หนังสือ When : The Scientific Secrets of Perfect Timing (2018) เขียนโดย Daniel H. Pink เป็นหนังสือขายดีอันดับ ๑ ของหลายสำนัก บอกว่าความเข้าใจ “กาละ” (timing) ที่เหมาะสมสำหรับทำกิจการต่างๆ จะช่วยส่งเสริมความสำเร็จในชีวิต เรื่องราวที่นำมาแนะนำในหนังสือ มาจากผลงานวิจัยทั้งสิ้น
กาละสมองแจ่มใส เป็นวงจรในช่วงวัน คนเราสมองแจ่มใสอารมณ์ดีในช่วงเช้า หรี่ลงในช่วงบ่าย แล้วฟื้นกลับในช่วงเย็น นี่คือสภาพของคนส่วนใหญ่ร้อยละ ๖๐ – ๘๐
แต่มีคนอีกสองประเภท คือ “นกฮูก” กับ “ไก่” เรารู้กันดีว่าคนประเภทนกฮูก (มีร้อยละ ๒๐ - ๒๕) สมองแล่นตอนกลางคืน ขึ้นสู่จุดสูงสุดราวๆ สามทุ่ม ส่วนคนประเภท “ไก่” เข้านอนแต่หัวค่ำ ตื่นแต่เช้ามืด คนประเภทนี้สมองแล่นตั้งแต่เช้า ก่อนคนทั่วๆ ไป
มีเครื่องมือสำหรับจำแนกประเภทคนสามกลุ่มนี้ ที่ danpink.com/MCTQ
สำหรับคนที่ไม่อยู่ในประเภท “นกฮูก” และไม่ใช่ “ไก่” เวลาช่วงเช้าเหมาะสำหรับทำงานประเภทใช้หัวคิด ใช้สมาธิ ส่วนช่วงเลาสำหรับคิดนอกกรอบ คือช่วงบ่ายแก่ๆ หรือเย็น ที่สมองฟื้นขึ้นมาอีกครั้ง
ส่วนคนประเภท “นกฮูก” ควรใช้เวลากลางคืนทำงานใช้หัวคิด และเวลาเช้าทำงานสร้างสรรค์
ไม่ว่าจะเป็นคนประเภทไหน ควรใช้เวลาบ่ายทำงานพื้นๆ ที่เป็นงานประจำ และหากจะนัดเจรจาธุรกิจสำคัญ ควรทำตอนเช้า
พักฟื้นสมอง เขาแนะนำให้ ดื่มกาแฟหนึ่งถ้วยแล้วงีบหลับ ตั้งนาฬิกาปลุกใน ๒๐ นาที จะได้งีบราวๆ ๑๓ นาที เพมาะสมต่อการฟื้นสภาพสมองแจ่มใส ทำในช่วงเวลา ๑๕ - ๑๖ น. ที่สมองล้าสุดๆ แต่อย่าหลับนานเกินนั้นเพราะจะทำให้สมองยิ่งซึม
การพัก ๕ นาทีทุกชั่วโมงทำงาน ช่วยทำให้ผลงานดีขึ้น แต่ต้องพักจริงๆ เช่นออกไปเดินในสวน อย่าถือสมาร์ทโฟนไปด้วย
กาละช่วงกลางของชิ้นงาน เป็นช่วงเวลาวิกฤติ ว่าจะได้ผลงานเยี่ยมหรือผลงานแย่ และจริงๆ แล้วในการทำงาน ย่อมมีความไม่ราบรื่นเป็นปกติ เขาจึงแนะนำให้ทำ “premortem” ของโครงการ ว่าคาดว่าจะต้องเผชิญปัญหาหรืออุปสรรคใดบ้างในช่วงใด แล้วหาทางป้องกันไว้ก่อน
แต่ไม่ว่าจะเตรียมพร้อมอย่างไร การเตรียมสร้างแรงบันดาลใจ สร้างพลังตอนช่วงกลางของชิ้นงานหรือโครงการมีความสำคัญที่สุด ที่จะได้ผลงานเยี่ยม
วิธีการคือสร้างเป้าหมายร่วม (shared vision) ที่มีพลัง และใช้สร้างแรงบันดาลใจแก่ทีมงานเป็นระยะๆ หากเกิดความสับสนในกาละช่วงกลางชิ้นงาน อย่าสับเปลี่ยนหน้าที่คน เพราะจะยิ่งทำให้สับสน
กาละใกล้งานสำเร็จ เขาไม่แนะนำให้เร่งงาน เพราะมักก่อผลร้ายมากกว่าผลดี ไม่แนะนำให้ให้ความสำคัญต่อตอนจบมากเกินไป
วิจารณ์ พานิช
๒๑ มี.ค. ๖๑
I think more on the line of physical systems. To give an example: a collision occurs only with motion (mass, velocity--time and change of position, trajectory,...) in a certain space. So to meet with success we have to adjust our motion to the environmental conditions. The catch? How do we assess environmental conditions? This is a poorly studied science because this is not what people think about. ;-)