปอินเตอร์” โดย โค้ชธาดา (ไป follow กันได้ที่ Facebook Page: Coach Thada) ครูสอนภาษาอังกฤษเตรียมตัวกันได้เลยนะครับ!
ส่วนจุฬาลงกรณมหาวิทยาลัยก็มี MOOC เช่นกัน (ตามไปที่นี่เลย https://mooc.chula.ac.th)
หลักสูตร “สุจริตไทย” นี้น่าเอาไปสอนเด็กมาก มี case study ให้นักเรียนเข้าไปศึกษา เรียนจบก็จะได้ certificate ด้วยนะ เหมาะกับเด็กยุค TCAS เหลือเกิน ครูไม่ต้องพูดมากเลยครับ ไม่ตัองเจ็บคอด้วยนะ :)
12. อาชีพและสังคม
เด็กในภาพด้านบนนี่ชื่อ โจ้ เป็น CEO ของ Thaibeats ขาย content ให้กับชาวต่างชาติ
13. ถ้าพูดถึง creativity ในวินาทีนี้ต้องยกให้ South Korea กันเลย และเป็นประเทศกลุ่ม OECD อีกด้วย ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดในเรื่องความคิดสร้างสรรค์ก็คือ กองทัพแดจังกึม
14. Eduzones มาจากแนวคิดในการสร้าง CBL ซึ่งต่อยอดเป็น Start-up ได้ (และเกิดขึ้นหลายอย่างแล้ว)
15. Zoom.us เอาไว้ประชุม online ได้
16. ตัวอย่างของความคิดสร้างสรรค์อีกชิ้นหนึ่งคือภาพยนตร์เรื่อง Frozen ซึ่งมีคนไทยเป็น Graphic Designer ด้วยยยยย…เย่!
17. สังคมเปลี่ยนถึงขนาดที่ว่าการประกอบอาชีพต่อไปนี้ไม่ต้องรอจบปริญญาตรีแล้ว และสมัยนี้ต้องใช้เทคโนโลยีให้เกิดประโยชน์ (pros and cons)
18. New Learning Models
PBL: มีอะไรเกิดขึ้นบ้าง –> แก้ได้อย่างไร
Flipped Classroom: ทำการบ้านในห้อง
STEM: คืออะไร? ทำไมออกมาเป็นจรวดขวดน้ำได้
STEAM: เติม Art เข้าไป ให้หัวใจมีศิลปะ
19. ให้เลิกสอน แล้วให้ทำอะไร??? อ่ะ มาดูกัน
“เต่าเป็นสัตว์อะไร” (เจอคำถามนี้อีกละ 555+)
กระบวนการที่ครูควรจะให้นักเรียนทำคือ หาคำตอบแล้วพูดให้ครูฟัง โดยค้นคว้าหาความรู้เอง จะให้นักเรียน open book หรือหาใน Google ก็ย่อมได้ แล้วครูจะ amazing กับคำตอบมากว่ามันตอบได้มากกว่า “สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ”
20. ทักษะอนาคต–> set the goal ก่อน –> เรียนรู้ในเรื่องนั้น –> ลงมือทำ (ให้มีความเป็นมนุษย์ ให้มีความรับผิดชอบ) –> คิด (แต่ไม่ควรตัดสินคนอื่นว่าเขาไม่ดี เพียงเพราะคิดไม่เหมือนเรา) –> ชีวิต (เอาตัวให้รอด ทำสิ่งที่ดี ซื่อสัตย์และรับผิดชอบ)
21. “คิดว่า ความคิดสร้างสรรค์คืออะไร” ลองเทียบกับว่า “IQ คืออะไร” แล้วลองตอบตัวเองกันนะครับ
22. “บุญ คืออะไร” ลองโยนคำถามนี้ให้นักเรียนคิด แล้วสรุปแนวคิดของคำว่า บุญ
ครูควรจะให้นักเรียน discuss ด้วยนะว่า กิจกรรมทีนักเรียนบอกมานั้นเป็นบุญจริง ๆ หรือไม่ เช่น “บุญ คือ สิ่งที่ทำแล้วสบายใจ” งั้นการไปเที่ยวอาบอบนวดก็คือ บุญ ล่ะสิ
23. ทำไมเงินเหรียญถึงต่างกัน
แล้วทำไมเงินเหรียญบาทไทยและสองบาทไทย ถึงมีขนาดแทบจะเท่ากันและกลมแบบมีขอบที่แทบจะเหมือนกันเป๊ะน้ำใจของคนไทยแบบนี้มีที่เดียวในโลก เขียนเลขบนเหรียญ (ฮา)
ลองเทียบกับเหรียญของฮ่องกงดูนะว่า เค้าออกแบบเหรียญอย่างไร
24. ส่งจดหมายในประเทศไทย “ด่วนที่สุด” ย้ำ จดหมาย!
