"การเลียน" การลอกแบบ และการที่ต้องทำเหมือนกัน เป็นสิ่งที่น่ากลัวอย่างยิ่ง

เพราะเป็นการ "ถอยหลัง" จาก "การเรียน" หรืออย่างน้อยก็ "ไม่ก้าวหน้า" ไปสู่การเเรียน
ที่กลายเป็นหลักปฏิบัติที่เป็นกระแสหลักของ "การพัฒนา" อยูในปัจจุบัน

มีอยู่ และใช้อย่างเอาจริง อย่างเอาเป็นเอาตาย มีกันอยู่ในทุกวงการ แทบไม่มีข้อยกเว้น ในปัจจุบัน
กำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว และไม่มีทีท่าจะลดลงแต่อย่างใดทั้งสิ้น

และทุกสังคม ทุกระบบจะยึดมั่นจนเป็น "ประเพณี" "ธรรมเนียม" และ จนถึงขั้นเป็น "วัฒนธรรม"
ตัวชี้วัด การเปรียบเทียบ และการแข่งขัน "ทุกระดับ"อย่างไม่น่าเชื่อ

ถ้ามีสักคนคิดว่าสิ่งเหล่านี้ "ผิด" ก็จะเอากฎหมู่เข้าข่ม สร้างเป็น "กฎ" กติกา มารยาท ระเบียบ หรือแม้กระทั่ง "กฎหมาย"
ที่ทำให้คนที่คิด และทำแบบ "ถูกต้อง" กลายเป็นคน "ส่วนน้อย" และ "กลุ่มน้อย"
ที่ค่อยๆ "สูญพลัง" และ "สูญพันธุ์" ทั้งเชิงแนวคิด การปฏิบัติ และจำนวนประชากร

การเลียน นี้ ไม่มีข้อยกเว้น มีอยู่ในทุกวงการ ตั้งแต่ระดับโลก ลงมาถึงระดับประเทศ จนกระทั่งถึงระดับสังคมย่อยๆ และรายบุคคล

ทั้งในวงการศาสนา การศึกษา การใช้ชีวิต เทคโนโลยี การวิจัย และการพัฒนาทุกแขนงของโลก
 
ยิ่งมีระบบฐานข้อมูล คอมพิวเตอร์ สมองเทียม ความจำเทียม ยิ่งทำให้การเลียนเกิดขึ้นได้ง่ายและรวดเร็ว
จนน่าจะเกิดอาการ "สมองเสื่อม" โดยเฉพาะสมองในส่วนของ "การเรียน" และ "ปัญญา" เนื่องจากการไม่ได้ใช้งาน

แทบทุกคนจะอ้างความง่าย ความสะดวก แต่ไม่เคยมองว่าสิ่งเหล่านั้น "ถูกต้อง" หรือ "ได้ประโยชน์" มากน้อยเพียงใด

และมักไม่คิดต่อจากนั้นอีกเลย

"เลียน" แล้ว ก็แล้วกันไป แทบไม่เรียนอีกเลย

จะทำอะไรใหม่ก็ "เลียน" ใหม่ เท่านั้นเอง

มันเป็นเช่นนั้นเอง และน่ากลัวจริงๆ

อิอิอิอิอิอิอิอิอิอิอิอิอิอิอิ