เป็นนิทาน ที่สอดแทรกความสำคัญและคุณค่าของฐานทรัพยากร อีกทั้งผลของความสมบูรณ์และเสื่อมโทรมของระบบนิเวศการแก้ปัญหาด้วยกระบวนการมีส่วนร่วม จนได้ข้อสรุปที่นำมาใช้ร่วมกัน
“ปูแสม เล่านิทาน จากบ้านดาโต๊ะ”(๒)..สำหรับน้องๆ
นิทาน..."ปูแสม บ้านดาโต๊ะ” ..จากใจพี่ๆนักศึกษา มอ. ปัตตานี ส่งมาถึงน้องๆตัวน้อยๆ.... เนื่องในวาระวันเด็กแห่งชาติ ๒๕๕๖ นี้
<div style="text-align: center;">
<h3 style="color: rgb(51, 51, 255); background-color: rgb(255, 255, 204);">Q&A ปูแสม..ปู่และหลาน </h3>
</div>
<p>ภาพลายเส้นและสีสัน ที่ส่อความละเมียดละไม แทรกอารมณ์ขันในแต่ละรายละเอียดของภาพ สะท้อนความรู้สึกของคนรุ่นใหม่ที่ยังคงนึกถึงความสวยงามของจารีตประเพณี วัฒนธรรมและคุณค่าของสถาบันครอบครัว ชุมชน รวมถึงสอดแทรกความสำคัญและคุณค่าของฐานทรัพยากร อีกทั้งผลของความสมบูรณ์และเสื่อมโทรมของระบบนิเวศการแก้ปัญหาด้วยกระบวนการมีส่วนร่วม จนได้ข้อสรุปที่นำมาใช้ร่วมกันทุกอย่างได้ผนวกไว้อย่างลงตัว ในนิทาน โดยใช้บริบทของพื้นบ้านดาโต๊ะ ซึ่งตั้งอยู่บริเวณปลายแหลมโพธิ์ อ. ยะหริ่ง จ.
ปัตตานี ….</p>
ปูแสมและผองเพื่อน
ปูแสมและครอบครัว
ชีวิตปููแสม & เพื่อนบ้าน
ชีวิตท่ามกลาง...ภัยคุกคาม
วิกฤต..ชีิวิต
ผลกระทบ...จนใจ
ผลกระทบจากป่าโกงกาง (ป่าชายเลน) ถูกทำลาย
กระบวนการหาทางออก..ร่วมกัน
ข้อสรุป แนวทาง ที่จะก้าวเดินต่อไป
ไพร่ฟ้าหน้าใส ..ชีวีน้อยใหญ่ชื่่นบาน
วิถีชีวิตที่ดี..กลับคืนมา
หน้าที่ของทุกคน.. ช่วยกัน
"ปูแสม" หวังว่า คงเพิ่มรอยยิ้มให้น้องๆ หนูๆ หรือ คุณพ่อ คุณแม่ ญาติๆ ที่ได้อ่านนิทานเรื่องนี้ และฝากชวนคิดหลายๆเรื่อง......"ตรีมอกาเซะ" ...(ขอบคุณเป็นภาษามลายูิ่ถิ่นค่ะ)
... การเล่านิทาน ... บอกลูกหลาน ... การสอนที่ดี ... สายใยรักแห่งครอบครัว และครอบครัว อบอุ่น นะคะ
ขอบคุณมากค่ะ
ภาพวาดสวยมากเลยครับพี่ ชอบมากๆๆ
ว้าว
ยอดเยี่ยมเลยค่ะ
หนูน้อยบ้านนา มีสื่อการเรียนอีกชุดแล้ว
ขอบคุณมากๆค่ะ
สวัสดีค่ะพีหมอเิปิ้น
ใช่เลยค่ะ.. นิทานวัยเด็ก. สะพานเชื่อมจินตนาการผสานความอบอุ่นในครอบครัว ที่สามารถสอดแทรกเรื่องราวที่มีคุณธรรม จริยธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณีได้ อย่างเช่นภาพวาดที่นักศึกษาสื่อความเป็นอัตลักษณ์ วิถีชีวิตในชุมชนมุสลิม ที่ประกอบอาชีพประมงชายฝั่ง
