ปดฟาด หมายถึง งูกัด ลุงแกเป็นหมอพื้น บ้าน ถูกงูกัด ถือว่ามีเคราะห์กรรม ลุงจึงเลี่ยงคำว่างูกัด ไปบอว่า ฟดฟาด เพื่อหลีกเลี่ยงไม่ ให้เข้าทางเคราะห์ แกอธิบายให้ฟังหลังจากออกจากห้องหมอ...

       ช่วงปลายตุลาคมทุกปี ทางภาคใต้ โซนฝั่งตะวันตก จะเข้า ฤดูกาลต้นฝน ฝนเริ่มตก

มาแต่ต้นเดือน ทำให้ต้นไม้ใบหญ้า แข่งกันแบ่งบายอวดโฉม หญ้า วัชพืชหลายชนิด

งอกงามเกินหน้าตาต้นไม้ที่เจ้าของสวนปลูกเอาไว้  หากปล่อยไว้คงทำให้ไม้ปลูกเอาไว้ถูก

เบียดบังแย่งชิง จึงต้องเข้าไปช่วยจัดการช่วยเหลือไม้ที่ปลูกเอาไว้ โดยการตัดแต่งและ

ทำลายวัชพืชด้วยเครื่องมือ  คือเครื่องหญ้าแบบสะพาย ตัดมาถึงต้นไม้ที่ปลูกไว้ก็ดับเครื่อง

แล้วใช้มือ ถอนกอหญ้าที่ติดกับต้นไม้ ทำอยู่ก็หลายต้น ปกติดีเหลืออยู่ สองต้นสุดท้ายจะ

ได้หยุดพักภาระกิจ ก็เอื้อมมือสอดไปใต้กอหญ้า ไม่ทันได้ถอนผู้ไม่ประสงค์ออกนามที่อาศัย

อยู่ก็ป้องกันการบุกรุก  มีความรู้สึกจี๋ดแปลบที่ที่หัวแม่โป้งขวา สะบัดมือดึงออกมาเห็นรอย

เขี้ยวสองจุดเลือดซึมออกมา  ก็จัดการเอาไม้แหวกหาเจ้าของบ้าน  แต่เขาหนีหายไปก่อน

แล้ว เลยไม่รู่ผู้ไม่ประสงค์ออกนามเป็นอะไรกัน  

      วางเครื่องมือได้ก็ รีบ ไปหาหมอที โรงพยาบาล คุณหมอเหมือนขวัญ แซ่ตั้ง สอบถาม

อาการแล้วให้นอนดูอาการก่อนทำการวางแผนให้การรักษา ปวดแปลบแสบชาที่บริเวณแผล

แต่หมอบอกว่าจะไม่ฉีดยาแก้ปวดให้ เกรงว่ามีผลการ  จึงได้แต่ยาแก้ปวด.....

    เจาะเลือดมาเช็คทุด 6 ชั่วโมง จนกระทั่งถึงเที่ยงคืนอาการปวดชาเริ่มทุเลาเบาบาง

จนกระทั่งถึงเที่ยงวันนี้ หมอว่าคงไม่ใช่สัตว์มีพิษร้ายแรงให้กลับบ้านได้  

  ถึงตอนนี้ที่กำลังใช้นิ้วชี้จิ้มแป้นก็ยังมีอาการให้รูสึก....แต่ที่อยากบันทึกมาแบ่งปันเพื่อน

สมาชิกชาวGotoKnow ก็ด้วยว่านึกขึ้นได้

      ว่าเมื่อ  20 กว่าปีก่อน แรกเริ่มทำงานเป็นผู้เข็นเปลใหม่ๆให้ได้ยินคำว่า  ปดฟาดจาก

 ลุงผุด ซึ่งเป็นแพทย์ประจำหมู่บ้านที่มีความรู้ทางแพทย์ศาสตร์เป็นที่ยอมรับของคนหลาย