ถามกันจริง ๆ เลยว่า “กี่วันถึง” แล้วทำไมไม่ส่ง Line แทน
25. การศึกษา 1.0 เทียบได้กับยุคคนไทยอพยพมาจากเทือกเขาอัลไต
โดยที่เราไม่คิดต่อเลยว่า เราเดินทางมาอย่างไร มาอยู่ที่ปัจจุบันได้อย่างไร แม้ว่าเสียดินแดนถึง 17 ครั้ง แล้วมีประเทศไทยตอนนี้ได้อย่างไร
26. Critical Thinking vs Creative Thinking
Critical Thinking นั้นจะศึกษาหลักการ ประสบการณ์ เหตุผล แล้วสรุปเป็นคำตอบเดียวที่ดีที่สุดได้
Creative Thinking ก็จะตรงข้ามกับ Critical Thinking เป็นแบบกระจายออก แตกต่างและมีคุณค่าเพิ่ม
“Creativity สูงประสบความสำเร็จกว่า IQ สูง” ดร. วิริยะ ฤๅชัยพาณิชย์ 28 ก.ค. 2561
27. ขนมไทยไปไกลถึงไหนได้
ทำไมพริกใหญ่กว่าส้ม แต่รสชาติเหมือนกัน 555+
ขายไอเดียกับลูกชุบ ไม่มีโฟมกับพลาสติก ไม่เป็นขยะในแม่น้ำ จากครุศาสตร์ จุฬาฯ (ปรบมือรัว ๆ)
28. เราต้องเปลี่ยนจากต้องเรียนอะไร เป็นการไปถามนักเรียนว่าควรจะเรียนอะไร
29. ควรจะให้ นร ลงมือทำไปเล้ยยยยยย
30. PISA เป็นการสอบแบบใหม่กับคนกลุ่มใหม่
31. บรรยากาศการสอบของ Harvard University
ให้ถามใครก้ได้ หาข้อมูลใน Internet ก็ได้อีก
32. ความต่างของสอนแบบ traditional และ creative
หลักสูตร ความรู้ เนื้อหา การสอน การวัดผล
เดิม วิชา จำกัด ไกลตัว บอก ความจำ
ใหม่ ปัญหา ไม่จำกัด ใช้ได้จริง หา การนำมาใช้
33. ขั้นตอนของ CBL
Inspire ให้นักเรียนเกิดความอยากเรียน แล้วแบ่งกลุ่ม
problem บอกสภาพจริง ใช้ความรู้อะไร โยงไปสู่หลายเนื้อหา ใช้ปัญหา กิจกรรม โต้วาที การแสดง เป็นสื่อในการเรียนรู้
group learning แบ่งตามความสนใจ กิจกรรมหลายเรื่อง กำหนดแหล่งค้นข้อมูล ครูเดินคุย เด็กคิด
showtime ฟังและให้คะแนนเพื่อนโดยใช้ CBL Tool ครูกระตุ้นหลังการนำเสนอจบ เนื้อหาต้องต่างกัน ครูรวบรวมเนื้อหาแล้วเพิ่มเติมส่วนที่ขาด ให้คะแนนแต่ละครั้งได้เลย
evaluation ครูต้องประเมินผลความรู้ ไม่ควรให้นักเรียนให้คะแนนกันเอง สามารถใช้การสอบแบบ open book ความหมายหนึ่งก็คือ ไม่มีเฉลยตายตัว จะจัดสอบเป็นทีมก็ได้ สอบใหม่ก็ให้แต่ควรจะมี deadline
34. การแสดงผลการศึกษา ต้องให้รู้ทังด้านความรู้ ทักษะทำงาน ความคิด และความรับผิดชอบต่อตนเองและต่อสังคม
35. Context ของการสอนแบบ CBL:
.
Lecture น้อยๆ
.
ตอบคำถามด้วยคำถาม
นักเรียน: อันนี้คือออกซิเจนเหรอครับครู
ครู: คิดว่าใช่ป่าว / คิดว่าไง / ทำไมถึงว่าเป็นออกซิเจน
.
ครูอย่าด่วนตัดสินหรือสรุป
.
สนับสนุนให้คิดเยอะๆ
.
ใช้เรื่องที่เด็กสนใจ
.
คาบยาว 90 นาที
.
รับฟัง ให้กำลังใจ
36.การออกแบบการสอนให้เป็น CBL
เส้นทาง: กระตุ้นด้วยอะไร –> ใช้ปัญหาหรือกิจกรรมอะไร –> วัดผลอย่างไร
นักเรียนจะพูดคุยแบบยอมรับซึ่งกันและกัน จะเรียนแบบสนุกสนานผ่านสถานการณ์ เช่น เอา “บุพเพสันนิวาส” มาตั้งเป็นปัญหาให้คิดต่อได้
ครูสามารถค้นใน google ได้เดี๋ยวนั้นเลยว่ามี YouTube Video อะไรบ้างที่เกี่ยวข้องกับหัวข้อที่เราสอน
40. แล้วจะสอนอย่างไรต่อ?
