ข้อคิด
ความจริงแบบลดทอนกับความจริงแบบมองรวมคือ
ก.จริงแบบลดทอน ข.จริงแบบไม่ลดทอน
ซึ่งอภิธรรมมองความจริงทั้ง 2 แบบนี้ไม่เท่ากัน ในยุคเดิมพุทธสอน 2 ภาษาคือ แบบภาษาที่ชาวบ้านพูดกันหรือภาษาคนและแบบลึกหรือภาษาธรรม ส่วนมากพระพุทธเจ้าสอนแบบแรก เมื่อเทียบดูหญิงผู้ให้กำเนิดเราเรียกว่าแม่ เป็นผู้ให้สิ่งมีค่าสูงสุดในชีวิตเรามาตั้งแต่เกิดจนบัดนี้ ถามว่าทำไมอนันตริยกรรมกับหญิงผู้เป็นแม่จึงหนักมาก ( มาตุฆาต ) แต่ถ้าทอนลงก็ไม่เหลืออะไร...อันที่จริงความรู้ของมนุษย์นั้นแยกไม่ออกจากการสังเกตการณ์โดยมนุษย์หรือการมีส่วนร่วมในทางอื่นใดต่อสิ่งที่เรากำลังศึกษานั้น. ( น.118 )และ...โลกจริง ๆ ก็คือโลกตามที่ปรากฏนี้เอง แต่โลกที่ถูกทอนเป็นปรมัตถธรรมไม่ใช่โลกที่เป็นจริงเพราะเป็นโลกที่ถูกแยกแยะไปเสียจนไม่เหลือเค้าความจริงเดิมเลย. ( น. 119 )
..................................
บรรณานุกรม
สมภาร พรมทา. 2559. พุทธปรัชญาในอภิธรรมปิฎก. นนทบุรี : บริษัทปัญญฉัตร์ บุ๊คส์ บายดิ้ง จำกัด.
