แนวคิดเรื่องกระบวนการกลุ่ม (Group Process) เป็นแนวคิดที่จะช่วยให้ผู้เรียนได้มีส่วนร่วมมากที่สุด และบรรลุงานตามที่กำหนดไว้ อธิบายได้ว่า ผู้เรียนจะสามารถมีส่วนร่วมสูงสุด หรือได้ร่วมในกิจกรรมการสอนได้มากที่สุดนั้นขึ้นอยู่ที่การออกแบบขนาดของกลุ่มหรือจำนวนสมาชิกในกลุ่ม ซึ่งขนาดของกลุ่มจะเล็กหรือใหญ่ขึ้นกับชนิดของงาน และความยากง่ายของงาน และในส่วนการบรรลุงาน หรือการที่ผู้เรียนสามารถทำงานได้บรรลุจุดมุ่งหมาย หรือในทางการศึกษาเรียกว่า บรรลุจุดประสงค์การเรียนรู้นั่นย่อมขึ้นอยู่กับการออกแบบงาน ซึ่งก็คือกิจกรรมที่ผู้สอนกำหนดขึ้นแล้วเขียนอธิบายลงในใบงาน หรือ ใบกิจกรรม ให้ผู้เรียนได้เข้าใจชัดเจนและปฏิบัติได้
          การออกแบบกลุ่มเพื่อการมีส่วนร่วมสูงสุด ซึ่งกลุ่มมีหลายประเภท อาจจำเป็นแบ่งได้ 2 ลักษณะใหญ่ๆ คือ
          1.  กลุ่มพื้นฐาน ได้แก่ กลุ่ม 2 คน (Pair Group) กลุ่ม 3 คน (Triad Group) และกลุ่มย่อยระดมสมอง (Buzz Group) กลุ่มพื้นฐานจะถูกนำมาใช้มากในการออกแบบกลุ่มสำหรับการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม

          2.  กลุ่มที่ประยุกต์จากกลุ่มพื้นฐาน ได้แก่ กลุ่มไขว้ (Cross-over Group) กลุ่มแบ่งย่อย (Subgroup) และกลุ่มปิรามิด (Pyramid Group)