​โครงการแลกเปลี่ยนเรียนรู้นิสิตผู้ช่วยอาจารย์ (Lecturer Assistant : LA) และถอดบทเรียนการขับเคลื่อนคุณลักษณะนิสิตที่พึงประสงค์ของหมวดวิชาศึกษาทั่วไป (1)

โครงการแลกเปลี่ยนเรียนรู้นิสิตผู้ช่วยอาจารย์ (Lecturer Assistant : LA) และถอดบทเรียนการขับเคลื่อนคุณลักษณะนิสิตที่พึงประสงค์ของหมวดวิชาศึกษาทั่วไป

29 – 30 พฤษภาคม 2559 ณ วัดชัยประสิทธิ์ ต. แพง อ.โกสุมพิสัย จ. มหาสารคาม

สำนักศึกษาทั่วไป ได้ดำเนินโครงการต่างๆ เพื่อสร้างนิสิตแกนนำขับเคลื่อนคุณลักษณะนิสิตที่พึงประสงค์ของหมวดวิชาศึกษาทั่วไปอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ปีการศึกษา 2/2557 เป็นต้นมา ได้แก่ โครงการพัฒนาแกนนำขับเคลื่อนฯ โครงการส่งเสริมคุณลักษณะนิสิตที่พึงประสงค์ฯ และโครงการพัฒนานิสิตผู้ช่วยอาจารย์ (Lecturer Assistant : LA ) หรือ “นิสิต LA” โดยมุ่งหวังจะให้นิสิตแกนนำทำหน้าที่ขยายผลของความสำเร็จในการพัฒนาตนเองสู่คนรอบข้างตามโอกาสอันสมควร

สำนักศึกษาทั่วไป เริ่มดำเนินโครงการ “นิสิต LA” มาตั้งแต่ปีการศึกษา 1/2558 โดยมีวัตถุประสงค์ในการพัฒนาการจัดการเรียนการสอนทางอ้อมด้วยการให้นิสิต LA ทำหน้าที่ช่วยอาจารย์ผู้สอนในการตรวจสอบการเข้าเรียน การเข้าเรียนสาย การร่วมกิจกรรมต่างๆ และโดยเฉพาะช่วยแบ่งเบาภาระในการจัดการเรียนการสอนสำหรับกลุ่มการเรียนขนาดใหญ่ หลังจากดำเนินการต่อเนื่องในปีการศึกษาที่ 2/2558 ผู้รับผิดชอบโครงการได้รับเสียงสะท้อนถึงผลและกระบวนการดำเนินงานทั้งที่ดีและทั้งที่ยังมีข้อบกพร่อง เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และเกิดการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง จึงควรมีการจัดการความรู้และเปิดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้และถอดประสบการณ์ในการทำงานที่ผ่านมาของนิสิต LA และบุคลากรสำนักศึกษาทั่วไปที่เกี่ยวข้อง

การสร้างนิสิตแกนนำ ในการดำเนินโครงการต่างๆ อย่างบูรณาการและต่อเนื่อง ทำให้เกิดนิสิตแกนนำขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม ปัจจุบันนิสิตแกนนำที่ร่วมขับเคลื่อนคุณลักษณนิสิตที่พึงประสงค์ ยังมีจำนวนน้อย และนิสิตในโครงการเด็กดีมีที่เรียนเท่านั้น สำนักศึกษาทั่วไปจึงดำเนินการให้การสนับสนุนทุนการศึกษาสำหรับนิสิตที่มีจิตอาสาเพื่อเข้าร่วมเป็นนิสิตแกนนำ ในปี 1/2559 เป็นต้นไป และเพื่อให้กระบวนการขับเคลื่อน เป็นไปอย่างต่อเนื่องและขยายผลสู่นิสิตในวงกว้าง จึงควรมีการจัดการความรู้การขับเคลื่อนคุณลักษณะนิสิตที่พึงประสงค์และเปิดโอกาสให้นิสิตหรือนักเรียนแกนนำในเขตพื้นที่จังหวัดมหาสารคาม เข้ามามีส่วนร่วมในการสร้างเครือข่ายขับเคลื่อนคุณลักษณะนิสิตที่พึงประสงค์ตามเอกลักษณ์ของนิสิตมหาวิทยาลัยต่อไป