ครอบครัว/ชุมชนไม่สลาย หากร่วมกันรักษาฐานทรัพยากรธรรมชาติให้มั่นคง...อย่างในภาพที่นักศึกษาสื่อออกมา ผลกระทบจากมลพิษ ป่าถูกทำลาย การใช้สารเคมีในธุรกิจนากุ้ง ทำให้เกิดความเสื่อมโทรม คนวัยทำงานต้องเข้ามาทำงานที่โรงงาน วิถีชีวิต การแต่งกาย การดำรงไว้ซึ่งวัฒนธรรมที่ดีๆก็กร่อนไป..น่าเป็นห่วง เราคงต้องช่วยกันดูแล และเป็นหน้าที่ของทุกคนค่ะ ..ขอบคุณค่ะ :-))
สวัสดีค่ะน้องแอ๊ด
เช่นกันค่ะ .. ขอบคุณแทนนักศึกษา้ด้วยค่ะ สำหรับคำชม พี่จัดกิจกรรมเช่นนี้ต่อเนื่องกันมาแปดปีแล้วหล่ะ ค่ะสำหรับนักศึกษาบางรุ่นเกือบ 100 คน แต่ละกลุ่มก็หลอมรวมความคิดและเชื่อมโยงได้ต่างกัน แต่ชุดนิทาน ปูแสม พี่ชื่นชมว่า นักศึกษาเก็บรายละเอียด ได้หลายๆมิติค่ะ แต่ละตัวละครที่สื่อออกมาและแต่ละประเด็น ชวนติดตามด้วยลายเส้นและสีสัน แถมเป็นกลุ่มที่อารมณ์ตลกเงียบๆ...พี่ยังนึกถึงพฤติกรรมต่างๆของศิษย์ได้เลยค่ะ รุ่นนี้จบไปแล้วเป็นครูบาอาจารย์แล้ว ก็ยังแวะมาเข้าอบรม ต่อยอด...เหมาะที่ดูแลและพัฒนาพื้นที่ส่วนนี้ต่อไป เพราะเข้าใจบริบท...ขอบคุณค่ะที่แวะมาทักทายเสมอ..น้องแอ๊ด :-))
สวัสดีค่ะคุณTawandin
หากมีประโยชน์ใช้เป็นสื่อเ่ล่าให้หลานๆรอบตัวคุณป้า ก็ยินดียิ่งค่ะ ...อย่างน้อย มีคำถามว่า ในภาพ "ปูแสม และผองเพื่อน" ปูแสมมีเพื่อนกี่ชนิด ??? ใครตอบได้ว่าทั้งหมดมีเท่าไหร่ อะไรบ้าง ป้าๆจากปัตตานี ฝากถามด้วยนะค่ะ ...แล้วจะมาเฉลยค่ะ ..ขอบคุณที่แวะมาทักทายให้ความเห็นเป็นกำลังใจค่ะ:-))
น่ารักจังเลยค่ะ
สวัสดีค่ะน้อง "ใบไม้ร้องเพลง"
ขอบคุณค่ะที่แวะมาให้กำลังใจ "ปูแสม" ..พบภาวะวิกฤต หากแต่ช่วยกันคิด ช่วยกันหาข้อตกลงและสมาชิกในชุมชน คงมีธรรมะประจำใจกัน รู้สึกผ่อนหนักผ่อนเบา พูดคุยกันหาทางออกร่วมกัน และสุดท้ายฝ่าฟันออกมาด้วยกัน .. ."ไพร่ฟ้าหน้าใส"
หากทุกชีวีร่วมใจกัน มีพรหมวิหาร 4 เป็นที่ตั้งและมีมรรค 8 ช่วยให้รอดพ้นวิกฤตกัน ..เป็นโมเดลที่น่าชื่นชม นะค่ะกับเจ้าของความคิดที่กลั่นกรองออกมาให้เห็น ในอัตลักษณ์ของบริบทพื้นบ้านด้วยค่ะ ..
