ทำงานมาจนครบอายุ 60 ปี ก็ถือว่าหมดวาระการทำงาน กลายเป็นคนทำงานที่ถูกเรียกว่าเกษียณอายุ ผมเคยคิดก่อนที่จะถึงเวลาสำคัญนี้ว่าเกษียณแล้วจะสบาย มีความสุข ที่ีไม่ต้องตื่นนอนแต่เช้า ไม่ต้องคิดว่าวันนี้จะแต่งตัวอย่างไร ไม่ต้องโกนหนวด ไม่ต้องผูกเน็คไท ฯลฯ พอถึงวันเกษียณ ก็รู้สึกว่าปลอดโปร่ง สบายจริงๆ ไม่มีเรื่องอะไรให้คิดนอกจากการพักผ่อน <p>สำหรับผมถือว่านี่คือชีวิตที่สอง ชีวิตแรกนั้นคือชีวิตแห่งการทำงาน เต็มไปด้วยการผจญภัย อุปสรรค ความตื่นเต้น การเอาตัวรอด ความสำเร้จ ความผิดหวัง การเดินทางและการเรียนรู้ ชีวิตที่หนึ่งจบลงแล้ว เป็นเช่นที่เป้น เป็นประวัติศาสตรื ไม่สามารถที่จะแก้ไขอะไรได้ มีแต่ความทรงจำ</p><p>ในขณะเดียวกัน ชีวิตที่สองเริ่มต้นทันทีเมื่อวันที่ 1 ตค. ของปีนั้น ช่วงเดือนแรก ปีแรก ผมรู้สึกถึงความสุขที่ได้เป็นอิสระจากงานประจำ อิสระจากการถูกกำหนดด้วยกฏเกณฑ์ต่างๆ ไม่อยากทำอะไรเลย ที่ไม่อยากทำ ทำแต่สิ่งที่อยากทำ อย่างไรก็ดี เมื่อเวลาผ่านไป ความรู้สึกเกี่ยวกับชีวิตหลังเกษียณเปลี่ยนไปมาก ผมได้เรียนรู้ความจริงหลายเรื่องเกี่ยวกับชีวิตหลังเกษียณ ซึ่งมีทั้งดีและน่าวิตก หรือจะใช้คำว่าน่ากลัวก็ได้ ไม่น่าเชื่อว่าชีวิตที่สองนั้นสำคัญยิ่งนัก สำคัญมากกว่าที่คิด เป็นการผจญภัยครั้งใหม่ที่น่าตื่นเต้น</p>