โครงการแลกเปลี่ยนเรียนรู้นิสิตผู้ช่วยอาจารย์ (Lecturer Assistant : LA ) และถอดบทเรียนการขับเคลื่อนคุณลักษณะนิสิตที่พึงประสงค์ของหมวดวิชาศึกษาทั่วไปครั้งนี้ จะส่งผลให้สำนักศึกษาทั่วไปได้แนวปฏิบัติที่ดี (Best Practice) ในการขับเคลื่อนนิสิตแกนนำรวมถึงแผนพัฒนาเครือข่ายนิสิตจิตอาสาในมหาวิทยาลัย และแผนปฏิบัติกิจกรรมและโครงการที่จะขับเคลื่อนฯ ในปีการศึกษา 2559 และเป็นแนวทางในการพัฒนาเยาวชนอย่างบูรณาการในเขตพื้นที่จังหวัดมหาสารคาม ซึ่งจะทำให้การขับเคลื่อนคุณลักษณนิสิตที่พึงประสงค์ เป็นองค์รวมมากขึ้น

วันที่ 29 พฤษภาคม 2559

กิจกรรมช่วงเช้า แบงออกเป็นดังนี้

1.กิจกรรม Check-in กิจกรรมนี้ถือได้เป็นกิจกรรมหลักที่ก่อนจะทำกิจกรรมอื่น ๆ เราต้องมีการเช็คอินกันก่อน ซึ่งเป็นการแนะนำตัวเองกับเพื่อน ๆ พี่ ๆ และกระบวนกร ทำความรู้จักกันก่อน เตรียมความพร้อมทั้งร่างกายและจิตใจ ก่อนที่เราจะร่วมทำกิจกรรม ร่วมเรียนรู้ไปด้วยกัน โดยกิจกรรมช่วงแรกมีดังนี้

-ตบมือ ถือว่าเป็นเตรียมความทั้งสติและสมาธิได้ดีที่เดียว สำหรับกฎกติกา ช่วงแรกก็ตบตามจำนวนที่กระบวนกรสั่ง เช่น ตบ 1 ครั้ง 2 ครั้ง 3 ครั้ง 5 ครั้งเป็นต้น หลังจากนั้นเราใส่เงื่อนไขเข้าไป เช่น ให้ ลบ 2 จากคำสั่ง เช่น ตบมือ 5 ครั้ง ก็ต้องลบ 2 เหลือ 3 ครั้ง แล้ววิทยากรก็ใส่เงื่อนไขมากขึ้น อีกเพิ่มเป็นตบตามจำนวนขาของสัตว์ที่กระบวนกรบสั่ง เช่น ตบไก่ ตบแมว ตบม้า ตบยุง ตบตะขาบ ตบจึ้งกือ เป็นต้น ซึ่งทุกคนก็ได้รับความสนุกสนานกันพร้อมทั้งได้ฝึกสติกันด้วย

-ส้ม เงาะ กิจกรรมนี้เป็นกิจกรรมที่ทำผู้เข้าร่วมได้รู้จักชื่อกัน โดยวิทยากรกำหนดเงื่อนไขการเล่นกิจกรรมดังนี้ ถ้าวิทยากรพูดคำว่าส้ม ให้บอกชื่อเพื่อนที่ขวามือ 2 คน ถ้าพูดว่าเงาะ ให้บอกชื่อเพื่อนที่อยู่ซ้ายมือ 5 คน กิจกรรมจะทำให้ทุกคนพยายามที่จะจำเชื่อเพื่อนให้ได้เยอะที่สุด และทุกคนก็ทำได้ดีมาก ๆ