ทึ่งมากค่ะ ทั้งเนื้อหา และภาพ ภาพสวยมากๆ ค่ะ
สวัสดีค่ะพี่อาจารย์
นึกถึงคอนโดปูแสม บ้านที่เขาขุดดินขึ้นมาเป็นกองๆ ในป่าโกงกางใกล้ชายฝั่ง... ปูแสมเขาขี้อายนะคะ เดินผ่านทีไรวิ่งลงหลุมทุกทีเลย เราคุยกันเล่นๆ ว่าปูแถบนี้โชคดีที่ยังไม่ได้ย้ายไปอยู่ในจานอาหาร
คนที่ไม่ได้อยู่ในพื้นที่คงไม่อาจเข้าใจถึงความจำเป็นในการอนุรักษ์ การใช้สื่อแบบนี้หวังว่าคงจะช่วยได้มากค่ะ
ชื่นชมความคิดดีดีนี้ค่ะ
สวัสดีค่ะคุณ BrightLily..แสนสวย
ขอบคุณค่ะ พี่เองก็ทึ่งและชื่นชมที่ศิษย์สามารถแสดงศักยภาพในตัวออกมาให็เห็น และมีรายละเอียด เนื้อหาก็เกิดขึ้นจากการสังเกต ลงไปพื้นที่ในระบบนิเวศ เฝ้าดูปู ดูความเป็นอยู่ชุมชน ดูผลกระทบจากภัยคุกคาม หลังจากนำมาให้ตรวจสอบความถูกต้องและแนวคิด ก็ได้เห็นผลงาน ถึงแม้ว่าใช้เวลาที่มีอยู่ไ่ม่มากเลย จึงเอามาแบ่งปันทีนี่ด้วยค่ะ เป็นสื่อที่มีคุณค่า ผลิตจากคนพื้นที่ เพื่อสร้างจิตสำนึก รักษาทรัพยากรในพื้นที่ ที่มีป่าชายเลนเป็นซุปเปอร์มาเก็ตของชุมชน
เมื่อนักศึกษากลุ่มนี้ไปนำเสนอกิจกรรมเผยแพร่แนวคิดเรื่องการอนุรักษ์ พี่ๆที่แสดงเป็นปู่ก็ใส่หนวด และพูดจาเป็นเสียงคนแก่ จบกิจกรรมแล้วถึงได้รู้จักศิษย์มากขึ้นว่าเป็นคนตลกๆๆๆ.. น่ารักมากค่ะ ผู้หญิงทั้งนั้นด้วย สมาชิกในกลุ่มที่ช่วยกันวาด และลงสี เวลาที่ทำก็น้อยมาก..สื่อความตั้งใจจริงๆ ..ขอบคุณที่ให้กำลังใจเสมอมาค่ะ
อ้อ...อยากจะบอกว่าปกติพี่จะชอบดอกลิลลี่นะค่ะ ดอกขาว สวยงาม หอม ตอนทีเ่รียนอยู่ต่างบ้านต่างเมือง มีกอลิลลี่กอใหญ่อยู่หน้าบ้านออกดอกเก่งด้วยค่ะ หน้าหนาวก็ไม่ตาย เราคนไทยชอบปลูกต้นไม้ก็เลยแยกต้นอ่อน หลายๆตัน กะให้โตได้ที่สำหรับแจกเป็นของขวัญวันปีใหม่กับเพื่อนๆ ในกลุ่มทุกปีค่ะ ขยายพันธุ์ให้ช่วยกันชื่นชม.ดอกงามและหอม. เห็นชื่อลิลลี่ แล้วนึกถึงทุกทีค่ะ ขอบคุณค่ะ ชื่องามสมกับคนงาม.. อิอิ...
สวัสดีค่ะน้องปริม
ใช่เลยค่ะ "คอนโดปู" เรียกน่ารักและเห็นภาพเลยค่ะน้องปริม เป็นข้อสังเกตว่า มีแน่ถ้ามีกองดินอย่างนี้ แต่น้องปริมค่ะ คนจับปูก็ไม่ละความพยายาม ทั้งๆที น้องปู อุตส่าห์บอกนัยๆ ว่า เค้าขี้อายนะ ไม่ขึ้นมาโชว์ตัวหรอ แต่ก็ตาย ต้องให้ถูกจับเพราะเอาอาหารมาล่อค่ะ ขึ้นมากินก็ถูกกำดัก ในป่าชายเลนเก็บปูแสมได้เป็นปริมาณมากๆ เห็นแล้วใจหาย ในธุรกิจปูเค็ม คู่กับส้มตำ...