ตำบล ถูกงูกัดมาหาหมอที่ โรงพยาบาล ในยุคนั้นยังมีการทำประวัติโดยการถอดระหัสกุล

ฑล และยังไม่มีพยาบาลซักประวัติคัดกรอง ทำประวัติเสร็จส่งเข้าห้องหมอตรวจ คุณหมอ

เสรี ธีารงษ์ ดูแผลซักประวัติ ลุงผุดก็ให้ประวัติว่า"ปดฟาด"คุยกันอยู่นานก็ไม่เข้าใจ จนหมอ

เรียกผู้เขียนเข้าไปซักประวัติให้ ก็ได้ความว่า ปดฟาด   หมายถึง งูกัด ลุงแกเป็นหมอพื้น

บ้าน ถูกงูกัด ถือว่ามีเคราะห์กรรม ลุงจึงเลี่ยงคำว่างูกัด ไปบอว่า ฟดฟาด เพื่อหลีกเลี่ยงไม่

ให้เข้าทางเคราะห์ แกอธิบายให้ฟังหลังจากออกจากห้องหมอ...  

      ซึ่งเรื่องการซักประวัติในสมัยนั้น พยาบาลที่เป็นชาวใต้เองก็ไม่เข้าใจในภาษของคนไข้

อย่างคำว่า กัด  คนใต้จะใช้ว่า "ขบ"่เช่น

เกือกขบ

ยุงขบ

หมาขบ

ลิงขบ

เสือขบ  ทุกอย่าง ขบเพ(ขบหมด)

     เมื่อวานนี้ ผู้เขียนไม่รู้ว่าอะไรขบ แต่ยังมีโชคในเคราะห์ ที่ผู้ขบ ไม่มีพิษไร้แรง  

เป็นเพียง"ปดฟาดเล็กน้อย 

 

 

 





 
ย่านปด



ชื่อวิทยาศาสตร์ Tetracera loureiri(Fin.&Gagnep.) Pierre ex Craib
ชื่อวงศ์    DILLENIACEAE 
ชื่อภาษาอังกฤษ   Sandpaper Vine
ชื่ออื่น     รสสุคนธ์,  เถากะปด (ประจวบคีรีขันธ์),  ย่านปด,  ปดคาย (ใต้)

ย่านปด  เป็นไม้เถา เนื้อแข็ง เลื้อยพันไม้อื่นได้สูง 5-10 เมตร   ใบ เป็นใบเดี่ยวออก
สลับ รูปรี กว้างประมาณ 4-7 ซม.ยาวประมาณ 7-16 ซม. ปลายแหลมโคนเรียวแหลม
ขอบจัก เนื้อใบสาก    ดอก สีขาวกลิ่นหอม ออกดอกเป็นช่อตามซอกใบและกิ่ง กลีบ
เลี้ยง 5 กลีบ  รูปรีโค้งติดทนจนเป็นผล กลีบดอก 5 กลีบ บางรูปเหมือนกลีบเลี้ยง ร่วง
ง่าย  เมื่อบานเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 0.8 ซม.  เกสรตัวผู้จำนวนมาก เป็นเส้นคล้าย
เส้นด้าย ผล ค่อนข้างกลม เมล็ดรูปไข่ 1 -2 เมล็ด มีเนื้อหุ้มสีแดง   เมล็ด อ่อนสีขาว
เมล็ดแก่สีดำ ย่านปด พบได้ทั่วไปตามป่าดิบหรือป่าผลัดใบที่ใกล้ระดับน้ำทะเลจนถึง
ระดับ 400 เมตร 

ส่วนที่ใช้ประโยชน์ 
ดอก - เข้ายาหอมบำรุงหัวใจ แก้เป็นลม อ่อนเพลีย

( แหล่งข้อมูลเกี่ยวกับสรรพคุณทางยา จาก เวบไซท์ องค์การเภสัชกรรม )