-ลมเพ ลมพัด กิจกรรมที่ทำให้มีการตื่นตัวและต้องมีสติ และบ้างครั้งก็ฝึกการเป็นผู้นำ หรือทำให้วิทยากรสังเกตเห็นว่าใคร มีความเป็นผู้นำอยู่ตัว เพราะเงื่อนไขต่าง ๆ ที่วิทยากรสั่งนั้นมีความหลากหลาย ขึ้นอยู่ว่าเป้าหมายของกิจกรรมนี้กระบวนกรต้องการอะไร กิจกรรมนี้เล่นง่าย ๆ โดยวิทยากรจะร้องเพลงว่า “ ลมเพ ลมพัด โบกสะบัดพัดมาไวไว ลมเพ ลมพัดอะไร ลมเพลมพัดอะไร.......” แล้วเราก็ใส่คำสังลงไป เช่น พัดกลุ่ม 5 คน พัดเรียงชื่อตามอักษร พัดเรียงกันตามวันเกิด พัดเรียงตามระยะทางจากบ้านมาถึงค่าย ฯ เงื่อนไขต่าง ๆ เหล่านี้ก็ขึ้นอยู่กับกระบวนกรจะใส่เข้าไป แล้วผลที่ออกมาเป็นไปตามเป้าหมายมาหน้อยแค่ไหน

กิจกรรม BAR (Before Action Review)

กิจกรรมเป็นการสำรวจความต้องการของผู้เข้าร่วมโครงการ โดยทีมกระบวนกรได้แจกกระดาษโพสอิท โดยกำหนดสี สีเขียวให้เขียนความรู้สึกอะไร ที่ทำให้สบายใจ สีชมพู เขียนสิ่งไม่อยากเจอ และสีขาวให้เขียนความควาดหวังหรือสิ่งที่อยากได้จากค่ายนี้

การทำ BAR (Before Action Review) เป็นกระบวนการที่สำคัญมากเพราะเราจะสามารถทราบถึงความต้องการของการมาทำกิจกรรมร่วมกันและเป้าหมายต่าง ๆ ก็จะให้เดินไปในทิศทางสอดคล่องกับวัตถุประสงค์ของโครงการและสิ่งที่ผู้เข้าร่วมคาดหวัง อีกทั้งยังทราบถึงสิ่งที่ผู้เข้าร่วมกังวลหรือไม่สบายใจหากทำกิจกรรมนั้น ๆ

ความคาดหวังก่อนเข้าร่วมโครงการ

  • คาดหวังว่าจะได้ความรู้ และสิ่งที่จะสามารถนำไปใช้ในทางที่เกิดประโยชน์
  • คาดหวังว่าจะได้ รับความรู้ใหม่ ๆ และเพื่อนใหม่
  • คาดว่าจะได้รับประสบการณ์ด้านต่าง ๆ เพื่อนำไปต่อยอด
  • มิตรภาพกับเพื่อนร่วมค่าย
  • คาดหวังว่าจะได้เรียนรู้กิจกรรมต่าง ๆ และนำไปเล่าต่อให้เพื่อนฟังได้
  • คาดหวังว่าจะได้แรงบัลดาลใจในการทำงานกิจกรรมต่อไป
  • คาดหวังว่าจะได้ความรู้ประสบการณ์ในการทำกิจกรรม ทักษะ และกิจกรรมหรือแนวทางต่าง ๆ
  • คาดหวังว่าทุกคนจะให้ความร่วมมือกัน และทำกิจกรรมสำเร็จบรรลุตามวัตถุประสงค์
  • คาดหวังว่าจะได้การพัฒนาทักษะการทำงานภายในองค์กร / พัฒนาการทำงานของตนเอง
  • คาดหวังว่าจะได้การสร้างทัศนคติในด้าน positive
  • คาดหวังว่าจะได้เครือข่ายนิสิตแกนนำ นักเรียนแก่นนำด้านคุณธรรมและจริยธรรม
  • คาดหวังว่าจะได้ความสบากาย สบายใจจากค่าย ความสุข รอยยิ้มที่จริงใจ
  • คาดหวังว่าจะได้ประสบการณ์ใหม่ ๆ ที่แตกต่างจากค่ายอื่น ๆ ซึ่งเราสามารถนำไปใช้ได้กับการเรียนและการทำงาน
  • คาดหวังว่าจะได้รูปแบบกิจกรรมที่แปลกใหม่ กระบวนการทำงาน
  • คาดหวังว่าจะได้ความรู้ความเข้าใจในการดำเนินชีวิตจากกิจกรรมที่เรียนรู้
  • คาดหวังว่าจะได้เครือข่ายของการทำงานร่วมกันในอนาคต
  • คาดหวังว่าจะได้ทักษะกระบวนการคิดที่เป็นแนวทางที่จะนำความรู้และประสบการณ์นำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน

