การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21
โดย รองศาสตรจารย์ ดร.พิมพันธ์ เตชะคุปต์ เสนอ ดร.อดิศร เนาวนนท์
วันอาทิตย์ ที่ 31 สิงหาคม 2557
จากการศึกษาวิเคราะห์ภาพลักษณ์ที่สำคัญคือเด็กไทยยุคนี้ต้องเป็นพลเมืองไทย พลเมืองอาเซียน และ พลโลกที่มีคุณภาพมีทักษะสำคัญที่จะสามารถดำรงชีวิตอยู่ในโลกปัจจุบันอย่างมีความสุข ด้วยความมีคุณธรรม และจริยธรรม และกลุ่ม 4R : เมื่อมีการจัดกลุ่มย่อยแบ่งเป็น 3 ทักษะ หลักที่ควรเน้น คือ
1.1Literacy การรู้หนังสือคือ ความสามารถอ่านอย่างเข้าใจและเขียนอย่างมีคุณภาพ การเขียนบทความ โครงงาน รายงานวิชาการตลอดจนการนำเสนอด้วยวาจา
1.2 Numeracy การรู้เรื่องจำนวน คือทักษะ การใช้ตัวเลข ด้านความน่าจะเป็น สถิติ ทักษะการชั่ง วัด ตวง รวมทั้งการ
วิเคราะห์เชิงประมาณ
1.3Reasoning การใช้เห็นผลคือความสามารถในการอุปนัย นิรนัย การให้คำตอบแบบคาดคะเน การอุปมา อุปมัย และการใช้เหตุผลเชิงจริยธรรม
- กลุ่ม 7C คือ ทักษะหลัก ดังนี้
2.1 Creative Problem Solving Skills ทักษะการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ คือ ความสามารถของบุคคลผู้มีปัญญา ในการค้นคว้า การแก้ปัญหาและผลิตงานเชิงสร้างสรรค์ สิ่งประดิษฐ์ทางวิทยาศาสตร์
2.2 Critical Thinking Skills คือความสามารถอย่างชำนาญในการคิด ที่จะทำหรือไม่ทำ เชื่อหรือไม่เชื่อในเหตุการณ์ ของกิจกรรมชีวิตประจำวัน และชีวิตการทำงาน
2.3 Collaborative Skills ทักษะการทำงานอย่างร่วมพลัง คือ ความสามารถอย่างเชี่ยวชาญในการทำงานอย่างเป็นกลุ่ม เป็นทีม แบบร่วมมือ ร่วมใจ แบบรวมพลังทำให้งานสำเร็จ และผู้ทำมีความสุขในการทำ
2.4 Communicative Skills ทักษะการสื่อสาร คือ ทักษะการรู้หนังสือ หมายความว่าความสามารถในหารอ่าน ฟัง เขียน พูด คือ อ่านอย่างเข้าใจ ฟังอย่างเข้าใจ เขียนดีมีคุณภาพ พูดสื่อสารได้อย่างเข้าใจ
2.5 Computing Skills คือทักษะการใช้คอมพิวเตอร์ คือทักทักษะในการคอมพิวเตอร์ คือ ความสารถอย่างเชี่ยวชาญ ในการใช้คอมพิวเตอร์เป็นเครื่องมือในการค้นหาความรู้
2.6 Career and Life Skills คือความสามารถเชี่ยวชาญในอาชีพ ที่ตนสนใจ และถนัด ทำงานในอาชีพอย่างมีความสุข การมีชีวิตการทำงานที่มีคุณภาพ
2.7 Cross-Cultural Skills คือทักษะการชีวิตในนวัตกรรมข้ามชาติ คือ ความสามรถอย่างชำนาญในการใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับคนอื่นอย่างมีความสุข รู้เขา รู้เรา ในวิถีชีวิตการเมือง เศรษฐกิจ และสังคม รวมทั้งประเพณี และวัฒนธรรม
ของต่างชาติ
ลักษณะครูไทยและเด็กไทยที่พึงประสงค์ในยุคที่ 21
ทักษะเพื่อการเป็นครูมืออาชีพตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ ครูต้องมีทักษะ 7C ทักษะทั้งหมดนี้จะสำเร็จได้ก็ได้รับความร่วมมือจากผู้ปกครองและมีชุมชนเข้ามามีส่วนร่วม
