เมื่ออำนาจบรรจบความไม่เป็นทางการ

ผมจึงเกิดความเข้าใจ ว่านโยบายจากส่วนกลางควรเป็นนโยบายปลายเปิด เน้นบอกเป้าหมายและยุทธศาสตร์กว้างๆ แล้วเปิดโอกาสให้ผู้ปฏิบัติใช้จินตนาการและความริเริ่มสร้างสรรค์ของตน สร้างนวัตกรรมเล็กๆ ที่หน้างาน เพื่อบรรลุเป้าหมาย ตามนโยบายนั้นๆ


ในการประชุม R2R Forum เมื่อวันที่ ๒๔ กรกฎาคม ๒๕๕๘ ดร. กะปุ๋มตั้งข้อสังเกตกับผมว่า R2R ในกระทรวง สาธารณสุขได้ขับเคลื่อนไปสู่อีกภาพหนึ่งแล้ว โดยได้ทำหน้าที่เป็นตัวเชื่อมต่อระหว่างพลังอำนาจ หรือความเป็นทางการ ของกระทรวงสาธารณสุข กับพลังความริเริ่มสร้างสรรค์อิสระ ของบุคลากรในกระทรวงฯ ที่ต้องการพัฒนางานในหน้าที่ของตน ให้มีคุณภาพยิ่งขึ้น เกิดประโยชน์แก่ผู้ป่วยยิ่งขึ้น

เป็นพลังเชื่อมต่อที่ทำให้ได้เป้าหมายตามนโยบายของกระทรวงฯ ที่ต้องการให้เกิดบริการแบบองค์รวม โดยใช้โมเดล แพทย์ครอบครัว แล้วเจ้าหน้าที่ระดับปฏิบัติงาน นำเอาแนวคิดนี้ไปตีความ ดำเนินการตามบริบทในหน้าที่ของตน ตามความคิดสร้างสรรค์ของตนได้ผลออกมางดงามมาก และมีหลายโครงการ

ผมจึงได้เรียนรู้ว่า อำนาจดิ่งเดี่ยว ที่เรียกว่า command & control นั้น หากใช้เป็น ก็จะไม่ปิดกั้นความสร้างสรรค์ของ คนหน้างาน ดังกรณีตัวอย่างกระทรวงสาธารณสุข คนคิดนโยบายคือ พญ. ดวงตา อ่อนสุวรรณ ผู้ตรวจราชการกระทรวง ผมจำชื่อนโยบายที่เป็นคำไพเราะไม่ได้ จำได้แต่สาระในทำนองสุขภาพครอบครัว ที่เมื่อสื่อสารออกไปทั่วกระทรวง เจ้าหน้าที่ระดับปฏิบัติก็งง เพราะไม่มีความชัดเจน

เพราะงงแต่เอามาตีความทำเพื่อประโยชน์ของชาวบ้าน จึงเกิดวิธีปฏิบัติที่สร้างสรรค์หลายรูปแบบ กลายเป็นสุดยอด ผลงาน R2R

ผมจึงเกิดความเข้าใจ ว่านโยบายจากส่วนกลางควรเป็นนโยบายปลายเปิด เน้นบอกเป้าหมายและยุทธศาสตร์กว้างๆ แล้วเปิดโอกาสให้ผู้ปฏิบัติใช้จินตนาการและความริเริ่มสร้างสรรค์ของตน สร้างนวัตกรรมเล็กๆ ที่หน้างาน เพื่อบรรลุเป้าหมาย ตามนโยบายนั้นๆ



วิจารณ์ พานิช

๑๔ ส.ค. ๕๘


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน สภามหาวิทยาลัย



ความเห็น (0)