เว็บไซต์ IDEAS.TED.COM ลงเรื่อง Three ways to help kids be more creative (๑) บอกว่า ความริเริ่มสร้างสรรค์สำคัญยิ่งต่อการดำรงชีวิตในโลกสมัยปัจจุบันและอนาคต    จึงต้องเอาใจใส่สร้างคุณลักษณะนี้ตั้งแต่เด็ก   และห้องเรียนต้องเป็นแหล่งบ่มเพาะจินตนาการ 

บทความนี้เขียนดีจริงๆ ผมขอชักชวนให้พ่อแม่ ครู และนักการศึกษาอ่านต้นฉบับ   

สมองมนุษย์ ทำหน้าที่ย่อยโลก เพื่อนำชิ้นส่วนไปผลิตสิ่งใหม่    แต่ห้องเรียนเกือบทั้งหมดไม่ได้เสนอโลกให้นักเรียนย่อย    กลับเสนอชิ้นส่วนให้กินแล้วสำรอก (regurgitate) ออกมาตอบข้อสอบ    วิธีเรียนแบบนั้น ไม่สร้างนักนวัตกรรม

สามหลักการเพื่อสร้างความริเริ่มสร้างสรรค์แก่เด็ก ได้แก่

 

ใช้อดีตเป็นฐานสำหรับจินตนาการอนาคต

                เรียนสร้างราก และเรียนสร้างปีก คือหลักการของการศึกษาเพื่อความริเริ่มสร้างสรรค์    เรียนรู้ราก เพื่อเข้าใจอดีต  แล้วติดปีกโบยบินไปในอนาคต ในโลกใหม่ เพื่อการสร้างสรรค์สิ่งใหม่    ทุกวิชาใช้หลักการนี้ได้ทั้งสิ้น    แต่ตัวอย่างที่ยกมาเป็นเรื่องการวาดแอปเปิ้ลโดยนักเรียน ป. ๔    

                นักเรียนสามารถฝึกจินตนาการ ว่าแรงบันดาลใจแบบที่สร้างผลงานในอดีต หากเจ้าของผลงาน มาเกิดในปี พ.ศ. ๒๕๘๐   ผลงานทำนองนั้น จะมีลักษณะอย่างไร  

 

ค้นหาทางเลือกให้มากที่สุด

นี่คือหลักการ “หนึ่งคำถามมีคำตอบที่ถูกหลายคำตอบ”    ในชั้นเรียน ครูควรถามหาคำตอบอื่นๆ ที่แตกต่าง อยู่เสมอ    แล้วชวนกันตีความหาเหตุผลจากแต่ละคำตอบ    รวมทั้งช่วยกันจินตนาการว่า หากดำเนินการตามแต่ละคำตอบ ผลที่เกิดขึ้นจะเป็นอย่างไร    

 

ส่งเสริมให้กล้าเสี่ยงทำสิ่งริเริ่มสร้างสรรค์

วิธีการที่ง่ายและธรรมดาที่สุดคือออกแบบบทเรียนให้เรียนจากการปฏิบัติ (activity-based learning)   โดยที่กิจกรรมนั้นเป็นของจริง เรื่องจริง    ที่เรียกว่า service learning    ตัวอย่างที่ผมเคยได้ยินมาคือเรื่อง นวัตกรรมการจัดการเรียนการสอนสู่การเป็นผู้ประกอบการ (๒)

            บทความ (๑) เขียนสรุปจากหนังสือ  The Runaway Species: How Human Creativity Remakes the World เขียนโดย Anthony Brandt and David Eagleman

วิจารณ์ พานิช

๓ มี.ค. ๖๑