วันนี้ยังเกาะติดเรื่องราวของการมีส่วนร่วมหรือ Inclusion ครับ การมีส่วนร่วมมีความสำคัญมากๆ ว่ากันตามประวัติศาสตร์ ผู้นำมักมองข้าม “คนเล็กๆ” ที่ดูไม่สำคัญ แต่คนเล็กๆ นี่แหละกลับกลายมาเป็นคนมีอิทธิพลในภายหลัง แล้วหันกลับมาทำลายล้างอาณาจักร หรือองค์กรเดิมได้ ชนิด “ถึงตาย” ... วันนี้มาว่ากันต่อครับ เมื่อวันก่อนผมดูหนังเรื่องหนึ่งชื่อ Jiro Dreams of Suchi เป็นเรื่องราวของชายชราผู้หนึ่ง ที่ขึ้นชื่อว่าเป็นเทพเจ้าแห่งวงการซูชิของญี่ปุ่น เป็นพ่อครัวซูชิมา 70 ปีแล้ว ท่านเป็นเจ้าของร้านเล็กๆ ขนาด 10 ที่... ไม่มีห้องน้ำในโตเกียว แต่กลับเป็นร้านที่ขึ้นชื่อว่าทำซูชิได้อร่อยและดีที่สุดในโลก เรียกว่าขึ้นดังระดับโลก ผมดูตั้งแต่ต้นจบจบ แล้วน่าทึ่ง ทึ่งในทุกขั้นตอนของการทำซูชิ 

                                       

แม้กระทั่งการหุงข้าวก็สุดยอด เป็นความมหัศจรรย์มากๆ...ผมโดนใจหลายเรื่อง เรื่องแรก ชายผู้นี้ไม่ได้ทำงานคนเดียว ยังทำงานร่วมกันกับซัพพลายเออร์ เช่นพ่อค้าข้าว ที่นับถือในตัวคุณจิโร่มากๆ โดยจะยอมขายข้าวที่ผสมมาเป็นพิเศษให้กับคุณจิโร่เพียงเจ้าเดียวเท่านั้น ไม่ขายให้ใครเลย เพราะเขาเชื่อว่ามีเพียงคุณจิโร่เท่านั้น ที่เห็นคุณค่าและหุงข้าวชนิดนี้ได้ดีที่สุด ขนาดโรงแรมดังของโลกมาขอซื้อก็ไม่ขาย เพราะเช็คดูแล้วว่าหุงข้าวของเขาไม่เป็น... ชัพพลายเออร์อีกเจ้าก็น่าทึ่ง คนนี้เป็นพ่อค้าคนกลางเลือกซื้อปลาทูน่าน้ำลึกให้คุณจิโร่มาหลายปี เป็นคนที่มีสัมผัสพิเศษ เพียงแค่จับเนื้อปลาดูก็รู้ว่าถ้าเอาไปทำซูชิแล้วจะอร่อยหรือไม่ ทั้งสองคนให้ความเคารพเทพเจ้าซูชิมากๆ และดูภาคภูมิใจที่ได้ทำการค้ากับจิโร่ แม้จะเป็นยอดขายเพียงน้อยนิด....

บทเรียนเรื่องนี้ทำให้ผมนึกถึงอะไรครับ ..

ถ้าใครเรียน MBA มักจะชอบวิคราะห์อุตสาหกรรมด้วย Five Force Analysis ตอนนี้ คนคิดเครื่องมือนี้ได้พัฒนา ยกระดับเป็น Dimaond Model ที่ทำให้เรามองอะไรได้ลึกกว่า Five Force ครับ ผมจะไม่เจาะเรื่องนี้ในวันนี้ แต่จะพูดถึงองค์ประกอบบางประการที่จะทำให้อุตสาหกรรม ที่รวมตัวกันมีความแข็งแกร่ง เอาเป็นว่า ทฤษฎีนี้สอนให้เราให้ความสำคัญกับคำว่า “น้ำพึ่งเรือเสื่อพึ่งป่า” ... เราทำธุรกิจ ไม่ใช่สนใจแค่ลูกค้า... เราต้องดูแลธุรกิจของเราตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำ ซัพพลายเออร์ คนงาน เพื่อนร่วมอุตสาหกรรม ต้องหาแนวร่วมที่เป็นอาจารย์ ข้าราชการ ..  ที่สำคัญต้องรู้จักลูกค้าด้วย โดยเฉพาะลูกค้าที่มีความรู้มากๆ เรียกว่า (Sophisticated Demand) 

                              

ดูหนังเรื่องนี้ทำให้เห็นอะไรที่สุดยอดมากๆ เริ่มแต่คุณจิโร่มีความจริงใจ จริงจังกับอาชีพมากๆ เรียกว่าถวายชีวิต ทั้งเบื้องหน้าและเบื้องหลัง เอาเป็นว่าในครัวนี่สะอาดเอี่ยมมีวินัยมากๆ ไม่ว่าลูกค้าจะเข้ามาเห็นหรือไม่ ซึ่งคล้ายกับสตีฟ จ๊อฟ ที่ยืนยันกับทีมนักออกแบบเครื่องคอมพ์แม็คว่าการออกแบบวงจรภายในเครื่องแม้ลูกค้าไม่เห็นก็ต้องสวยงามสุดๆ...

