การดำเนินงานของศูนย์สหกิจศึกษาและพัฒนาอาชีพในช่วง 2 ปีที่ผ่านมานั้นจะดำเนินงานส่วนใหญ่โดยแบ่งออกได้ดังนี้
1. สนับสนุนคณาจารย์และเจ้าหน้าที่ในการอบรมหลักสูตรสหกิจศึกษาต่างๆ เช่น
1.1 หลักสูตรคณาจารย์นิเทศสหกิจศึกษา ซึ่งเป็นเกณฑ์มาตรฐานที่สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา(สกอ.) ได้ร่างระเบียบและเกณฑ์ไว้ในมาตรฐานการดำเนินการสหกิจศึกษาในอุดมศึกษา ในปัจจุบันมีคณาจารย์ที่ได้ผ่านการอบรมทั้งสิ้น จำนวน 26 ท่าน และมีหลักสูตรที่มีสหกิจศึกษาจำนวน 8 หลักสูตร
1.2 หลักสูตรเจ้าหน้าที่ด้านสหกิจศึกษา ซึ่งเป็นหลักสูตรในการเตรียมพนักงานสายสนับสนุนในการดำเนินงานสนับสนุนส่วนต่างๆในด้านสหกิจศึกษาของคณะและมหาวิทยาลัย ในปัจจุบันมีคณาจารย์ที่ได้ผ่านการอบรมทั้งสิ้น จำนวน 2 ท่าน
1.3 หลักสูตรการจัดการสหกิจศึกษานานาชาติ ซึ่งเป็นหลักสูตรในการจัดกระบวนการในการเตรียมนักศึกษาตั้งแต่เริ่มต้น กระบวนการคัดเลือก รวมไปถึงการติดต่อประสานงานกับสถานประกอบการณ์ในต่างประเทศเพื่อให้นักศึกษาออกปฏิบัติสหกิจศึกษาในต่างประเทศได้ ในปัจจุบันมีคณาจารย์ที่ได้ผ่านการอบรมทั้งสิ้นจำนวน 1 ท่าน
2. สนับสนุนนักศึกษาในด้านการประกวดแข่งขันผลงานด้านสหกิจศึกษา ในทุกๆปี สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา(สกอ.) สนับสนุนให้มีการจัดประกวดและแสดงผลงานด้านสหกิจศึกษาทั้งในระดับภาคและระดับประเทศ ตามลำดับ ซึ่งในการประกวดนั้นจะแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ
2.1 ส่วนของสถานศึกษา จะประกอบไปด้วยรางวัลดังต่อไปนี้
รางวัลสหกิจศึกษานานาชาติดีเด่น, รางวัลผลงานสหิจศึกษาดีเด่น สายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, รางวัลผลงานสหกิจศึกษาดีเด่น สายมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์, รางวัลผลงานสหิจศึกษาดีเด่น สายนวัตกรรม, รางวัลผลสถานศึกษาดาวเด่น ด้านสหกิจศึกษา, รางวัลคณาจารย์นิเทศสหกิจศึกษาดาวเด่น, รางวัลเจ้าหน้าที่สหกิจศึกษาดาวเด่น
ซึ่งในปัจจุบันรางวัลที่มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณีได้รับคือ
- รางวัลสหกิจศึกษานานาชาติดีเด่น ระดับประเทศ ปี 2557
- รางวัลสหกิจศึกษานานาชาติดีเด่น ระดับภาคตะวันออก ปี 2557
- รางวัลผลงานสหิจศึกษาดีเด่น สายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ปี 2555-2557 (3 ปีซ้อน)
- รางวัลผลงานสหิจศึกษาดีเด่น สายนวัตกรรม ปี 2557
2.2 ส่วนของสถานประกอบการ จะประกอบไปด้วยรางวัลดังต่อไปนี้
รางวัลสถานประกอบการดีเด่นขนาดใหญ่, รางวัลสถานประกอบการดีเด่นขนาดกลาง-ย่อม, รางวัลพนักงานพี่เลี้ยงด้านสหกิจศึกษาดาวเด่น
ซึ่งในปัจจุบันรางวัลที่มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณีสนับสนุนและผลักดันให้สถานประกอบการได้รับคือ
- รางวัลสถานประกอบการดีเด่นขนาดใหญ่ ปี 2556 (บ.อุเบะเคมีคอล จำกัด (มหาชน))
- รางวัลสถานประกอบการดีเด่นขนาดกลาง-ย่อม ปี 2557 (บ.เอสเอ็มซี โลจิสติกส์ จำกัด)
3. ประสานงานกับเครือข่ายส่งเสริมสหกิจศึกษาภาคตะวันออก อันประกอบไปด้วย มหาวิทยาลัยบูรพาและอีก 2 วิทยาเขต(ประธานแม่ข่าย), มหาวิทยาลัยราชมงคลตะวันออก 5 วิทยาเขต, มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์, มหาวิทยาลัยเอเชียน, มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี, วิทยาลัยชุมชนตราด, วิทยาลัยชุมชนสระแก้ว ซึ่งมีการประสานต่างๆ เช่น
- การวางแผนร่วมกันในการดำเนินงานสหกิจศึกษาของระดับภาคตะวันออก
- การเป็นคณะกรรมการเครือข่าย เนื่องจากงบประมาณบางส่วนต้องผ่านทางเครือข่ายสหกิจศึกษาภาคตะวันออก