***วันก่อนไปทานส้มตำกะน้องๆ เห็นสั่งส้มตำปูม้า .แม่ค้าถามกลับมาว่าไม่มีปูม้า เอาปูดำได้ไหม๊??? (ดีไม่ถามว่า ปูแดง!!!) เราก็มองหน้ากัน แล้วตั้งคำถามว่า แม่ค้ารู้หรือไม่ ว่าปูที่ใช้คือ "ปูแสม" ที่เรียกว่า ปูดำนั้นไม่ถูก.. ตอนที่ไม่ทำปูเค็มก็สีหนึ่ง พอเป็นสภาพปูเค็มแล้วก็ สีดำจริงๆ เลยเรียก ปูดำซะงั้น :-(( .เลย.คิดๆกันว่าคงต้องแซวให้แม่ค้ารุ้กันซะหน่อย ประเดี๋ยวลูกค้าจะเข้าใจผิด เพราะส่วนใหญ่ เดี่ยวนี้ (ประมวลเอาจากนักศึกษา) รู้จักกันแต่ปู แยกปูต่างๆออกจากกันไม่ได้ เช่น ปูม้า ปูแสม ปูดำ ปูนา ฯลฯ ทำให้สะท้อนใจมากว่า บ้านเราก็ออกจะร่ำรวยความหลากหลายทางชีวภาพ โดยเฉพาะปักษ์ใต้ ที่อยู่ติดทะเล ทรัพยกรเหล่านี้น่าจะพอรู้กันบ้าง โดยเฉพาะชนิดปู ปูม้า ปูดำ ปูแสม... พี่ก็เลยต้องทำหน้าที่หนักขึ้นค่ะ น้องปริม ผู้ใหญ่ต้องชี้แนะ..หรือแม้กระทั่งนกยาง ก็เรียกนกขาว นกยาง..ฟังดูแล้วก็ต้องหาช่องทางให้เขารู้ เท่าที่ทำได้ ก็เพราะมีนักศึกษามาเรียน จึงใช้โอกาสพัฒนานักศึกษาก่อนค่ะ
ค่ะ..นักศึกษาเขาสื่อภาพออกมาได้น่ารัก ...เพราะกลุ่มเป้าหมายที่เราจะไปร่วมกิจกรรมเชิงอนุรักษ์ ปลูกฝังการรักและเห็นคุณค่า่ป่าชายเลน ก็เลยออกมาอย่างที่เห็นค่ะ หวังว่าคงช่วยได้บ้าง อยู่ที่นี่ก็ทำทุกช่องทางที่เป็นไปได้ค่ะ น้องปริม เราฝึกพื่ๆนักศึกษาและให้ถ่ายทอดไปยังน้องๆประถมๆก็ได้สองต่อ พออาจารย์มาเข้าร่วมอบรมก็ได้มากขึ้น ต้องขยายแนวคิดให้มากๆขึ้น ปลูกสำนึกในใจ และเชิญชวนให้ปฏิบัติไปพร้อมกันด้วย..คงเห็นผลสักวันถึงแม้ว่าอีกไกล..ช่วยๆกันค่ะน้องปริม ..งานอย่างนี้ต้องใช้เวลา...ขอบคุณที่แวะมาให้กำลังใจเสมอ ประสาคนชอบธรรมชาติ คล้ายๆกันค่ะ :-))
"ตรีมอกาเซะ" ค่ะอาจารย์
สวัสดีค่ะ น้องหนูรี
ขอบคุณมากๆค่ะ ...."ตรีมอกาเซะ มาเยาะ ๆ" ...ภาษามลายูถิ่นวันละคำ ..กือแต-ปู, กือแตบือแน-ปูนา, อูแด-กุ้ง, อีแก-ปลา...
อยากทราบว่านักศึกษารุ่นนี้ส่วนใหญ่ไปประกอบอาชีพครูใช่ไหมครับ
ส่วนใหญ่อยู่ภาคใต้หรือภาคอื่นๆครับพี่
สวัสดีค่ะน้องแอ๊ด
ค่ะ นักศึกษารุ่นนี้เป็น ศิษย์คณะศึกษาศาสตร์ ... วทบ. (ศึกษาศาสตร์) วิชาเอก ชีววิทยาค่ะ น้องแอ๊ด ซึ่งโดยการจัดการหลักสูตร นอกจากจะเรียนส่วนวิชาทางศึกษาศาสตร์แล้ว ต้องมาเรียน content ที่เป็นวิทยาศาตร์ที่คณะวิทย์ฯเทคโน ที่พี่สอนค่ะ หลายรายวิชา ปัจจุบันจบออกไปประกอบอาชีพครูแล้วค่ะ ส่วนหนึ่งได้เจอและกลับมาเยี่ยมเยือน หรือเมื่อมาอบรมครูก็ได้เจอกันอีกค่ะ