หลังจากที่เราทำกิจกรรมเช็คอินกันเสร็จกระบวนกรก็ได้พาทุก ๆ คนมาสำรวจตัวเองในช่วงระยะเวลาที่ผ่านมาว่าเรามีช่วงเวลาที่ผ่านมาเราผ่านความสุข ผ่านความทุกข์ หรืออะไร อย่างไรมาบ้าง โดยผ่านกิจกรรมที่มีชื่อว่า “กราฟชีวิต”


“กราฟชีวิต”

กิจกรรมนี้จะให้ทุกคนเขียนกราฟชีวิตของตนเอง โดยกำหนด ให้เขียนตามรูป

โดยกำหนดหัวข้อ สุขมาก สุข ทุกข์ปานกลาง ทุกข์มาก และให้คิดย้อนกับไป 5 ปี ให้เราสำรวจตัวเองว่าในช่วงระยะเวลานั้นเรารู้สึกอย่างไร หลังจากที่ทุกคนทำกราฟชีวิตของตัวเองเสร็จแล้วนั้น กระบวนกรก็ได้ใส่เงื่อนไขเพิ่มเติมในการทำกิจนี้เข้าไปอีกดังนี้

  • ปัจจัยอะไรที่ทำให้เรามีความสุข
  • ปัจจัยอะไรที่ทำให้เรามีความทุกข์
  • ถ้าจะทำให้ความทุกข์น้อย ต้องทำอย่างไร 3 ข้อ


หลังจากนั้นก็ให้จับกลุ่ม 4 – 5 คน แลกเปลี่ยน พูดคุยกัน โดยเป้าหมายของการแลกเปลี่ยนคือ แนวทางในการทำให้ทุกข์นั้นลดน้อยลงไป ทำให้มีความสุขเพิ่มขึ้น กิจกรรมนี้ผมสังเกตเห็นกระบวนการต่าง ๆ ที่กระบวนกรนำมาใช้นั้นจะเป็นการให้ทุกคนกลับสำรวจตัวเองว่าในช่วงระยะเวลา 5 ปีที่ผ่านมานั้น ตนเองได้ทำอะไรมาบ้าง มีช่วงเวลาที่ทุกข์ยากลำบาก หรือช่วงเวลาที่มีความสุขในช่วงเวลานั้น ๆ แล้วก็วิเคาระห์ถึงสาเหตุหรือปัจจัยอะไรที่ทำตนเองเกิดสภาวะเช่นนั้น แล้วก็มีการว่างแผนในการรับมือกับเหตุการณ์ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต และเกิดการพูดคุยกันของผู้เข้าร่วมโครงการ บรรยากาศในช่วงแรกของการพูดคุยแลกเปลี่ยนกันนั้นผมสังเกตว่า บางกลุ่มพูดคุยกันน้อยมาก บ้างกลุ่มก็พูดคุยกันอย่างสนุกสานาน แล้วหลังจากนั้นก็ให้นั้งล้อมวงกันแล้วพูดคุยแลกเปลี่ยนกันเป็นวงใหญ่

ข้อคิดของการทำกิจกรรมกราฟชีวิต

  • สำรวจตนเอง
  • มองปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินชีวิต
  • การค้นหาแนวปฏิบัติที่ดี
  • แลกเปลี่ยนประสบการณ์ แนวปฏิบัติที่ดีในการดำเนินชีวิต
  • กล้าพูด กล้าแสดงความรู้สึกของตนเองต่ที่สาธารณะ


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน บันทึกการทำงาน



ความเห็น (1)

เขียนเมื่อ 

ขอบคุณ คุณเสือ (มานะ ภูพันนา) มากครับ ไม่ชอบบันทึกครึ่งแรกครับ เพราะเป็นการตัดโครงการมาวาง ควรทำลิงค์ไปไว้ในไฟล์มากกว่า หากต้องการแชร์ ... แต่ชอบครึ่งหลังของบันทึกมากครับ เขียนเก็บกิจกรรมที่ทำเรียงมาไว้ให้ระลึกได้ ... และชอบที่สุดตรงที่ นำเอาข้อความในกระดาษปี้น้อย BAR ออกมาเขียน ... แสดงให้เห็นถึงการทำงานแบบละเอียด ใส่หัวใจ และสนใจเป้าหมาย ... สู้ต่อไปครับ ...