เปิดพจนานุกรม พบคำว่า กณิกนันต์ แล้วฉุกใจว่า เอ๊ะ คำนี้หมายถึง Fractal นี่ ?
Fractal เป็นลวดลายหรือปรากฎการณ์ที่ไม่ว่าเราจะซูมเข้าไปลึกเพียงใด ก็ยังเห็นความละเอียดระดับเดิม ลึกลงไปอย่างไม่สิ้นสุด เป็นเรื่องที่ค้นพบทางคณิตศาสตร์เมื่อไม่นานนัก (ก็หลายสิบปีโขอยู่)
ในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน ฉบับ พ.ศ.2542
กณิกนันต์ [กะนิกนัน] (แบบ) ว. ละเอียดยิ่ง เช่น ลวดหลายลายกณิกนันต์ (ม. คำหลวง ทานกัณฑ์), (ป. กณิก ว่า น้อย + อนนต ว่า ไม่มีที่สุด)
ถ้าอยู่ในมหาชาติคำหลวงนี่ ความเก่า ถือว่าได้ระดับแหละครับ
คนไทยรู้จัก Fractal ก่อน Benoit B. Mandelbrot ?
ใช่แล้วครับ แต่ Wikipedia บอกว่าศิลปกรรมพื้นบ้านหลายแห่งในโลก ก็มีลวดลายอันละเอียดยิ่งทำนองนี้เหมือนกัน
สิ่งที่ Mandelbrot พบ เป็นเรื่องทางคณิตศาสตร์ ซึ่งสิ่งที่ช่างฝีมือรังสรรค์ขึ้น เป็นเรื่องศิลปกรรม จึงไม่ใช่เรื่องแปลก
Fractal คณิคศาสตร์ รูปแบบซ้ำเดิมลงไปไม่สิ้นสุด
Fractal ทางศิลปกรรม ไม่จำเป็นต้องซ้ำเดิม แต่ก็(พยายาม)ลงละเอียดลงไปได้ไม่สิ้นสุด
อุปมาเหมือน fractal ทางคณิตศาสตร์ เป็นทศนิยมไม่รู้จบแบบธรรมดา (เช่น 1/7) แต่ fractal ศิลปกรรม เป็นทศนิยมเลขแบบอตรรกยะ (เช่น ค่า pi, ค่ารากที่สองของ 2)
ความน่าทึ่งผิดกันนะครับ
อ่านต่อ
แสดงว่าชาวบ้านได้สังเกตปรากฎการณ์ธรรมชาตินี้มาตั้งนานแล้วใช่ไหมครับ เพียงแต่ว่าพึ่งพิสูจน์ทางคณิตศาสตร์ไม่นานนี่เอง
จำได้ว่าตอนสักสิบกว่าปีที่แล้ว ตอนนั้นผมได้โปรแกรมสร้าง fractal images บน PC มาเล่น ผมเลยสนใจเรื่อง fractal แล้วก็ไปหาหนังสือที่ห้องสมุด มอ. เจอหนังสือเขียนโปรแกรมสร้าง fractal อยู่เล่มหนึ่ง
หนังสือเล่มนั้นวนยืมกันหลายรอบ ส่วนใหญ่ก็ชื่อคุ้นๆ เป็นคนด้านคอมพิวเตอร์ (สมัยนั้นรายชื่อคนยืมจะเขียนอยู่บน card ในปกในหนังสือ) แต่จะมีชื่อ "วิบุล" อยู่ด้วยคนนึงครับ