นักศึกษาที่นำเสนอผลงานนี้ช่วงที่เรียนชั้นปีที่ 2 เรียนวิชาสัตววิทยา ส่วนนี้เป็นกิจกรรมเสริม และนักศึกษาส่วนใหญ่เป็นคนพื้นที่ เป็นมุสลิมค่ะ จึงเป็นน่าภูมิใจที่ ที่สะท้อนออกมาในความเป็นวิถีที่นี่ สมาชิกกลุ่มประมาณ 10 คน ช่วยกันคิดและสื่อออกมา มีทั้งความเป็นพื้นที่และเนื้อหาที่นำไปทำกิจกรรมกัยน้องๆระดับประถมในจังหวัดปัตตานี เพื่อเล่าประสบการณ์เรื่องการอนุรักษ์ที่ได้ลงมือปฏิบัติด้วยตนเองค่ะ บรรยากาศคล้ายๆพี่เล่าเรื่องให้น้องๆฟัง อย่างงั้นละค่ะน้องแอ๊ด
พี่ยังดำเนินกิจกรรมเช่นนี้ต่อเนื่องมาจนรุ่นปัจจุบันค่ะ ขณะนี้ภาคเรียนนี้ก็ดำเนินอยู่ นักศึกษาทั้งหมด 80 คน แบ่งเป็น 8 กลุ่ม เมื่อสิ้นสุดกิจกรรม เห็นพัฒนาการหลายๆส่วนของนักศึกษา ก็เป็นที่น่าภูมิใจค่ะ ถึงแม้ว่าโดยภาพรวม เกรดรวมเรื่องผลการเรียนทางวิชาการทำได้ไม่ค่อยดี แต่เรื่องอื่นๆ พัฒนาการที่เปลี่ยนไปเห็นได้ชัด หลังจากการสะท้อนคิด (reflect) แลกเปลี่ยนเรียนรู้เมื่อจบกิจกรรมนี้ พบว่า นักศึกษาเขาประทับใจ พี่เห็นว่า การสร้าง self esteem มีพลังมาก และการถูกน้องๆชั้นประถมเรียกว่า "ครู" เป็นครั้งแรก มีผลต่อพัฒนการส่วนอื่นๆของพี่ๆได้มากค่ะ รุ่นที่นำเสนองาน นิทานปูแสม นี้เป็นรุ่นแรก (ปี '47) ของการจัดกิจกรรมเช่นนี้
......ขอบคุณที่แวะมาพูดคุยอีกครั้งนะค่ะ น้องแอ๊ด เป็นครูบาอาจารย์ก็คิดถึงศิษย์เสมอล่ะค่ะ น้องแอ๊ด เห็นด้วยใช่ไหม๊ค่ะ?? อืมม์...เขียนตอบความเห็นนี้ใน "วันครู" ก็เลยทำให้คิดถึงพวกเขามากขึ้นค่ะ :-))
สวัสดีค่ะคุณเขียวมรกต
ขอบคุณที่แวะมาเยือนค่ะ อืมม์..เป็นผลงานของนักศึกษาในความดูแลนะค่ะ เห็นแล้วน่ารัก เรื่องราวก็ไม่ยากนัก เหมาะที่จะใช้เป็นสื่อเล่าเรื่องการอนุรักษ์แบบพี่ๆเล่าให้น้องๆ..ตามชิ้นงานที่ทำขึ้นในการจัดกิจกรรม..ซึ่งร่วมพัฒนาเป็นระบบ ตั้งแต่ผู้สอน ผู้เรียน และ การนำไปใช้กับบุคคลที่สาม หมายๆน้องๆระดับประถมฯ เพื่อส่งเสริมการเห็นคุณค่าของธรรมชาติและช่วยกันดูแล รักษาไว้ค่ะ :-))
ชอบการ์ตูนแบบนี้มากครับ
สีสันสดสวยดี จินตนาการเยี่ยม สาระยิ่งสุดยอดนะครับ
ดาวชอบฟังนิทานค่ะ....ชอบตั้งแต่เด็ก โตแล้วก็ยังชอบ
ตอนเป็นเด็กคุณแม่เล่านิทานให้ฟัง นิทานอีสปบ้าง นิทานพื้้นบ้านบ้าง หรือแต่งขึ้นเองบ้าง ส่วนมากก็สอนให้เราเป็นคนดี ให้แง่คิดต่างๆ ค่ะ ไม่รู้เดี๋ยวนี้ก่อนนอนคุณพ่อคุณแม่จะยังเล่านิทานให้เด็กๆ ฟังอยู่หรือเปล่านะคะ หรือจะหันไปดูโทรทัศน์กันเสียหมดก็ไม่รู้