คุณจิโร่ทำให้ซัพพลายเออร์ศรัทธาในตนเอง...โดยเชื่อว่าเขาเองไม่รู้ทุกเรื่อง ต้องอาศัย ต้องศรัทธาในตัวซัพพลายเออร์ ที่คอยเลือกข้าว และปลาดีๆ ให้ ...เหนื่อยน้อยลงไหม...คุณลองดูสิ...ผู้ค้าปลา...เดินเลือกปลาให้เห็น..เขาบอกสูตรมา... “10 ตัวที่เห็นย่อมมีตัวเดียวเท่านั้น ที่จะดีที่สุด”  คุณไม่ต้องแปลกใจว่าทำไมร้านซูชินี้จึงอร่อยที่สุดในโลก.. เพราะมันดีตั้งแต่ต้นทาง.. แถมเจ้าของเหนื่อยน้อยลงด้วย.... เพราะมีคนทำงานแทน..

ส่วนลูกค้า ทำให้ผมนึกถึงเรื่อง ลูกค้าที่เรียกร้องสูง มีความรู้มากๆ (Sohisticated Demand)... กลุ่มนี้คือนักแสวงหา ที่วันหนึ่ง มีนักชิมของมิชลินด์ เดินมาเจอ ที่สุดก็เลยประกาศให้รางวัลร้านคุณจิโร่ เป็นร้านที่คนเดินทางมาญี่ปุ่นควรมาแวะ... มิชลินด์เป็นแหล่งรวบรวมร้านอาหารสุดยอดของโลก ได้รับควมเชื่อถือจากนักชิมทั่วโลก คุณดูสิครับ นี่เรียกว่าทำดีได้ดีไหม...

ในมุมมองของ Appreciative Inquiry (AI)  ทำอย่างไรครับ จะเริ่มต้นสร้างสิ่งดีๆ อย่างนี้ครับ เรามีหลักอย่างหนึ่งคือ “The Simulteneity Principle” เป็นหลักการสำคัญอย่างหนึ่งของ AI การเปลี่ยนแปลงใดๆเริ่มต้นเมื่อเราถาม เราลองเริ่มถามลูกค้า ว่าเขาชอบร้านคุณนี่ชอบตรงไหน... วันนี้เจาะซัพพลายเออร์เราก็ถามดูว่าเขาชอบคุณตรงไหน... เพียงเริ่มถามก็เปลี่ยนไปในทางดีๆ แล้ว.. เช่นลูกศิษย์ทำร้านกาแฟ..ถามเด็กส่งกาแฟ... น้องชอบร้านพี่ตรงไหน... ร้านของพี่ดีมาก พูดดี มาส่งกาแฟทุกคร้งจะให้กินน้ำด้วย ... อีกร้านไม่เห็นทำอย่างเลย พูดไม่ดีเท่าพี่... แล้วเขาก็เปลี่ยนไป...จากส่งกาแฟ...ตอนนี้มาเล่าให้ฟังหมดว่าร้านไหน เขาส่งให้เท่าไหร่... ลูกศิษย์ผมรู้ทางคู่แข่งหมด

ขอให้คุณถามเรื่องดีๆ คุณจะเจอเรื่องราวดีๆ เอามาให้คุณได้ทำดีๆมากขึ้น แถมยังได้สัมพันธภาพดีๆ มากขึ้นด้วย...

แต่ที่สำคัญคือความจริงใจ จริงจังต่ออาชีพ ซื่อสัตย์ คุณจะได้รับความเคารพจากคนในองค์กร ลูกค้า และซัพพลายเอร์ องค์กรของคุณจะยั่งยืนยาวนาน ให้คุณได้ภาคภูมิใจไปตลอดชีวิตครับ

ส่วนเรื่องการวิคราะห์ Five Force Analysis ตอนนี้เก่าแล้วครับ ลองหันมามองในมิติของ Diamond Model ดูจะลึก และเอาไปทำอะไรได้มากกว่าครับ (ความเห็นส่วนตัวครับ)

และนี้การดึงมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง เรียกว่านำ้พึ่งเรือเสือพึ่ป่า เป็นบทเรียนที่เราควรเอาไปคิดให้มากๆ


คุณล่ะคิดอย่างไร ลองเอาไปพิจารณาดูนะครับ

อ้างอิง

หนังสือ: The Competitive Advantage of The Nation

Website: www.aithailand.org

ภาพ : 

รูปที่ 1 http://www.siamdara.com/Entertain.asp?eid=2065

รูปที่ 2 http://dizoninc.com/uncategorized/dream-in-focus