บางครั้ง..ถึงกับคิดว่า..ได้ขนาดนี้ก็ดีแล้ว ชีวิตของการบริหารจัดการคุณภาพ..ที่เริ่มต้นและอยู่ท่ามกลางความไม่พร้อมแบบนี้..บ่นและท้อไม่ได้..ปีการศึกษาหน้าและปีต่อๆไป ผมยังเชื่อว่า..จะเกิดปรากฎการณ์คุณภาพให้เห็น..ที่เกิดจากการทำงานในวันนี้...

              การสอบโอเน็ตชั้น ป.๖ ผ่านพ้นไป..ในท่ามกลางความโล่งอกของผม..ที่นำพาเด็กกลุ่มนี้มาใกล้ถึงฝั่ง อีกไม่กี่วัน..ก็คงส่งพวกเขาถึงฝั่งแน่นอน คือเรียนจบ และไปต่อในระดับมัธยมศึกษา..ต่อไป

            โอเน็ต..ไม่ใช่เป้าหมายสูงสุด ในการบริหารจัดการศึกษา..ภารกิจในโรงเรียนขนาดเล็ก ที่ต้องบูรณาการเป็น “องค์รวม” ที่ยังต้องจัดการในวันเสาร์ ซึ่งผมถือว่าเป็นวันที่ปลอดโปร่งโล่งสบายที่สุด

            ในการสะสางเอกสาร พัฒนาแหล่งเรียนรู้และสิ่งแวดล้อม ที่ผมพร้อมและเต็มใจทำเสมอ เพื่อลดภาระงานในวันธรรมดา และที่สำคัญการบริหารจัดการเวลา ช่วยลดปัญหา อันเกิดจากปัจจัยในข้อจำกัดมากมายของโรงเรียน..

            วันนี้..ใสปุ๋ยให้ดาวเรืองและรดน้ำส้มควันไม้ให้มะเขือที่กำลังเจริญงอกงาม เพิ่มเติมผักตบชวาลงไปในบ่อปลา จากนั้น..ก็ดูแลไก่ เป็ดและกระต่ายเป็นที่เรียบร้อย

            เตรียมถุงดำสำหรับให้นักเรียนแยกต้นดาวเรืองลงถุงและเตรียมดินไว้ให้นักเรียนเพาะต้น “ทองอุไร” ขณะที่ทำก็นึกถึงงานนโยบายของ สพฐ.

            ที่กำลังเร่งปลูกฝังทักษะวิชาชีพในสถานศึกษา ซึ่งผมมองว่า..การจัดการเรื่องนี้ควรจริงจังในระดับมัธยม..ที่มีครูและแหล่งฝึกงานมากมาย...

            โรงเรียนในชุมชนเล็กๆ ที่ผู้ปกครองปลูกพืชเชิงเดี่ยวและขาดภูมิปัญญาท้องถิ่น โรงเรียนจึงทำได้เพียงปลูกฝังคุณลักษณะที่พึงประสงค์ในด้านความรักในงาน สร้างงาน และทำงานร่วมกันได้..ในแหล่งเรียนรู้ ที่เป็นเครื่องมือที่ครูสร้างขึ้นเท่านั้น

            อากาศเริ่มแห้งแล้ง  ลมร้อนพัดมาเยือน..ผมหลบเข้าห้องพักครู เพื่อจัดแฟ้มเอกสาร ที่ผ่านการดำเนินงานและผลงานของนักเรียนที่ผมสอน..แต่ละชิ้นงานของเด็ก ก็ทำให้นึกถึงเป้าหมายและตัวชี้วัด..ที่สมศ. และสพฐ. ให้โรงเรียนกำหนดเองได้

            สพฐ.อยากเห็นกิจกรรมและวิธีการที่ดี ของโรงเรียน..ที่ทำแล้วมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้นักเรียนมีคุณภาพ..คุณภาพในที่นี้..หมายถึง การเป็นคนเก่ง ดี และมีคุณค่า..

            ผมยังไม่ได้รวบรวมเป็น Best Practices   แต่ผมก็เห็นอยู่ทุกวัน ว่านักเรียนชั้น ป.๑ – ป.๕ ณ เวลานี้..อ่านคล่อง เขียนคล่อง..เพราะผมใช้ความพยายามมานานหลายปี ใช้หลากหลายวิธี ที่รวมแล้วเป็นความ “เอาใจใส่”

            บางครั้ง..ถึงกับคิดว่า..ได้ขนาดนี้ก็ดีแล้ว ชีวิตของการบริหารจัดการคุณภาพ..ที่เริ่มต้นและอยู่ท่ามกลางความไม่พร้อมแบบนี้..บ่นและท้อไม่ได้..ปีการศึกษาหน้าและปีต่อๆไป ผมยังเชื่อว่า..จะเกิดปรากฎการณ์คุณภาพให้เห็น..ที่เกิดจากการทำงานในวันนี้...

            ทำให้ผมนึกถึงพระบรมราโชวาทพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯรัชกาลที่ ๙

            “..การสร้างตนเอง การสร้างบ้านเมืองก็ตาม มิใช่สร้างในวันเดียว ต้องใช้เวลา ต้องใช้ความเพียร ต้องใช้ความอดทนเสียสละ แต่สำคัญที่สุดคือความอดทน คือไม่ย่อท้อ ไม่ย่อท้อในสิ่งที่ดีงาม ...”

            “..สิ่งที่ดีงามนั้นมันน่าเบื่อ บางทีเหมือนว่าไม่ได้ผล ไม่ดัง คือมันดูครึ ทำดีนี่ แต่ขอรับรองว่า การทำให้ดีไม่ครึ ต้องมีความอดทน เวลาข้างหน้าจะเห็นผลแน่นอน..”

            ผมคิดว่า..ชีวิตกับการทำงานเป็นของคู่กัน เพราะงานสร้างคุณค่าให้แก่ชีวิต มีเกียรติ มีศักดิ์ศรี เพิ่มคุณความดี และมีเงินเป็นปัจจัยที่หนุนชีวิตให้เกิดความสะดวกสบาย

            คนไร้งานคือคนไร้ค่า บนเส้นทางชีวิต..การงานย่อมไม่สวยหรูตระการตาดั่งที่คาดหวังเสมอไป แต่ต้องมีอุปสรรคขวางกั้น ทำให้เราต้องใช้ความพยายาม อดทน ต่อสู้เพื่อแก้ปัญหาให้ลุล่วงไป ถึงท้อแต่ไม่ถอย เพราะการถอยคือการหยุดอยู่กับที่..

            ดังนั้น..การบริหารจัดการคุณภาพในโรงเรียนขนาดเล็ก ต้องก้าวข้ามผ่านขีดจำกัดไปให้ได้ โดยมองว่า “ชีวิตคือการต่อสู้ ศัตรูคือยากำลัง..ความหวัง คือลมหายใจของชีวิต...”

ชยันต์  เพชรศรีจันทร์

๑๗  กุมภาพันธ์  ๒๕๖๑

    

  <p></p> <p>  </p><p></p><p></p><p></p><p></p><p></p><p></p><p></p><p></p> <p></p><p></p>         <p>            </p>