"โรงเรียนดี มีคุณภาพ" ที่แท้จริง ดูตรงไหน จึงจะพอรู้ได้โดยเร็ว

ผลการทดสอบ หรือผลการประเมินโรงเรียนของหน่วยงานต่างๆ ในประประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นระดับชาติ  ระดับสังกัด  ระดับท้องถิ่น  ระดับโรงเรียน  ตามมาตรฐาน หรือตัวชี้วัด และเกณฑ์ต่างๆ ที่กำหนดขึ้นมา 

มันบอกได้แต่เพียงว่าโรงเรียนไหนได้คะแนนเท่าใด  อยู่ในระดับใดเท่านั้น   แต่...มันยังไม่สามารถ  บอกคุณภาพของการจัดการศึกษาที่แท้จริงได้เลย   เพราะ...ผลที่ทดสอบ หรือประเมินเหล่านี้มีตัวแปรมากมาย ที่อาจไม่ใช่ผลที่ได้จากการจัดการเรียนการสอนของโรงเรียน และครูที่แท้จริง

  

ซึ่ง...ผลการเรียน/คะแนนที่ได้ อาจจะมาจากการติวกับเพื่อน

หรือ มาจากการติวข้อทดสอบ O-net  ก่อนการสอบก็ได้  

หรือ มาจากการเรียนพิเศษ (กวดวิชา) ในยามเย็น  

หรือ จากสถาบันกวดวิชาในวันเสาร์อาทิตย์ก็ได้

หรือ จากครูให้คะแนนตามความรู้สึก ความเกรงใจ และความเห็นใจมากกว่าประเมินไปตามหลักวิชา หรือตัวชี้วัด และเกณฑ์ที่ตั้งไว้ ไม่ได้มาจากสภาพการทำงานที่แท้จริงของครูและโรงเรียน

 

.......................

 

ซึ่ง...รายงานการจัดการศึกษาของครู หรือโรงเรียน หรือหน่วยงานในระดับต่างๆ พวกนี้  ไม่สามารถชี้ให้เห็นได้ว่า โรงเรียนไหน มีครูที่ดูแลเอาใจใส่นักเรียนด้วยความรัก  และมีครูที่คิดสร้างสรรค์สิ่งใหม่ๆไม่ว่าจะเป็นสื่อ แบบเรียน แบบฝึกหัด เทคนิคการสอน หรือนวัตกรรมอื่นๆ  เพื่อช่วยในการเรียนรู้ของนักเรียนตามหลักสูตรได้ชัดเจน

 

แต่...จากประสบการณ์ของผมที่ได้เคยไปพบเห็นโรงเรียนต่างๆ ทั้งในฐานะผู้ทำงาน ผู้ตรวจ ผู้ประเมิน ที่ปรึกษา และอาคันตุกะ  เมื่อเข้าไปในโรงเรียน ผมสามารถบอกได้เลยว่า "โรงเรียนดี  มีคุณภาพจริง"  สามารถดูได้จากสายตาคร่าวๆ  ดังนี้

    1. ครู หรือเจ้าหน้าที่ในสำนักงานอำนวยการ / ห้องธุรการ  มีความเป็นมิตร  รีบเข้ามาต้อนรับ  สอบถามถึงธุระที่เข้ามา และช่วยเหลือทันที

    2. โรงเรียน ผู้บริหารและครู ยอมให้เข้าเยี่ยมห้องเรียนต่างๆ ได้เสมอทุกคาบ  ทุกเวลา  

    3. ในห้องเรียน  ขณะที่ครูสอน หรือจัดการเรียนรู้  จะเจอแต่ครูที่มีใบหน้ายิ้มแย้ม  แจ่มใส  สอนด้วยน้ำเสียงธรรมดาๆ ไม่สูง ไม่เข้ม ไม่ห้วน ไม่กระชากเสียง และตวัดเสียง

    4.  ผู้บริหารโรงเรียน  มักชอบเดินเยี่ยมเยือนไปตามห้องเรียนทุกอาคาร  ทักทายนักเรียนที่พบปะมากกว่านั่งอยู่แต่ที่ห้องทำงาน

    5. บริเวณโรงเรียนทุกจุด ห้องเรียนทุกห้อง  จะสะอาด โต๊ะเรียนจะไม่สกปรก หรือมีรอยขีดเขียน  ที่ทิ้งขยะสะอาด มีฝาปิด ห้องน้ำทุกห้องสะอาด พื้นไม่เฉอะแฉะ น้ำไม่ขัง

    6. นักเรียนส่วนมากมีหน้าตาสดใสร่าเริง ยิ้มแย้ม หัวเราะเก่ง มีความกระตือรือร้น กระฉับกระเฉง คล่องแคล่ว  (มีชีวิตชีวา)

    7. จะสัมผัสบรรยากาศวิชาการ หรือการเรียนรู้ทุกหนทุกแห่งในโรงเรียน  จะไม่เห็นอากัปกิริยาโวยวาย เสียงดัง อึกทึกครึกโครมของนักเรียน  ไม่ว่าจะเป็นการทำกิจกรรมกลุ่มหรือเดี่ยว หรือเล่นกีฬา หรือนั่งอ่านหนังสือ  

.

เมื่อท่านเข้าไปในโรงเรียนที่มีลักษณะเหล่านี้   ท่านจะสามารถ "สัมผัส" จากน้ำเสียง และกิริยาท่าทางที่สื่อถึงความสุข ความเชื่อมั่น ความภูมิใจของนักเรียน และบุคลากรทุกคนได้เสมอ

.

และเมื่อท่านย้อนกลับไปดูประวัติ  จะเห็นว่าโรงเรียนเหล่านี้  มักประสบความสำเร็จในการทดสอบต่างๆ และ เมื่อสอบถามประชาชนทั่วไป  หรือศิษย์เก่า  มักตอบเป็นเสียงเดียวกันว่าดี  ด้วยความชื่นชม  สามารถเล่าด้วยความภูมิใจแม้จะเป็นอดีตย้อนหลัง 20 ปีขึ้นไปก็ตาม   

.

เดิมเรามีโรงเรียนแบบนี้มากมายทั่วประเทศ   แต่...ตอนนี้หายากจริงๆ ครับ.