ในชีวิตจริงของผู้เขียนแล้ว.... ยังมีเรื่องราวอีกมากมายที่ผู้เขียนอยากศึกษาเล่าเรียน... แต่ไม่สามารถเรียนได้ในห้องเรียน ...หรือในชั้นเรียน...ผู้เขียนอยากเรียนรู้เรื่อง อัญมณี โดยเฉพาะเรื่อง“ทับทิมสยาม” (Siam Ruby) .... ... วันนี้เลยศึกษาจาก Inter- Net หรือ ใน Google .... ขอเอาเรื่องที่ได้ศึกษามาเล่าสู่กันฟังนะคะ…. ทับทิม(Ruby) เป็นแร่ในตระกูลคอรันดัม (corundum) ที่มีสีแดง ... มีองค์ประกอบทางเคมีคือ

      - อะลูมีเนียมออกไซด์ Al2O3

      - มีธาตุที่ให้สีแดง คือ โครเมียม (Cr) ปนอยู่เล็กน้อย

      - มีความถ่วงจำเพาะ 4.0 ความแข็ง 9 รองจากเพชร


   ทับทิม Ruby มาจากภาษาละติน ว่า RUBER หรือ RUBINUS หมายถึง สีแดง .... รากศัพย์เดิม จากภาษาสันสกฤต คือ Ratanaraj/Ratananayaka แปลว่า ราชาแห่งอัญมณี … ทับทิมจัดว่า เป็นอัญมณีราคาสูงและเป็นที่นิยมมากในท้องตลาด พ่อค้าพลอยชาวไทยเรียกทับทิมว่า พลอยแดง

  ทับทิม ... ที่มีสีสวยจะมีเนื้อใสไม่ทึบ ... มักเจียรนัยแบบเหลี่ยมผสม (mixed cut) คือ เหลี่ยมเกสร(brilliant) ผสมกับเหลี่ยมชั้นหรือ เหลี่ยมมรกต(step cut)

ทับทิมมีสีทึบ หรือ แตกร้าวมาก จะเจียรนัยเป็น แบบโค้งมน..ที่เรียกว่าหลังเบี้ย(cabachon)


สีแดงของทับทิม ... มีหลายเฉดเช่น

         - แดงชมพู

         - แดงส้ม

         - แดงม่วง

         - แดงสดบริสุทธิ์ .... ซึ่งถือว่า สวยที่สุด


ทับทิม .... คุณภาพดี สีสวย จะหายากมาก แหล่งที่พบจะเป็นพม่าและไทย ทับทิมที่สวยคุณภาพดี ราคาอาจสูงกว่าเพชรในขนาดและคุณภาพเดียวกัน .... ดังนั้นทับทิมอาจจัดได้ว่าเป็นอัญมณีที่มีราคาแพงที่สุดในโลกก็ว่าได้

แหล่งทับทิม ... ที่สำคัญในปัจจุบันได้แก่ พม่า มาดากัสการ์ กัมพูชา เวียตนาม แทนซาเนียและเคนยา .... สำหรับประเทศไทยอยู่ที่ จังหวัดจันทบุรีและตราด .... ชาวต่างชาติจะรู้จักทับทิมไทยในนาม ทับทิมสยาม (Siam ruby)


 คุณภาพของทับทิม แบ่งได้ 6 ระดับ ได้แก่


   ๑. ทับทิมพม่า - สีแดงบริสุทธิ์ แดงชมพู ... อาจมีสีน้ำเงินปนบ้างแต่ยังไม่เป็นสีม่วง คำว่า “สีแดงสด” เปรียบได้กับสีเลือดนกพิราบ .... ทับทิมพม่า พบมีมลทินตำหนิบ้าง ส่วนมากเรืองแสงในอัลตราไวโอเล็ต (ในแหล่งอื่นอาจเจอทับทิมสีเหมือนของพม่าได้) มักเป็นที่นิยมในตลาด ราคาค่อนข้างดี


  ๒. ทับทิมไทย - ทับทิมสยาม .... มีสีแดงเข้มไปทางมืด....อาจมีสีแกมม่วง ... แกมน้ำตาลหรือแกมส้ม ได้ ... บางครั้งเจอสีที่คล้ายสีของโกเมนลักษณะเนื้อภายใน ทับทิมไทย... จะ ... สะอาดกว่าทับทิมพม่า ... ปัจจุบันทับทิมไทยค่อนข้างหายากจึงทำให้ราคาค่อนข้างสูง


  ๓. ทับทิมศรีลังกา(ทับทิมซีลอน) …. สีแดงค่อนข้างอ่อนแต่ไม่ถึงกับชมพูโทนสีสว่าง มีประกายสุกใสกว่าทับทิมไทยและพม่า .... บางเม็ดที่คุณภาพสีดีจะมีราคาสูงมาก 


๔. ทับทิมแอฟริกา … ส่วนใหญ่สีคล้ายทับทิมพม่า .... แต่ออกส้มหรือม่วง ...บ้าง ... ปัจจุบันที่มาจาก ... มาดากัสการ์มีสีและคุณภาพคล้ายทับทิมไทยและพม่า


 ๕. ทับทิมอินเดีย ... มี สีแดงแกมน้ำตาล ...โทนสีค่อนขางมืด … เนื้อพลอยขุ่นทึบ แตกร้าวมากไม่ค่อยเป็นที่นิยม 


 ๖. ทับทิมเวียตนาม .... สีออกแดงชมพู ... โทนสีสว่าง มักเรืองแสงอุลต้าไวโอเล็ต คล้ายทับทิมพม่า


