ต้นสาละอินเดียไม้พุทธประวัติ ประสูติ ตรัสรู้ ปรินิพพาน

ผลสาละอินเดียหรือสาละใหญ่



ต้นสาละอินเดีย หรือสาละใหญ่

เกี่ยวข้องกับพระพุทธองค์ตั้งแต่ ประสูติจนถึงเสด็จสู่ปรินิพพาน ตอนประสูติ พุทธมารดา คือพระนางสิริมหามายา เมื่อใกล้กำหนดจะมีพระประสูติกาลได้เสด็จจากกรุงกบิลพัสดุ์ไปยังกรุงเทวหะนคร อันเป็นเมืองต้นตระกูลของพระนางตามธรรมเนียมพราหมณ์ จะต้องกลับไปคลอดที่บ้าน พ่อ- แม่ ของฝ่ายหญิง ในระหว่างทางได้ทรงหยุดพักบริเวณป่าแห่งหนึ่งใต้ร่มต้นสาละ พระนางทรงเจ็บพระครรภ์ และได้ประสูติ พระราชโอรส (คือพระพุทธเจ้าในเวลาต่อมา) 

ใต้ร่มของต้นสาละนั้น ในวันเพ็ญเดือน 6 ต่อมาเมื่อพระองค์ทรงออกผนวชบำเพ็ญทุกริยา (การทรมานพระวรกาย และการงดเว้นอาหาร) เมื่อออกจากการบำเพ็ญฯ นางสุชาดา ได้ถวายข้าวมธุปายาสให้พระองค์เสวยเป็นภัตราหารมื้อแรก แล้วได้เสด็จไปประทับใต้ต้นสาละตลอดทั้งวัน 

สำหรับในช่วงสุดท้ายที่พระพุทธองค์จะเสด็จดับขันปรินิพพาน ได้เสด็จไปยังเมืองกุสินาราของมัลละกษัตนิย์ พร้อมพระภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ๋เป็นบริวาร เสด็จเข้าสู่สาวโรทยาน คือ อุทยานที่สะพรั่งด้วยต้นสาละ ประทับกายใต้ร่มต้นสาละคู่หนึ่ง ซึ่งมีกิ่งโน้มเข้าหากัน มีใบหนาใหญ่ มีดอกเป็นช่อขั้น ทรงเหน็ดเหนื่อยพระวรกายมาก จึงรับสั่งให้พระอานนท์ ซึ่งเป็นองค์อุปัฏฐากปูที่ลาดบรรทม เอนพระวรกายลงโดย   หันพระเศียรไปทางทิศเหนือประทับแบบสีห์ไสยา เป็นอนุฏฐานไสยา คือ เป็นการนอนครั้งสุดท้ายแล้วเสด็จดับขันธ์สู่ปรินิพพาน ภายใต้ต้นสาละในคืนวันเพ็ญเดือน 6


ต้นสาละ วัดเบญจมบพิตรในหลวงทรงปลูก



ต้นสาละอินเดีย วัดศรีมหาธาตุ บางเขน


ใบสาละอินเดีย




ดอกสาละอินเดีย

การปลูกสาละในวัดต่างๆที่มีการเข้าใจผิดว่าสาละลังกาหรือลูกปืนใหญ่ คือสาละในพุทธประวัติ ซึ่งพระก็เข้าใจผิด ดังนั้นถ้าพบต้นเล็ก หรือเมล็ด ที่เพาะขึ้นได้ต้นสาละอินเดีย จึงเป็นต้นไม้ที่น่าปลูกในวัดเพื่อทดแทนการเข้าใจผิด เพิ่มขึ้นสักต้นนะคะ ลักษณะของผลสาละอินเดีย ทำให้นึกถึงผลของยางนา คล้ายผลยางนาๆ จะมี 2 ปีก และเหมือนผลของต้นรังมาก รังที่โคนใบหยักเว้า ใบแก่ร่วงสีแดง ผลมี 5 ปีก เป็นต้นไม้ประจำจังหวัดอุดรธานี ส่วนสาละอินเดียใบแก่ร่วงสีเหลือง

ซึ่ง รังกับสาละอินเดีย เป็นต้นไม้คนละต้น ก็ยังมีผู้เข้าใจผิดเช่นเดียวกันกันกับ สาละลังกาและสาละอินเดีย 

ขอบคุณ สาละอินเดีย จาก เอกสารวิชาการ กรมวิชาการเกษตร

           และ ขอบคุณ  ภาพ ต้น ผล ดอก  ใบ  สาละอินเดียจากอินเทอร์เน็ต

ด้วยความปรารถนาดี  กานดา แสนมณี

วันพฤหัสบดีที่ ๒๖ มิถุนายน พ.ศ ๒๕๕๗