How มี ๒ ส่วน คือ How ปฏิบัติ กับ How empowerment

ระหว่างวันที่วันที่ ๒๓ – ๒๔ มิถุนายน ๒๕๖๑ ผมไปร่วมประชุมสัมมนาผู้บริหาร มช. ประจำปี ๒๕๖๑ เรื่อง การพัฒนาบัณฑิตศึกษาและการวิจัย มหาวิทยาลัยเชียงใหม่    ได้ฟังการบรรยายของผู้ยิ่งใหญ่ด้านการศึกษาและอุดมศึกษาในระดับประเทศ ถึง ๔ ท่าน ได้แก่

·      การกล่าวนำโดย ศ. เกียรติคุณ นพ.  เกษม วัฒนชัย

·      การบรรยายพิเศษเรื่อง การบัณฑิตศึกษาและการวิจัยเพื่อเป้าหมายประเทศไทย ๔.๐  โดย ดร. สุวิทย์ เมษินทรีย์ รมต.  กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

·      การบรรยายพิเศษ เรื่อง การปฏิรูปการศึกษา ... กอบกู้วิกฤตการศึกษาไทย โดย ศ. กิตติคุณ นพ. จรัส สุวรรณเวลา ประธานคณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา 

·      การบรรยายพิเศษ เรื่อง ทางออกวิกฤตอุดมศึกษาไทย  โดย ศ. คลิกนิก นพ. อุดม คชินทร  รมช. ศึกษาธิการ   

เป็นสภาพเต็มอิ่มทางปัญญา  ในบางส่วนถึงกับอยู่ในระดับ “เปิดกะโหลก”ของผมทีเดียว    และทาง มช. จะนำวีดิทัศน์ทั้ง ๔ ชุดขึ้นเว็บไซต์ของมหาวิทยาลัย ให้คนทั่วไปเข้าไปชมและดาวน์โหลดได้    

ข้อสรุปภาพใหญ่ที่สุดของผมคือ ถึงยุคยกเครื่องมหาวิทยาลัย   หรือรื้อแล้วสร้างใหม่   โดยที่ต้องระวังว่า ไม่ใช่การปรับปรุงแบบปะผุ    ไม่ใช่เปลี่ยนแบบยังใช้ platform เดิม   ต้องเปลี่ยนในระดับสร้าง platform ใหม่ สำหรับทำงานหลักของอุดมศึกษา  

ในวันที่ ๒๓ มิถุนายน ทั้งวัน    สาระที่ได้เรียนรู้มากมาย   ผมสรุปกับตนเองว่า ได้สาระด้าน 2W คือ What และ Why อย่างครบถ้วนชัดเจน    ส่วนที่ยังไม่ชัดคือ H – How   ซึ่งผมเชื่อว่าไม่มีทางทำให้ชัดเจนแท้จริงก่อนเริ่มลงมือทำ   

กล่าวใหม่่ว่า โดยธรรมชาติของการทำเรื่องใหม่ๆ เราไม่มีทางรู้วิธีทำอย่างชัดเจนครบถ้วนตั้งแต่ต้น   ต้องใช้วิธีทำไปเรียนรู้ไป     ยิ่งเรื่องการเปลี่ยนแปลงระดับ “รื้อสร้างใหม่”ระบบอุดมศึกษา   เราไม่มีทางทำแบบรื้อสร้างบ้านได้  ต้องทำแบบทำไปเรียนรู้ไปโดยใช้หลักการ Double – Loop Learning   คือการเรียนรู้จากการปฏิบัติป้อนกลับไปปรับเปลี่ยนเป้าหมายได้ด้วย   ไม่ใช่แค่ปรับเปลี่ยนวิธีการทำงานเพื่อบรรลุเป้าหมายเดิมเท่านั้น   

ดังนั้น How ในที่นี้คือ Operational Strategy  ที่ฝ่ายปฏิบัติต้องเป็นผู้กำหนดเอง   และหมั่นตรวจสอบหา How เพิ่มเติม ที่เกิดจากการปฏิบัติ   นำมาใช้ขับเคลื่อนต่อเนื่อง

โดยฝ่ายกำหนด 2W ต้องกำหนด How ด้าน Empowerment Strategy  และส่งเสริมให้มีคน (ทีม) เก็บข้อมูลและทำวิจัยเชิงระบบ   สำหรับเป็นเครื่องมือเรียนรู้และปรับ Empowerment Strategy   และนำไปสู่ Double – Loop Learning เพื่อนำไปใช้ปรับ 2W ต่อเนื่องไม่สิ้นสุด       

วิจารณ์ พานิช           

๒๔ มิ.ย. ๖๑

ห้องประชุม โรงแรมดิเอ็มเพรส  เชียงใหม่