ผู้เขียนชวนชาวค่ายกลุ่มหนึ่งไปเรียนรู้ไปดูของจริงให้เห็นว่าต้นน้ำ ที่จริงเป็นอย่างไร ชี้ให้เห็นว่า ต้นน้ำแท้ที่จริงแล้วก็มาจากน้ำซับตามรากไม้หลายสิบร้อยต้นจนเกิดเป็เชราง ลำธารน้ำใหญ่ขึ้นๆ หากขาดป่าขาดต้นไม้น้ำเหล่านี้ย่อมเหือดหายไป

มันนิ ศรีปะเหลียน


ลงจากลาคนแก่ ก็ให้กลุ่มจัดการอาหารเที่ยง ได้แสดงฝีมือ บ่ายนี้มีเป้าหมายไปยังหมู่บ้าน มันนิ

เพื่อเรียนรู้วิถีภูมิสังคมชนเผ่า ที่ถูกสอนให้อยู่ลงหลักปักฐานจากการเร่ร่อนมาอยู่เป็นหลักแหล่ง

ชนเผ่ามันนิหรือซาไก ก้าวข้ามความเป็นราษฎรมาเป็นประชาชน

ตอนนที่เกิดไม่ได้มีชื่อในทะเบียนราษฎร์ ทร. 14 แต่ตอนนี้พวกเขาได้เป็นประชาชนคนไทย

ถูกต้องตามกฎหมาย ใช้นามสกุล "ศรีปะเหลียน"กันทุกคน

พวกเขาที่ตั้งบ้านอยู่ระหว่างเขา ลาคนแก่ กับลาพูหนัง หน้าภูเขาคืออำเภอปะเหลียน

หลังเขาคือ อำเภอทุ่งหว้า มีเขาติดกั้นกลาง ชนเผ่าสองกลุ่ม ซึ่งแต่เดิมเป็นพี่น้องกัน

คือเฒ่าสัง(เสียชีวิตแล้วอยู่ในปะเหลียน และเฒ่าโส๊ะ ยังมีชีวิตอยู่ ที่ ทุ่งหว้า

ทั้งสองกลุ่มเดินทางไปมาติดต่อกันอยู่ การเดินทางเข้าไปในหมู่บ้าน

หากไม่ใช่คนคุ้นชินยากนักที่พบเจอชนเผ่า เพราะพวกเขาจะวิ่งออกจากบ้าน

ไปซ่อนตัวขนาดที่ครูเสริมซึ่งเป็นเฒ่าเป็นเกลอกัน วันนั้นด้วยพวกเราไปกันหลายคน

เขาจึงหนีหมด จนครูเสริมต้องเรียกหา เมีย"บะ"ของเฒ่าสังให้เรียกเด็กๆออกมา

พวกเขาจึงทยอยออกมารวมกลุ่มให้ครูพี่เลี้ยงค่ายได้ตีสนิทถึงขั้นขออุ้มลูกหลานเขาได้ จึงพี่เลี้ยง

พี่นองจัดสันทนาการชุดใหญ่

เราจึงได้เห็นรอยยิ้มและเสียงหัวเราะของพวกเขา

แล้วน้องๆชาวค่ายก็ใช้วิชาลูกเสือ ก่อไฟทอดข้าวเกรียบแจกจ่าย ครูหยิน

มอบปัจจัยข้าวสารอาหารแห้งและที่สำคัญคือใบจากกับยาเส้นและไฟเช็ด

ถือเป็นยุทธปัจจัยที่สำคัญ ผู้เขียนชวนชาวค่ายกลุ่มหนึ่งไปเรียนรู้ไปดูของจริงให้เห็นว่าต้นน้ำ

ที่จริงเป็นอย่างไร ชี้ให้เห็นว่า ต้นน้ำแท้ที่จริงแล้วก็มาจากน้ำซับตามรากไม้หลายสิบร้อยต้นจนเกิดเป็เชราง

ลำธารน้ำใหญ่ขึ้นๆ หากขาดป่าขาดต้นไม้น้ำเหล่านี้ย่อมเหือดหายไป

ชี้ให้เห็นเปรียบเสมือนคนที่หัวล้าน อาบน้ำรดศรีษะ เดี๋ยวเดียวศรีษะก็แห้ง แต่คนมีผม

อาบน้ำรดผม ความชุ่มชื่นอยู่ได้นานกว่า แล้วให้โจทย์ว่า คืนนี้ทุกกลุ่มต้องจัดกิจกรรมที่นำไปสู่การอนุรักษ์

ป่า ธรรมชาติ ผู้เขียนกลับมานั่งสนทนากับภรรยาของเฒ่าสัง โดยมีครูเสริมตั้งคำถาม

ถึงวิถีสายสัมพันธ์ทางเครือญาติ ความเป็นอยู่ และสมุนไพรในการรักษา ของชนเผ่า

เป็นการศึกษาภูมิสังคมของชนเผ่า มันนิ จาก ฮามิ(ผู้ามเยือน)

แล้วสัญญาว่าโอกาสหน้าจะต้องมาทำความรู้จักกับ ต้น หละไหล สมุนไพรต้านภูมิแพ้ จากเกลอมันนิ

ฮามิ ผู้มาเยือน เอกเขนก ในท่าที่คล้ายกัน

จุดกำเหนิด ป่าต้นน้ำคลองตงอำเภอปะเหลียน

ข้าวเกรียบฝีมือชาวค่าย

หนูงงๆสงสัยเขามาทำไมกัน

ครูพี่นองจัดเต็มชุดใหญ่ เรียกรอยยิ้มจากมันนิ

ขอบของฝากให้กับ บะ ภรรายาเฒ่าสัง


ใบละไหล ของฝากจากมันนิให้ฮามิ ไปสูบแก้ภูมิแพ้