เราเข้าใจคำว่าผิดกับคำว่าพลาดอย่างไร
- ในชีวิตของเราเป็นชีวิตแห่งการเรียนรู้ ชีวิตแห่งการเปลี่ยนแปลง ไม่มีสิ่งใดคงเดิมคงสภาพ
แน่นอนว่าคำตอบของการเรียนรู้หรือทดลองจะมีเพียงแค่ 2 คำตอบเท่านั้น
คือ รู้กับไม่รู้เท่านั้น อาจจะรู้หรืออาจจะไม่รู้นั้นไม่มี -
ผมจึงชอบประโยคการเรียนรู้ของผมว่า ในโลกนี้ไม่มีคนโง่คนฉลาด
มีแต่คนรู้ก่อนกับรู้ทีหลังเท่านั้น - เป็นเรื่องน่าแปลกที่คนประสบความสำเร็จมักจะเป็นคนที่โง่มาก่อนทั้งสิ้น
แต่พวกเขาเหล่านั้นไม่เคยยอมรับความพ่ายแพ้ต่อความไม่รู้ของตนเอง
กลับพัฒนาตนเอง พัฒนาความไม่รู้ให้เป็นคนที่รู้ก่อนเสมอ - เมื่อมีคนโง่คนฉลาดย่อมจะต้องมีคนผิดพลาด และคนที่ประสบผลสำเร็จ
คำว่า ผิดพลาดนั้นมีการพูดถึงบ่อยครั้งมาก
บ้างก็ว่าผิดแต่อย่าพลาด บ้างก็ว่าพลาดแต่อย่าผิด
บ้างก็ว่าจงอย่าผิดและอย่าพลาด - ก่อนอื่น ผมขออธิบายให้ท่านผู้อ่านเข้าใจโดยจะยกตัวอย่างจากที่ผมสอนผมบรรยายนะครับ
- ผมจะชอบถามคำถามง่ายๆเกี่ยวกับอาเซียนว่า เลขาธิการอาเซียนคนไทยคนแรกคือใคร
นิสัยคนไทยทุกที่ที่ผมบรรยายคือ เงียบ การเงียบจึงถือเป็นการแสดงออกถึงความเป็นกลางระหว่างการไม่รู้และรู้
และเมื่อเวลาผ่านไปไม่นานจะมีผู้อาจหาญตอบเบา ๆ ว่า ดร.สุรินทร์ พิศสุวรรณ
ผมจะตอบกระแทกกลับไปว่า ผิด
และถามชื่อผู้ตอบเพื่ออธิบายให้คนไทยได้เปลี่ยนกระบวนทัศน์ของตนเองเสียใหม่ว่า
ที่เขาตอบผิด เขาตอบอยู่คนเดียว เปรียบได้กลับคนทั้งห้องนั่งเฉย แต่เขาทำงาน
และเมื่อเขาทำผิด สิ่งที่คนไทยตอบแทนเขาคือ การหัวเราะเยาะ
แท้จริงแล้ว เขาตอบผิดเพราะเขาทำงานใช่หรือไม่
แต่คนนิ่งเฉยไม่ตอบกลับหัวเราะเยาะเขา
เหตุใด เราไม่ปรบมือให้เขา เราทุกคนควรปรบมือในการทำงานของเขามากกว่า และทุกคนจะปรบมือให้กับผู้ตอบผิดคนนั้น - สังคมไทยจะหัวเราะเยาะคนที่ผิด แต่กลับนิ่งดูดายกับการทำงาน
การพยายามพัฒนาตนเอง จริงไหมครับ
การที่เขาตอบว่า ดร.สุรินทร์ พิศสุวรรณ เพราะเขารู้มาเท่านั้น
แท้จริงเลขาธิการอาเซียนคนไทยคนแรกมีนามว่า นายแผน วรรณเมธี อดีตปลีดกระทรวงการต่างประเทศ
ที่ผมตอบได้ ผมรู้ก่อนเท่านั้น ไม่ใช่เพราะผมฉลาดมากกว่าผู้เข้ารับการอบรม ผมแค่รู้ก่อนเท่านั้นเองดังนั้น - การที่มีคนตอบผิด
เขาผิดเพราะเขาทำงาน เราจึงควรให้อภัยแก่เขา
แต่ถ้าหากว่า เขายังผิดในเรื่องเดิมๆอยู่นั่นแสดงว่า เขาพลาดครับ
เช่น ถ้ามีคนถามเขาด้วยคำถามเดิมว่า เลขาธิการอาเซียนคนไทยคนแรกคือใคร
และเขายังคงตอบว่า ดร.สุรินทร์ พิศสุวรรณเป็นครั้งที่ 2 นั่นไม่เรียกว่า ผิด แล้วนะครับ
แต่นั่นเรียกว่า พลาด ดังนั้น คำว่า พลาด คือ ผิดในเรื่องเดิม ๆ หรือโง่ในเรื่องที่เรารู้แล้วนั่นเอง - ส่วนคำกล่าวที่ว่า
จงอย่าผิดและอย่าพลาด
คำกล่าวนี้ ไม่น่าจะเป็นจริงสำหรับมนุษย์เดินดินกินข้าวแกงอย่างพวกเรา
เพราะการจะไม่ผิดและไม่พลาดนั่นคือ อาการกริยาของคนที่ตายแล้วมากกว่า ไม่มีใครในโลกนี้ไม่เคยผิด
แต่เมื่อผิดแล้วก็ควรจะได้บทเรียนการเรียนรู้มาเป็นอุทาหรณ์เตือนใจไม่ให้ผิดอีก
เพราะหากว่าผิดอีก นั่นหมายถึงสิ่งที่เรียกว่า พลาด
อาทิ กลุ่มตัวอย่างงานวิจัยเป็นนักศึกษาอายุ 17 ปี ทำแท้งมา 5 ครั้งจากการมีอะไรกับแฟน 5 คน แบบนี้ ไม่เรียกว่าผิด
เพราะผิดมาทั้งหมด 5 ครั้ง แบบนี้เรียกว่า พลาด ประมาทกับชีวิต เป็นต้น
แวะมาเยี่ยม คิดฮอด ครับ