1. C₁: Curriculum development การพัฒนาหลักสูตร ครูต้องออกแบบสร้างหลักสูตรรายวิชา ทั้งรายวิชาพื้นฐานและ รายวิชาเพิ่มเติม ครูต้องเขียนแผนจัดการเรียนรู้เน้นเด็กเป็นสำคัญ สามารถเน้นได้ทั้งครูและเด็กเป็นศูนย์กลางโดยใช้นวัตกรรมการเรียนรู้ พร้อมทั้งแหล่งเรียนรู้
2. C₂: Child-Centered approach การเรียนรู้เน้นเด็กเป็นศูนย์กลาง
3. C₃: Classroom Innovation implementation การนำนวัตกรรมไปใช้
4 C₄: Classroom authentic assessment การปะเมินตามสภาพจริง
5. C₅: Classroom action research การวิจัยปฏิบัติการในชั้นเรียน
6. C₆: Classroom management การจัดการชั้นเรียน
7. C₇: Character enhancement การเสริมสร้างทักษะ
การพัฒนาครูในยุคศตวรรษที่ 21 ต้องเป็นการพัฒนาทักษะ 7C ครูต้องมีจิตวิญญาณครู มีคุณธรรมจรรยาบรรณครู หรือเรียกว่า ความเป็นผู้มีคุณธรรมจริยธรรม หรือเป็น Ethics Character และทักษะสำคัญอย่างยิ่งสำหรับครูยุคใหม่ เพื่อสร้างเด็กยุคใหม่เป็นยุคเทคโนโลยีสารสนเทศ คือ ครูต้องเป็นผู้มีสมรรถนะด้านคอมพิวเตอร์
หรือเป็น Electronics person ลักษณะของครูไทยในศตวรรษที่ 21
ลักษณะของครูไทยในศตวรรษที่ 21 =E₁xE₂ (CIAC)
E₁ = Ethics Character ความเป็นคนทีมีจริยธรรม
E₂ = Electronics person ความเป็นทีมีสมรรถนะด้านคอมพิวเตอร์
C = Curriculum Competency สมรรถนะด้านการพัฒนาหลักสูตร
I = Instructional Competency สมรรถนะด้านการจัดการเรียนการสอน
A = Assessment Competency สมรรถนะด้านการประเมินผลการเรียนรู้สู่
การทำวิจัย ปฏิบัติการในชั้นเรียน
C = Classroom Management Competency สมรรถนะด้านการจัดการชั้นเรียนเพื่อบรรยากาศเชิงบวก
กระบวนการเรียนรู้เน้นเด็กเป็นศูนย์กลาง
กระบวนการจัดการเรียนรู้เน้นเด็กเป็นศูนย์กลาง โดยใช้กระบวนการสืบสอบและกระบวนการทำโครงงาน กระบวนการวิเคราะห์ กระบวนการสื่อความหมาย กระบวนการสร้างความรู้ กระบวนการสร้างสิ่งประดิษฐ์ ซึ่งพบว่ากระบวนเรียนรู้แบบ (5 STEPS) มีขั้นตอนดังนี้
- 1.ระบุคำถาม
- 2.ขั้นแสวงหาสารสนเทศ
- 3.ขั้นสร้างความรู้
- 4.ขั้นสื่อสาร
- 5.ขั้นตอบแทนสังคม
กลยุทธ์การเรียนการสอนที่ใช้เสริมสร้างผลการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21
- 1.วิธีการสอนสอนแบบสืบสอบสอนแบบโครงงานสอนแบบอุปนัย
- 2.รูปแบบการสอน เช่น CIPPA
- 3.แนวการสอน เช่น เน้นเด็กเป็นศูนย์กลาง โครงงานเป็นฐาน ใช้ปัญหาเป็นฐาน เป็นต้น
- 4.เทคนิคการสอน เช่น การใช้คำถาม รูปแบบร่วมมือ การเสริมสร้างพหุปัญญา เป็นต้น
- สรุปการสอนเป็นศาสตร์และศิลป์ เพราะเป็นลักษณะเฉพาะของคนแต่ละคนในกาถ่ายทอดความรู้ผู้สอนรู้วิธีการถ่ายทอด มีความรู้ รู้เทคนิคการถ่ายทอด ผู้สอนใช้เทคนิคให้ผู้เรียนสนใจเรียน นั่นคือศิลปะทางการสอน เช่นการถ่ายทอดโดยน้ำเสียงท่าทาง ภาษา หรือการสร้างบรรยากาศในห้องเรียนและบรรยากาศทางจิตใจ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญต่อการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