การพิจารณาและข้อควรระวังในการเลือกซื้อทับทิม


        สี... ควรมีสีแดงบริสุทธิ์มีแกมม่วงเล็กน้อยได้แต่ไม่ควรมีสีส้มหรือม่วงปนมากเกินไป .... แต่ก็ขึ้นอยู่กับความพอใจของผู้ซื้อ ...ทับทิมที่ดี .... ควรมีโทนสีปานกลางไม่เข้มหรืออ่อนไป ... มีสีสม่ำเสมอ ... อย่าส่องทับทิม .... ในที่มีไฟสีส้มหรือเหลืองเพราะจะทำให้ดูสีแดงสดกว่าความเป็นจริง ... ส่วนไฟที่มีเฉดฟ้าจะทำให้ทับทิมหม่นกว่าความเป็นจริง .... ให้ส่องกับไฟธรรมชาติแสงสว่างที่ส่องเข้ามาทางหน้าต่าง .... ทับทิมถ้ามีสีคล้ำ สีออกน้ำตาลหรือม่วงปนมากจะ .. ราคาถูก .... ผิวหน้าพลอยไม่ควรมีรอยขูดขีด


ทับทิมแบบมีสตาร์ หรือทับทิมสาแหรก สี สตาร์ต้องตรงเด่นคมชัดยาวจรดขอบพลอย .... ทับทิมสตาร์ที่มีเนื้อใสและมีขาเด่นชัดสวยงามราคาสูงมาก โดยทั่วไปทับทิมสตาร์มักจะไม่ใสเหมือนทับทิมเจียระไน .... เนื่องจากมีมลทินรูปเข็ม (rutile needle)ที่เรียกว่า เส้นไหม (silk) อยู่ภายใน ข้อระวังทับทิมสตาร์คือ ขาถ้าเด่นชัดลอยขึ้นมาจากผิวพลอย ให้สงสัยว่าจะไม่ธรรมชาติ นะค่ะ


การดูแลรักษาทับทิม


         - ไม่ควรเก็บรวมๆ กับเครื่องประดับชิ้นอื่น ... โดยเฉพาะเพชร ...

        - ให้แยกเก็บหรือห่อกันขีดขูด

       - ไม่ควรใส่ทับทิมขณะทำอาหาร

       - ทำความสะอาดบ้านหรืทำงานหนัก เพราะสารจากเขม่า ไขมัน สารจากเครื่องปรุงอาหารทำให้ทับทิมหมองลงหรือลดความวาวได้

       - อย่าล้างทำความสะอาดด้วยเครื่องอุลต้าโซนิคแบบสั่น

       - การทำความสะอาดลางด้วยน้ำยาทำความสะอาดเครื่องประดับ ใช้แปรงอ่อนปัด ล้างน้ำสะอาด เป่าหรือผึ่งให้แห้ง


       

  

           

                     

     



ขอบคุณภาพจาก Blue Diamond


      สรุปได้ว่า .... ทับทิมของไทย หรือ.. ทับทิมสยาม (Siam Ruby) .... ปัจจุบันมีราคาสูงมากค่ะ .... เป็นที่สองรองจากทับทิมพม่า.... ชาวต่างประเทศเรียกว่า ทับทิมสตาร์ .... เคยมีแหล่งใหญ่ที่จันทบุรี .... Siam Ruby ส่วนมากขนาดเล็ก .... เมื่อเจียระไนแล้วมีขนาดเหลือไม่เกิน 1-3 กะรัต…แต่ถ้าพบเม็ดละ 5 กะรัต .... สีสวย .. น้ำสวย ไร้ตำหนิ .. มีราคานับแสนบาท ...เม็ดใหญ่ที่เคยบันทึก 9 กะรัตราคาสูง มากๆๆๆ ค่ะ (หลักล้าน) .... ดังนั้นเพื่อป้องกันการหลอกลวง การโกง การโกหก  การต้มตุ๋น .... ควรจะมีใบรับประกันจาก Identification Result นะคะ ... เพื่อความสบายใจของผู้ขื้อ...เพราะจ่ายเงินไปจำนวนมากมายไปแล้วนะคะ .... 

      โอ้ .... วันนี้ผู้เขียนได้เติมเต็มความรู้เรื่อง ทับทิมสยาม ..... ให้ตนเองแล้วค่ะ .... มีความสุขมากค่ะ ....ที่ได้เรียนรู้ในสิ่งที่อยากรู้ ... แต่เสียดายที่ไม่ได้ลงมือปฎิบัติ ... โดยการส่องด้วยกล้องขยาย 10 เท่าในดูของจริงนะคะ .... และถ้ามีใส่สักวงคงจะดี๊ดีนะคะ... ชื่อก็บอกว่า "ทับทิมสยาม" .... ก็อยากได้บ้าง... สมกับเป็นคนสยามนะคะ .... เดียวต้องเก็บตังค์ก่อนนะคะ  (ส่งสัยต้องใช้เวลานานหน่อย เพราะราคาแพงม๊ากมาก ... ปลูกบ้านได้เป็นหลังๆๆ เลยนะคะ) .... ขอบคุณค่ะ


ขอขอบ ข้อมูลจาก http://www.thamanee.com/ และ http://www.aiyaragems.com/ และhttp://www.patchra.net/minerals/etc/ruby.php และ

http://www.bloggang.com/ และจาก Google image



ขอบคุณค่ะ

๓๐ กันยายน ๒๕๕๗