​ชีวิตที่พอเพียง : ๒๓๑๔. สร้างสังคมเรียนรู้


คุณหมอสุภกร บัวสาย ส่งหนังสือ Creating a Learning Society เขียนโดย Joseph E. Stiglitz & Bruce C. Greenwald มาให้ แค่พลิกๆ ดูก็เห็นพลังที่อยู่ในหนังสือเล่มนี้

ผมจึงลองค้นใน YouTube ด้วยคำว่า "creating a learning society stiglitz" ก็ได้การบรรยาย 2014 RSA Scotland Angus Millar มาฟังและชมอย่างชื่นใจและประเทืองปัญญา

ได้ฟังวิธีคิดของปราชญ์ ที่เป็นนักเศรษฐศาสตร์รางวัลโนเบล เกี่ยวกับสังคมเรียนรู้ ที่เขาเน้น Learning by Doing ตามแนวทางในหนังสือเล่มที่กล่าว เป็นความเห็นของนักวิชาการที่เน้นคุณค่าต่อสังคม มากกว่าคุณค่าต่อส่วนบุคคล และให้คุณค่าต่อการแข่งขัน มากกว่าการผูกขาด (monopoly)

ประเด็นสำคัญที่ท่านเอ่ยถึง คือ การเป็นสังคมที่มีการจัดระบบ ให้ความรู้เป็นสมบัติสาธารณะ การเป็นสังคมเปิด การเป็นสังคมที่ส่งเสริมให้คนกล้าลงทุนและกล้าเสี่ยงด้านการศึกษา มากกว่าด้านการเงิน

ท่านบอกว่า นโยบายอุตสาหกรรม ที่ใช้อยู่ เป็นอุปสรรคต่อการเป็นสังคมเรียนรู้

ท่านกล่าวถึงระบบการศึกษาในตอนท้าย เตือนว่าการเรียนรู้ส่วนใหญ่ในชีวิตเกิดขึ้น นอกระบบการศึกษาที่เป็นทางการ คือเกิดจากการเรียนรู้ตลอดชีวิตนั่นเอง ดังนั้นสมัยนี้ต้องไม่เน้นตัวความรู้ แต่เน้นทักษะในการเข้าถึงความรู้ทาง อินเทอร์เน็ต (และทางอื่นๆ) และรู้จักประเมิน ตีความ และใช้ ความรู้นั้น

ต้องเป็น inclusive learning society หรือมี equity อย่าเดินตามอเมริกัน ที่ระบบสังคมและ ระบบการศึกษา มีความไม่เท่าเทียม หรือความเหลื่อมล้ำรุนแรง คือมีทั้งการศึกษาที่ดีเลิศ และการศึกษาที่เลวร้าย อยู่ในประเทศเดียวกัน ใครเกิดเป็นลูกคนรวย ก็จะได้รับการศึกษาที่ดีเลิศ แต่คนส่วนใหญ่ได้รับการศึกษาที่เลวร้าย ซึ่งผมมองว่า ความเหลื่อมล้ำอยู่ลึกกว่านั้น ตาม บันทึกนี้

ฟังคนเก่งๆ พูด ส่วนที่สนุกที่สุดอยู่ตอนตอบคำถาม มีคำถามเรื่อง path dependent ของการศึกษา ซึ่งหมายถึง "ทุกสิ่งเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์" และคำตอบขององค์ปาฐกกว้าง สนุก และเสียดสี World Bank และ IMF อย่างเจ็บแสบมาก ว่า WB ทำหน้าที่แก้ปัญหาความยากจน ในขณะที่ IMF ทำหน้าที่สร้างความยากจน จึงเป็นหน่วยงานที่ร่วมมือกันดีมาก

ตอนท้ายมีคนมาสรุปประเด็นความรู้ที่ได้ ว่าหัวใจคือ ต้องตั้งคำถามต่อระบบที่มีอยู่ สำหรับเป็นเชื้อไฟของการเรียนรู้ ซึ่งผมตีความว่า ต้องยึดถือกาลามสูตรนั่นเอง



วิจารณ์ พานิช

๒๐ ต.ค. ๕๗


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน KMI Thailand



ความเห็น (1)

ทำให้ผมคิดถึง gotoknow สมัยโน้นเหมือนกันเลยนะครับอาจารย์

กล้าคิด กล้าทำ

เป็นเป็นสังคมที่มีการจัดระบบ ให้ความรู้เป็นสมบัติสาธารณะ

เป็นสังคมเปิดกว้าง

เป็นสังคมที่ส่งเสริมให้คนกล้าลงทุนและกล้าเสี่ยงด้านการศึกษา มากกว่าด้านการเงิน...

คิดถึงอาจารย์จัน อาจารย์ธวัชชัย และทีมงาน

..

เลยถือโอกาสวันดีเช่นนี้

เข้ามากราบสวัสดีปีใหม่กับอาจารย์เลยนะครับ

..

ขอให้อาจารย์มีสุขภาพกายแข็งแรง สุขภาพใจที่เต็มเปี่ยมไปด้วยความรักและการได้ให้สิ่งจรรโลงใจแก่...สังคมแห่งการเรียนรู้เช่นนี้


กราบสวัสดีปีใหม่ครับ

ด้วยความเคารพรักครับ