ภจำปูลิง จำปูลิ่ง หรือ จำปูริ่ง

จำปูลิง จำปูลิ่ง หรือ จำปูริ่ง เป็นผลไม้ป่าในท้องถิ่นภาคใต้ ที่พบเห็นได้ยากในปัจจุบัน มีลักษณะคล้ายมะไฟ หรือละไม แต่มีขนาดผลเล็กกว่า เป็นเหลี่ยมเล็กน้อย เปลือกผลแข็งกรอบ ใช้มือบีบเบาๆ จะแตกออก รสชาด หวานอมเปรี้ยวคล้ายมะไฟ

จำปูลิง มีชื่อเรียกแตกต่างในแต่ละท้องถิ่น ได้แก่ จำไหร กะจำปูลิง จำรี จำไร จำปลี กำไหร มะไฟลิง แจปอรี (มลายูท้องถิ่น-ยะลา) 

ยะลาเเละนราไทยพุทธเรียก จำไหร จำหลี 

สตูลและสงขลาบางอำเภอเรียกว่า มะไฟลิง

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Baccaurea kunstleri

ชื่อวงศ์ : EUPHORBIACEAE

ลำต้น เป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ สูง 10-15 เมตร เปลือกไม้ ไม่เรียบ มียาง สีน้ำตาลแกมเทา

ใบ ใบเดี่ยว เรียงตัวเวียนสลับ แผ่นใบเรียบรูปรีหรือรูปไข่ ผิวใบเรียบ ทั้งสองด้าน ขอบใบเรียบ ปลายใบเรียวแหลม โคนใบมน เส้นใบแตกแบบขนนก เส้นกลางใบเห็นชัดเจน ใบอ่อนสีเขียวอ่อน ใบแก่สีเขียวเข้ม

ดอก เป็นช่อกระจะ ขนาดเล็ก ออกบริเวณกิ่งก้านขนาดใหญ่และบริเวณตอนบน สีขาวเหลือง

ผล ผลเดี่ยว เป็นช่อยาว รูปผลกลม ปลายผลมีติ่งแหลมสั้นๆ ผลอ่อนสีเขียว ผลสุกสีเหลือง เปลือกแข็ง เมื่อบีบจะแตกออกกลางพู เยื่อหุ้มเมล็ดสีแดงส้ม รสเปรี้ยวอมหวาน มีกลิ่นหอมเฉพาะ ผลจะทะยอยออกใน เดือนเมษายน-กรกฎาคม ขยายพันธุ์ ใช้เมล็ด

วิธีการปลูก : จำปูลิงชอบขึ้นเจริญเติบโตได้ดีบนพื้นที่ราบใกล้ ๆ เชิงเขา ที่มีดินร่วนปนทราย ขยายพันธ์โดยใช้เมล็ด

คุณค่าและประโยชน์ : ผลอ่อนและยอดใช้แกงเลียงได้ ผลแก่ใช้แกงส้ม ผลสุกใช้รับประทานเป็นผลไม้

ช่อผล จำปูลิง

เปลือกผลจะกรอบแตกง่าย 

เมื่อจะรับประทาน จะแกะเปลือกออกทั้งช่อผล