- การศึกษาดูงานยังเครือข่ายส่งเสริมสหกิจศึกษาในภาคอื่นๆ เพื่อแลกเปลี่ยนและปรับปรุงกระบวนการดำเนินงานสหกิจศึกษาของมหาวิทยาลัย
อุปสรรคในปัจจุบันของศูนย์สหกิจศึกษาและพัฒนาอาชีพประกอบด้วยปัจจัยดังต่อไปนี้
- 1.โครงสร้างการทำงานไม่ชัดเจน สืบเนื่องมาจากการไม่ได้มีการวางโครงสร้างของศูนย์อย่างชัดเจน โดยเดิมนั้นอยู่ในกองบริการการศึกษา แต่สำหรับในกองบริการการศึกษานั้นไม่มีงานด้านสหกิจศึกษา อีกทั้งตำแหน่งด้านการบริหารงานยังไม่ชัดเจน
- 2.เจ้าหน้าที่สายสนับสนุน เป็นส่วนสำคัญในการประสานงานในหน่วยงานต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเอกสาร การเงิน การประสานงาน การประชาสัมพันธ์ และอื่นๆ
แนวโน้มและการเปลี่ยนแปลง
ปัจจุบันแนวโน้มของการเปลี่ยนแปลงการดำเนินการด้านการจัดการศึกษาเชิงบูรณาการกับการทำงาน (Work-integrated Learning : WiL) ได้เพิ่มมากขึ้นทำให้ทางสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา(สกอ.) เล็งเห็นความสำคัญว่าควรผลักดันให้มากขึ้นเพื่อให้เกิดกระบวนการการดำเนินงานโดยจะเห็นได้จากแผนอุดมศึกษา 15 ปี (2551-2565) ซึ่งจะประกอบด้วยหลายรูปแบบโดยอ้างอิงจากโครงงานวิจัย แนวทางการจัดการเรียนการสอนที่บูรณาการการเรียนรู้กับการทำงาน (Work-integrated Learning : WiL) ในสถาบันอุดมศึกษาของประเทศไทย (ผศ.ดร. ปานเพชร ชินินทรและคณะ) มี 9 รูปแบบดังนี้
1. การกำหนดประสบการณ์ก่อนการศึกษา (Pre-course Experience)
2. การเรียนสลับกับการทำงาน (Sandwich Course)
3. สหกิจศึกษา (Cooperative Education)
4. การฝึกงานที่เน้นการเรียนรู้หรือการติดตามพฤติกรรมการทำงาน (Cognitive Apprenticeship or Job Shadowing)
5. หลักสูตรร่วมมหาวิทยาลัยและอุตสาหกรรม (Joint Industry University Course)
6. พนักงานฝึกหัดใหม่หรือพนักงานฝึกงาน (New Traineeship or Apprenticeship)
7. การบรรจุให้ทำงาน หรือการฝึกเฉพาะตำแหน่ง (Placement or Practicum)
8. ปฏิบัติงานภาคสนาม (Fieldwork)
9. การฝึกปฏิบัติจริงภายหลังสำเร็จการเรียนทฤษฎี (Post-course Internship)
ซึ่งอาจจะเป็นความท้าทายในยุคที่เข้า AEC จะต้องเปลี่ยนแปลงรูปแบบการเรียนการสอนให้ทันสมัยมากยิ่งขึ้น อย่างที่ทราบว่ามหาวิทยาลัยราชภัฏบางมหาวิทยาลัยไม่สามารถที่จะคัดกรองเด็กที่เก่งๆ มีคุณภาพได้ ดังนั้นเมื่อคัดไม่ได้แล้วทำอย่างไร? การจัดการศึกษาเชิงบูรณาการกับการทำงาน (Work-integrated Learning : WiL) สามารถตอบได้ตรงประเด็นที่สุดที่จะให้เด็กเน้นการปฏิบัติ(ในที่นี้ต้องไม่เป็นภาระของสถานประกอบการ มันต้องมีแต่ประโยชน์)
แต่ปัญหาก็ยังมีอยู่เท่าที่มองเห็นทั้ง 9 รูปแบบ ก็ยังคงเห็นว่ามีอยู่ไม่เพียงกี่รูปแบบที่ยังเป็นมาตรฐาน เช่น สหกิจศึกษา ปฏิบัติงานภาคสนามของวิชาชีพ เช่น ครู พยาบาล แพทย์ เป็นต้น ที่เหลือก็คงจะต้องมามองว่าทำอย่างไรให้ได้มาตรฐานล่ะ? แนวทางการจัดการศึกษาเชิงบูรณาการกับการทำงาน (Work-integrated Learning : WiL) ให้เหมาะสมกับอัตลักษณ์ และเอกลักษณ์ของพื้นที่ สังคม ชุมชน คงมีความสำคัญไม่น้อย ในบทความต่อไปจะพูดถึงโมเดลรูปแบการจัดการเรียนการสอนให้เหมาะสมกับสายงานและอาชีพ และอัตลักษณ์
อ้างอิง
แผนอุดมศึกษา 15 ปี (2551-2565) : สำนักงานคณะกรรมการอุมศึกษา , 2551
แนวทางการจัดการเรียนการสอนที่บูรณาการการเรียนรู้กับการทำงาน (Work-integrated Learning : WiL) ในสถาบันอุดมศึกษาของประเทศไทย : ผศ.ดร. ปานเพชร ชินินทรและคณะ
วิสัยทัศน์ อัตลักษณ์ เอกลักษณ์ พันธกิจ ยุทธศาสตร์ กลยุทธ์ ของมหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี ปี 2557-2556
