การจัดทำยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี (๒๕๖๐-๒๕๗๙)
ดร.ถวิล อรัญเวศ
รอง ผอ.สพป.นครราชสีมา เขต ๔
พระราชบัญญัติการจัดทำยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. ๒๕๖๐
ได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้ว
เมื่อวันที่ ๓๑ กรกฎาคม ๒๕๖๐
เหตุผลในการประกาศใช้พระราชบัญญัติฉบับนี้ คือ โดยที่มาตรา ๖๕
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ๒๕๖๐ บัญญัติให้รัฐพึงจัดให้
มียุทธศาสตร์ชาติเป็นเป้าหมายการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืนตาม
หลักธรรมาภิบาลเพื่อใช้เป็นกรอบในการจัดทำแผนต่าง ๆ ให้สอดคล้องและ
บูรณาการกัน เพื่อให้เกิดเป็นพลังผลักดันร่วมกันไปสู่เป้าหมายดังกล่าว โดย
ในการจัดทำ การกำหนดเป้าหมาย ระยะเวลาที่จะบรรลุเป้าหมาย และสาระ
ที่พึงมีในยุทธศาสตร์ชาติ ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กฎหมาย
บัญญัติและกฎหมายดังกล่าวต้องมีบทบัญญัติเกี่ยวกับการมีส่วนร่วมและ
การรับฟังความคิดเห็นของประชาชนทุกภาคส่วนอย่างทั่วถึงด้วย
จึงจำเป็นต้องตราพระราชบัญญัตินี้
มาตรา ๖๕ รัฐพึงจัดให้มียุทธศาสตร์ชาติเป็นเป้าหมาย
การพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน ตามหลักธรรมาภิบาลเพื่อใช้
เป็นกรอบในการจัดทําแผนต่าง ๆ ให้สอดคล้องและบูรณาการกัน
เพื่อให้เกิดเป็น พลังผลักดันร่วมกันไปสู่เป้าหมาย
ดังกล่าวการจัดทําการกําหนดเป้าหมาย ระยะเวลาที่
จะบรรลุเป้าหมาย และสาระที่พึงมีในยุทธศาสตร์ชาติ ให้
เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กฎหมายบัญญัติ
ทั้งนี้ กฎหมายดังกล่าวต้องมีบทบัญญัติเกี่ยวกับ
การมีส่วนร่วมและการรับฟังความคิดเห็นของ
ประชาชนทุกภาคส่วนอย่างทั่วถึงด้วย
เนื้อหาใน พ.ร.บ. จานวน 30 มาตราประกอบด้วย :
คำนิยาม มาตรา ๑-๔
หมวด ๑ การปฏิรูปประเทศ มาตรา ๕-๑๓
หมวด ๒ คณะกรรมการปฏิรูปเฉพาะด้าน มาตรา ๑๔-๒๒
หมวด ๓ การติดตาม การตรวจสอบ และการประเมินผล มาตรา ๒๓-๒๘
บทเฉพาะกาล มาตรา ๒๙-๓๐
ยุทธศาสตร์ชาติ
ในมาตรา ๖ แห่งพระราชบัญญัติการจัดทำยุทธศาสตร์ชาติ
พ.ศ. ๒๕๖๐ บัญญัติให้ยุทธศาสตร์ชาติอย่างน้อยต้องประกอบด้วย
(๑) วิสัยทัศน์การพัฒนาประเทศ
(๒) เป้าหมายการพัฒนาประเทศในระยะยาว กำหนดระยะเวลา
ที่ต้องดำเนินการเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย และตัวชี้วัดการบรรลุเป้าหมาย
(๓) ยุทธศาสตร์ด้านต่าง ๆ เป้าหมายการพัฒนาประเทศตาม
(๒) อย่างน้อยต้องมีเป้าหมายในด้านความมั่นคงของประเทศด้าน
คุณภาพและความเป็นอยู่ของประชาชน และด้านบทบาทของรัฐ
ที่มีต่อประชาชน
ยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี (๒๕๖๐-๒๕๗๙)
วิสัยทัศน์
“ประเทศไทยมีความมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน เป็น
ประเทศพัฒนาแล้วด้วยการพัฒนาตาม
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง”
หรือเป็นคติพจน์ประจำชาติว่า
“มั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน”
๖ ยุทธศาสตร์ ในแผนยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี ได้แก่
(๑) ยุทธศาสตร์ด้านความมั่นคง
(๒) ยุทธศาสตร์ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน
(๓) ยุทธศาสตร์การพัฒนาและเสริมสร้างศักยภาพคน
(๔) ยุทธศาสตร์ด้านการสร้างโอกาสความเสมอภาคและเท่าเทียมกันทางสังคม
(๕) ยุทธศาสตร์ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และ
(๖) ยุทธศาสตร์ด้านการปรับสมดุลและพัฒนาระบบการบริหารจัดการภาครัฐ
ปัจจัยความสำเร็จของยุทธศาสตร์ชาติ
๑. ระบบและกฎหมาย มีกฎหมายรองรับ
๒. กลไกสู่การปฏิบัติ
๓. การยอมรับของสังคม จะมีการปรับเปลี่ยนทุก ๕ ปี
