ถ่ายสำเนาบัตรเพียงด้านเดียว เนื่องจากด้านหลังบัตรเป็นข้อมูลกำกับบัตรเพื่อควบคุมการจ่ายบัตร เพื่อความสะดวก รวดเร็ว ลดขั้นตอนการปฏิบัติงานและลดภาระค่าใช้จ่ายของประชาชนด้วย

ว่างจากงานที่รับผิดชอบ ผมจึงมีโอกาสนั่งอ่านโน่น นี่ นั่น เพื่อหาความรู้ใส่กระหม่อมอันน้อยนิดนี้  และนึกได้ว่าวันก่อนเข้าห้องน้ำแล้วเจอข่าวที่มีคนทิ้งไว้ ๑ ฉบับ และในนั้นก็มีเรื่องที่น่าสนใจ และน่านำมาแบ่งปันให้ทุก ๆ ได้รู้ จึงเริ่มต้นค้นคว้าหาข้อมูลเพิ่มเติม และเริ่มต้นบันทึกเรื่องนี้...

ผมคิดว่าทุกคนต้องมีประสบการณ์การถ่ายสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนเพื่อใช้ประกอบการทำนิติกรรมต่าง ๆ กันแล้ว ถ้าลองย้อนไปเมื่อไม่นานมาก ใครที่มีบัตรประชาชนแบบเก่า (บัตรอ่อน) ก็จะต้องถ่ายสำเนาบัตรทั้งด้านหน้า (ด้านที่มีรูปตัวเอง) และด้านหลัง (ด้านที่มีรูปครุฑ ; ถ้าจำไม่ผิด)  และถ้าต้องถ่ายบัตรแบบนี้ ส่วนมากร้านถ่ายเอกสารก็จะคิดราคา 2 เท่า (คือ มีรูปบัตรด้านหน้า และด้านหลัง อยู่ในแผ่นเดียวกัน หน้าเดียวกัน แต่คิดราคา 2 เท่า)

และแม้จะมีการเปลี่ยนมาใช้บัตรประชาชนแบบใหม่ (บัตรประจำตัวประชาชนอเนกประสงค์ : SMART CARD) แล้วแต่การถ่ายสำเนาบัตรเพื่อประกอบการทำนิติกรรมต่าง ๆ หลายคน (รวมถึงผม) ก็ยังติดพฤติกรรมการถ่ายสำเนาบัตรทั้งสองด้านอยู่ดี ด้วยความเชื่อแบบเดิม ๆ โดยกลัวว่าจะได้ข้อมูลที่ไม่ครบถ้วนสมบูรณ์และหน่วยงานต่าง ๆ จะไม่รับเป็นเอกสารประกอบ  ทำให้ต้องเสียเงิน และเสียเวลากับการถ่ายสำเนาสองด้านเสมอมา...

เวลาผ่านไป คนที่ต้องถ่ายสำเนาบัตรบ่อย ๆ ก็มาคิดว่าว่า การถ่ายสำเนาบัตรแบบด้านหน้า และด้านหลัง นั้น ทำให้เกิดความไม่สะดวกและทำให้ต้องสิ้นเปลืองเงินโดยใช่เหตุ ที่สำคัญบัตรประชาชนยุคใหม่ข้อมูลสำคัญอยู่ที่ด้านหน้าเพียงด้านเดียวเท่านั้น จึงได้มีการร้องเรียนผ่านสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินเกี่ยวกับเรื่องนี้ และกระทรวงมหาดไทย ได้พิจารณาเรื่องนี้ว่า

“รายการในบัตรตามกฎหมายว่าด้วยบัตรประจำตัวประชาชนจะมีรายการและรายละเอียดของรายการในบัตร ซึ่งเป็นข้อมูลส่วนบุคคลขณะขอมีบัตรของผู้ถือบัตร ปรากฏอยู่ด้านหน้าบัตรเพียงด้านเดียว ใต้รูปของผู้ถือบัตรจะเป็นเลขหมายคำขอซึ่งประกอบด้วยรหัสแสดงถึงสถานที่จัดทำบัตรตามที่กรมการปกครองกำหนดจำนวนสี่หลัก  เลขแสดงจำนวนครั้งที่ทำบัตรของแต่ละบุคคลจำนวนสองหลัก และเลขตรวจสอบความถูกต้องของการออกบัตรจำนวนแปดหลัก  ด้านหลังของบัตรจะมีรหัสการผลิตบัตร และรหัสกำกับบัตรเพื่อการควบคุมการจ่ายบัตรตามมาตรการบริหารจัดทำบัตรประจำตัวประชาชนแบบอเนกประสงค์ (Smart Card) ของกรมการปกครอง...

ดังนั้น กรณีหน่วยงานของรัฐ  รัฐวิสาหกิจ  และเอกชนที่จำเป็นต้องตรวจสอบข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ถือบัตรหรือขดคัดสำเนาบัตร เพื่อประกอบการพิจารณา หรือจะต้องขอสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ถือบัตรเป็นหลักฐาน โดยเฉพาะบัตรประจำตัวประชาชนแบบอเนกประสงค์ (Smart Card) ซึ่งมีข้อมูลส่วนบุคคลที่สำคัญครบถ้วนอยู่ด้านหน้า ควรให้ถ่ายสำเนาบัตรเพียงด้านเดียว เนื่องจากด้านหลังบัตรเป็นข้อมูลกำกับบัตรเพื่อควบคุมการจ่ายบัตร เพื่อความสะดวก รวดเร็ว ลดขั้นตอนการปฏิบัติงานและลดภาระค่าใช้จ่ายของประชาชนด้วย

ที่มา : หนังสือกระทรวงมหาดไทย ที่ มท ๐๓๐๙.๒/ว ๖๘๕๗  ลว. ๒๒  มีนาคม ๒๕๕๖  เรื่อง  การถ่ายสำเนาบัตรประจำตัวประชาชนแบบอเนกประสงค์ (Smart Card)

และนี่คงเป็นอีกความรู้ที่พบเจอในห้องแห่งความสุข (สุขา) และคิดว่าน่าจะนำมาแบ่งปันเพื่อน ๆ และต่อไปก็จะได้ประหยัดในการถ่ายสำเนาบัตร รวดเร็ว และไม่ต้องกังวลสิ่งใดแล้วนะครับ 

สำหรับไฟล์เอกสาร สามารถดาวน์โหลดได้ที่นี่ครับ >> SmartCard.pdf