คุณสูบบุหรี่หรือไม่ ถ้าสูบแล้วอยากเลิกหรือไม่?
พฤติกรรมบางอย่างของมนุษย์ เกิดจากการกระทำที่ทำซ้ำๆ จนเกิดเป็นความเคยชิน พฤติกรรมบางอย่างที่ไม่ดี อย่างเช่นการสูบบุหรี่ จะส่งผลทำให้เกิดโรคร้ายต่อร่างกายตนเองและคนรอบข้าง วันนี้มีความรู้เกี่ยวกับทฤษฎีการปรับพฤติกรรมในการเลิกบุหรี่มาฝากกันค่ะ
ทฤษฎีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม (Transtheoretical หรือ Stage of Change Model) ถูกค้นพบโดย ดร.Prochaska และคณะ แห่งมหาวิทยาลัยโรดไอส์แลนด์ ที่ได้เฝ้าสังเกตพฤติกรรมของคนเลิกบุหรี่โดยวิเคราะห์ร่วมกับทฤษฎีทางจิตบำบัดหลายทฤษฏี ซึ่งได้รับการยอมรับและนำไปประยุกต์ใช้ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมทางด้านสุขภาพอื่นๆ ด้วย เหมาะสำหรับคนที่พยายามแล้วไม่สำเร็จหรือสำเร็จแล้วกลับล้มเหลวใหม่ เพื่อทราบขั้นตอนเริ่มต้นเพื่อปรับพฤติกรรม
สาระสำคัญของการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมใดจะต้องผ่านขั้นตอนตามลำดับ 6 ขั้น ในการเลิกบุหรี่ก็เช่นเดียวกัน คือ
- Precontemplation เป็นระยะที่คนสูบบุหรี่มองว่าการสูบบุหรี่ไม่ใช่ปัญหา คนทั่วไปก็สูบกัน
- Contemplation เป็นระยะที่คนสูบบุหรี่เริ่มตระหนักถึงปัญหา บางครั้งอาจเจอคนรอบข้างป่วยด้วยโรคปอด จึงเกิดความกลัว แต่ก็ยังสูบเพราะคิดว่าคงอีกนานกว่าจะเป็นโรค หรือคิดอยากจะเลิกสูบแต่ยังรอมีโอกาสดีๆ ก่อน
- Preparation เป็นระยะที่คนสูบบุหรี่เริ่มค้นหาวิธีที่จะเลิกสูบบุหรี่ เช่น ใช้หมากฝรั่ง แผ่นนิโคตินทดแทน หรือไปปรึกษาบุคคลากรด้านสุขภาพ
- Action เป็นระยะที่คนสูบบุหรี่เริ่มลงมืออดบุหรี่ ตามแผนที่ได้วางไว้
- Maintenance เป็นระยะที่อดบุหรี่สำเร็จแล้วในระดับหนึ่ง เช่น อดต่อเนื่อง 3 เดือน 6 เดือน แต่ยังไม่เกิน 5 ปี แต่ยังมีความเสี่ยงจะกลับไปสูบบุหรี่ จึงต้องใช้ความพยายามจนสามารถเลิกบุหรี่ได้ในที่สุด
- Termination เป็นระยะที่เลิกสูบบุหรี่ได้แน่นอนแล้ว และไม่กลับไปสูบอีกเด็ดขาด
ค้นหาสถานบริการใกล้บ้านท่าน
เว็บไซต์ที่เผยแพร่
Prochaska, JO.; DiClemente, CC. The transtheoretical approach. In: Norcross, JC; Goldfried, MR. (eds.) Handbook of psychotherapy integration. 2nd ed. New York: Oxford University Press; 2005. p. 147–171. ISBN 0-19-516579-9.
