หากพูดถึง "ทักษะชีวิต"...ในความคิดและความเข้าใจของฉันนั้น มีความคิดว่า
เป็นการแสดงถึงพฤติกรรม ความรู้ความสามารถของชีวิตคน ๆ หนึ่งในการที่จะ
ทำให้มีชีวิตหรือดำเนินชีวิตอยู่ได้บนโลกใบนี้ได้ ตั้งแต่ลืมตาจนถึงสิ้นลมหายใจ
ทักษะชีวิตมีมากมายหลากหลายเรื่องราว...ซึ่งแต่ละบุคคลอาจมีทั้งเหมือนและ
ไม่เหมือนกันได้...ทักษะชีวิตเป็นอีกส่วนหนึ่งของการมีความรู้ความสามารถหรือ
การเรียนรู้ที่ได้มาจากใบปริญญา...ในความคิดของฉัน ทักษะชีวิต อาจหมายถึง
ประสบการณ์ของแต่ละบุคคลก็ได้ ซึ่งเป็นการยากต่อการที่แต่ละบุคคลจะบอก
กล่าวได้ว่า...ประสบการณ์ของใครนั้นมากกว่ากัน...เพียงแต่ว่า...เราทุกคนต้อง
เปิดใจที่จะเรียนรู้ซึ่งกันและกัน...หากพูดถึงมาตรฐานของทักษะชีวิต ก็อย่าได้
ถามถึง เพราะทักษะชีวิตไม่มีมาตรฐาน ๆ เดียว...เพราะชีวิตคนเรามีประสบการณ์
หลากหลายกัน...หากจะวัดเป็นตัวชี้วัด นั่นคือ ให้หมายถึง "ความสำเร็จที่แต่ละ
บุคคลสามารถดำรงชีวิตได้อย่างมีความสุขได้มากกว่า"...ทักษะชีวิต หมายถึง
การดำรงชีวิตไม่ว่าจะวัยใด ๆ ที่สามารถดำรงชีวิตให้อยู่รอดได้บนโลกใบนี้
แม้ในเวลาที่เราได้ศึกษา หาความรู้ ก็จะมีทักษะชีวิตในด้านวัยเรียนอีกทักษะหนึ่ง
เช่นกัน...บางทีเราจะได้ทราบข่าวถึง...คนมีการศึกษาสูง จบการศึกษาที่เรียกว่า
"สูงสุด" ในระดับปริญญาเอก แต่ต้องมาฆ่ากันตาย...ทำให้คิดว่า "ทำอะไร โดย
ไม่มีสติควบคุมตนเอง"...คนที่ได้ยินได้ฟัง...เขาก็จะกล่าวกันว่า "เรียนสูงเสียเปล่า?"
แต่กลับไม่มีความคิด...เอาอารมณ์ บันดาลโทสะ มาเป็นตัวบทบังทำให้เกิดเหตุ...
หากมีสติ เป็นตัวควบคุม คงจะไม่เกิดเหตุเช่นนั้นขึ้นได้...เมื่อทำลงไป สุดท้าย
ก็มานั่งทุกข์ใจ หาวิธีแก้ปัญหาให้กับตนเอง คุ้มหรือไม่กับที่อุตส่าห์เรียนจนจบ ดร.
แต่กลับมาพบปัญหาที่ตนเองเป็นผู้ก่อ...และก็จะมีผู้ถามต่อว่า...แล้วเรียนสูง ๆ กัน
ไปเพื่ออะไร?...มีทุกข์ใจก็ไม่ใช้สติ ปัญญาในการแก้ไขปัญหา...ทักษะชีวิตในเรื่อง
ของการศึกษาที่เรียนสูงขึ้นนั้น...สอนให้ตัวเราเรียนมาเพื่อทำให้เกิดการพัฒนาต่อ
ตนเอง ต่อสังคม ต่อผู้อื่น...สามารถนำมาใช้ประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าส่วนตน...
