บันทึกชุด ศาสตร์และศิลป์ว่าด้วยการสอน นี้ตีความจากหนังสือ The New Art and Science of Teaching เขียนโดย Robert J. Marzano ซึ่งเพิ่งออกวางจำหน่ายในปี พ.ศ. ๒๕๖๐ นี้เอง โดยตอนที่ ๗ ตีความ Element 5 : Using Formal Assessments of Individaul Students
การประเมินแบบเป็นทางการ ต่อนักเรียนเป็นรายคนนี้ ช่วยให้นักเรียนแต่ละคนรู้ว่า ณ ขณะนั้นตนมีผลการเรียนรู้ เรื่องนั้นในระดับใด โดยครูออกข้อสอบตามสเกลระดับความเข้าใจของหน่วยการเรียนรู้นั้น หรืออาจรวมหน่วยการเรียนรู้ ที่เกี่ยวข้องเข้าด้วยกัน โดยข้อสอบอาจประเมินทุกระดับเนื้อหาในตารางสเกลความเข้าใจ (ระดับ 2.0, 3.0, และ 4.0) หรืออาจประเมินเฉพาะเนื้อหาของระดับเดียว เช่นระดับ 3.0
แนวทาง/ยุทธศาสตร์ และวิธีการประเมินแบบเป็นทางการ ต่อนักเรียนเป็นรายคน แสดงในตาราง
เขียนมาถึงตรงนี้ ผมเกิดความรู้สึกว่า ในการดำเนินการประเมินความเข้าใจ/สมรรถนะ ที่เป็นผลการเรียนรู้ของนักเรียนนั้น เป็นโอกาสเรียนรู้ที่สูงมากสำหรับครู สาระในบันทึกชุดนี้น่าจะช่วยเสริมพลัง การเรียนรู้ของครูในเรื่องนี้ได้เป็นอย่างดี
เมื่อยุทธศาสตร์และวิธีการประเมินนักเรียนเป็นรายคนได้ผลดี จะสังเกตเห็นพฤติกรรมในนักเรียน ดังต่อไปนี้
- นักเรียนสมามารถอธิบายได้ว่า คะแนนที่ตนได้รับสัมพันธ์กับความก้าวหน้าในการเรียนรู้อย่างไร
- นักเรียนสามารถอธิบายได้ว่าคะแนนที่ตนได้รับสะท้อนผลการเรียนรู้ในระดับใด
- นักเรียนสามารถเสนอว่าตนจะแสดงสมรรถนะในการเรียนรู้อย่างไรตามสเกลความเข้าใจ
การประเมินอย่างเป็นทางการต่อนักเรียนเป็นรายคนนี้ ส่วนใหญ่ใช้ประเมินเพื่อพัฒนา (formative) แต่ก็ ใช้ประเมินเพื่อตัดสิน (summative) ได้ โดยครูอาจนำคะแนนการประเมินแต่ละครั้งมาถ่วงน้ำหนัก แล้วรวมกัน และนำไปรวมกับคะแนนสอบปลายเทอม ได้เป็นคะแนนตัดสิน
เรื่องราวในหนังสือบทที่ ๒ ที่ตีความนำมาลงในบันทึกที่ ๖ และ ๗ ของบันทึกชุด ศาสตร์และศิลป์ของการสอน นี้ เป็นเรื่องการประเมิน สรุปได้ตามภาพข้างล่าง
“คะแนนตามรูปแบบ” ที่ระบุในรูปข้างบน หมายถึงคะแนนร้อยละของคะแนนเต็ม ในแต่ละส่วนของการประเมิน ต้องนำมาใส่ลงในสเกลความเข้าใจเพื่อให้ได้ผลการประเมินที่บอกสถานะการเรียนรู้ และบอกความก้าวหน้าในการเรียนรู้ แล้วแต่กรณี
วิจารณ์ พานิช
๒ เม.ย. ๖๐