ครูต้องคิดหา “กระบวนการ” (กลับไปอ่านข้อ 36) และ “เนื้อหา”แต่ละกลุ่มควรจะเป็นคนละปัญหา แต่ละคนอาจจะสนใจหลายกลุ่มก็ได้ และควรจะเน้นทักษะ English
การออกแบบการสอบ
- นำเรื่องจริงมาใช้ได้
ถ้าเป็นวิชาคณิตศาสตร์ นักเรียนต้องแสดงเหตุผลโดยใช้ความรู้ทางคณิตศาสตร์ด้วยถึงจะได้คะแนน (เต็ม)
ถ้าเป็นภาษาอังกฤษ อาจจะใช้การตอบหลังจากถามคำถามเลยก้ได้ แทนการสอบโดยใช้ข้อสอบ หรือการสร้างสถานการณ์จำลองให้ทำทัวร์แม่น้ำตาปี ความยาว 5 นาที ซึ่งครูสามารถให้คะแนนโดยดูคำศัพท์ ไวยากรณ์ (ความรู้) และเน้นเรื่องชีวิตประจำวัน (น่าจะเป็นการฝึกทักษะ)
ครูสามารถบอกข้อสอบไปได้เลย แล้วนักเรียนก็จะเตรียมตัวมาสอบโดยไม่เกิดความตื่นเต้น ตระหนก ประหม่าจนเกินไป
ดร. วิริยะ ถามผู้เข้าอบรมว่า “มีความเป็นไปได้แค่ไหนที่จะนำ CBL ไปใช้จริง”
คำตอบ: …
Discussion แนวทางการสอนคุณธรรม 29-30 ก.ค. 2561
1. คุณธรรมคืออะไร
2. ถ้าสมมติว่านักเรียนยังไม่มีคุณธรรมข้อใดข้อหนึ่ง (เป็น 0) ครูอย่าเพิ่งไป set norms ให้เขา แต่จะดีกว่าถ้าเราให้เค้ายกตัวอย่างของคุณธรรมนั้น หรืออย่างครูฉายวีดีโอหนังเรื่องหนึ่ง แล้วให้ นร บอกว่ามีความซื่อสัตย์ในฉากไหนบ้าง
3. ความต้องการให้เกิดคุณธรรม การพัฒนาคน –> ศึกษาทฤษฎีของ Kholdberg
4. การลงโทษได้ผลน้อยที่สุด แต่ถ้าจะลงโทษ ให้ลงโทษแบบลับ ไม่ให้โชว์ต่อหน้าคนอื่น
5. การให้รางวัลได้ผลระยะสั้น เช่น นักเรียนก็จะรอครูให้รางวัล พอนักเรียนเติบโตไป ก็จะรอให้แต่ boss ขึ้นเงินเดือน
6. การสร้าง norm เช่น เราไม่ถ่มน้ำลายลงบนพรมโรงแรม แต่เราถ่มได้บริเวณข้างถังขยะ ซึ่งครูสามารถ set norms ในห้องเรียนของครูเองได้ หรือการสร้างระบบรุ่นพี่รุ่นน้องที่เอื้อเฟื้อกัน
7. ลูกคนจีนสมัยก่อนต้องทำงาน “เหงื่อไม่ตก อย่าหวังร่ำรวย” ตรงข้ามกับ “เรียนจบสูง ๆ นะลูก…โตมาจะได้สบาย” คุ้น ๆ ไหมว่าของประเทศใด
8. สิ่งหนึ่งที่ครูต้องทำคือ ชี้แหล่งเรียนรู้ แหล่งค้นคว้า เพื่อไม่ให้นักเรียนค้นคว้าแบบสะเปะสะปะ นอกจากนั้นแล้ว ยังต้องชักจูงให้เขาสนใจคิดแก้ปัญหาหลังจากได้ข้อมูล
9. จากข้อ 8 ถ้าค้นคว้าแบบนี้ จะได้อะไรเยอะแยะ สามารถนำมาเป็น quote ได้อีกด้วย
10. คุณธรรมที่อยากให้มี (จากสำนักงานอะไรสักอย่าง) –> พอเพียง วินัย สุจริต จิตอาสา
11. การสอนคุณธรรมเรื่อง การอดออม: ให้นักเรียนฝากเงินกับธนาคารโรงเรียนและตั้งเป้าซื้อสินค้าสักอย่าง แต่พอจะซื้อจริง ๆ อาจจะต้องคำนวณความคุ้มค่าว่า ถ้าซื้อไอโฟน x ตอนเปิดตัวจะราคาเท่าไร ถ้าซื้ออีกหนึ่งปีถัดมา ราคาจะเพิ่มหรือลดลงเท่าไร? หรือถ้ารออีก 1 ปี สามารถนำเงินฝากนั้นไปลงทุนแล้วเกิดผลได้เท่าไรบ้าง
12. การสอนคุณธรรมเรื่อง ความสะอาด: ลองประกาศหาอาสาสมัครเก็บขยะ โดยครูสามารถตั้งเป้าหมายว่า “โรงเรียนไร้ขยะ”
13. การสอนคุณธรรมเรื่อง การเคารพผู้อาวุโส: ให้นักเรียนเขียนเรียงความว่า พ่อ/แม่/ปู่/ย่า ของเขา มีอะไรที่น่าภูมิใจบ้าง
14. สิ่งที่ดีที่สุด –> ทำเป็นตัวอย่าง
