ระบบการศึกษา มีความหมายกว้างครอบคลุมไปถึง ทั้งในและนอกระบบ ทุกระดับ

โรงเรียน กศน. ติวเตอร์ มหาวิทยาลัย วัด สุเหร่า ปอเนาะ...หรือแม้แต่ ครอบครัว ถือเป็นการศึกษาในระบบ

นอกระบบคือ สภาพความเป็นไปของสังคม สภาพแวดล้อม การใช้ชีวิตประสบการณ์ต่างๆ

เป็นการมองเชิงพลวัตเพื่อทำความเข้าใจ มิเช่นนั้นแล้ว เมื่อภาระความหนักไปตกส่วนใดส่วนหนึ่ง ย่อมกระทบต่อระบบโดยรวม เพียงแค่จะเป็นแผลให้เห็นตรงจุดไหนก่อนก็เท่านั้นเอง


การมองแบบสถิต (Static view) มากเกินไปทำให้ปัญหามันโยงใย โยงใยเพราะนิ้วของแต่ละจุดชี้โบ้ยกันไปมา