หากนำมาเพื่อส่วนตนมากกว่าส่วนรวม...ก็อย่าคิดเลย เพราะนั่นคือ การเห็นแก่ตัว
คนไทยเกิดความเข้าใจกันมากน้อยเพียงใดว่า...เราเรียนจนจบปริญญาแต่ละระดับ
ไปเพื่ออะไร...ใช่ที่ว่า เพื่อหางานทำ แสดงว่าสังคมให้ความสำคัญในเรื่องใบปริญญา
มากกว่าการเป็นคนดี...เพราะการมีใบปริญญาใช่ว่าจะเป็นคนดีกันเสียทุกคน...สังเกต
ได้ว่า...คนที่ไม่ได้เรียนสูง ๆ เขาก็สามารถเป็นคนดีได้ เพราะเขาได้ปฏิบัติดีมา...
แต่ก็ไม่สามารถเข้าทำงานได้เพราะไม่มีใบปริญญารองรับ...ใบปริญญาเป็นใบเพื่อ
บอกว่า มนุษย์เราจบการศึกษา ๆ เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้เขามีความรู้ความสามารถเท่านั้น
ส่วนความดีเป็นคนละส่วนของความรู้ความสามารถ...ความดีต้องวัดได้จากการกระทำ
การประพฤติปฏิบัติ อาจรวมอยู่ในส่วนของคำว่า "ทักษะชีวิต"...ของแต่ละคน
ดังนั้น การศึกษาสูง ๆ ก็มิใช่เป็นตัวบอกว่า...บุคคลคนนั้นเป็นคนดีเสียทุกคน...
การศึกษา เพียงเพื่อใช้ในการประกอบอาชีพ...และเป็นเพียงส่วนหนึ่งที่องค์กรจะวัด
ว่า เขาจบการศึกษา โดยมีความรู้ความสามารถ แต่สำหรับความดีนั้น ต้องพิสูจน์กันได้จาก
พฤติกรรม หรือ การกระทำในเวลาที่ได้เข้ามาในองค์กรนั้น ๆ...อาจตรวจสอบได้จาก
พฤติกรรมเดิม ๆ โดยสอบถามจากประวัติย้อนหลังจากเพื่อน ๆ หรือคนรอบข้างที่จะ
เป็นผู้การันตีหรือรับรองการกระทำก็ได้...แต่ก็มีอีกว่า...บางทีพฤติกรรมที่คนอื่นรับรอง
ก็ใช้ได้เฉพาะกาลเวลาหนึ่ง...แต่พอเข้ามาอยู่ในองค์กร พฤติกรรมดังกล่าวก็เปลี่ยนแปลงไป
เป็นอีกพฤติกรรมหนึ่ง...ซึ่งเป็นการยากที่จะชี้ชัดได้ว่า...คน ๆ นั้นเป็น "คนดี" จริง ๆ
ในทางกลับกัน...สำหรับคนที่ไม่ได้จบการศึกษาระดับสูง บางทีเขาก็ขาดการที่ได้ศึกษา
เรียนรู้ในบางเรื่อง อาจทำทั้งในสิ่งที่ดีและไม่ดี โดยนึกไม่ถึงได้ด้วยก็ได้...จึงเป็นอะไร
ที่เราสามารถวัดได้ยากสำหรับการเป็นคนดี...ทั้งนี้ ขึ้นอยู่กับ "จิตสำนึกที่ดี" ของแต่ละบุคคล
มากกว่าในการกระทำความดี...ดีต่อตนเอง ต่อผู้อื่น ต่อสังคม ต่อคนรอบข้าง...
...
ขอขอบคุณทุกท่านที่ให้เกียรติเข้ามาอ่านบันทึกนึ้ค่ะ
บุษยมาศ แสงเงิน
๑๙ พฤษภาคม ๒๕๕๙
ทักษะชีวิตสั่งสมยาวนานกลายเป็นประสบการณ์ที่มีคุณค่า
คิดถึงค่ะ
ขอบคุณค่ะ ครูหยิน
ขอขอบคุณสำหรับกำลังใจจากทุกท่านค่ะ