สวัสดีลูกศิษย์และชาว blog ทุกท่าน
วันจันทร์ที่ 24 ธันวาคม 2555 ผมได้รับเกีรยติจาก มูลนิธิสถาบันวิจัยนโยบายเศรษฐกิจการคลัง (มูลนิธิ สวค.) เชิญบรรยายหัวข้อ การส่งเสริมธรรมาภิบาลและจริยธรรมในองค์กร :การเรียนรู้ตามรอยพระยุคลบาทและหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ในโครงการอบรมหลักสูตรนักบริหารการคลัง (นบค.) รุ่นที่ 4 เพื่อเสริมสร้างวิสัยทัศน์ ความรู้ และทักษะทั้งในด้านการบริหารจัดการองค์กรและนโยบายเศรษฐกิจการคลัง ให้แก่ผู้บริหารระดับสูงของกระทรวงการคลังและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
ผมจึงขอใช้ blog นี้เพื่อใช้ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันครับ
การส่งเสริมธรรมาภิบาล
และจริยธรรมในองค์กร
:การเรียนรู้ตามรอยพระยุคลบาทและหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง”วันจันทร์ที่ 24 ธันวาคม 2555
ณ ที่สถาบันวิทยาการเศรษฐกิจและการคลัง ชั้น 16 อาคารจัตุรัสจามจุรี
- ทุนทางจริยธรรม เป็นสิ่งที่จำเป็นในทุกสังคม ต้องกลับไปสู่Back to basic คือมีความถูกต้องและความดี ต้องเป็นคนดี เป็นข้าราชการที่ดี
- หลักสูตรนี้ อยากให้ทุกคนได้รู้วิธีการแก้ปัญหา มีความใฝ่รู้ โดยเฉพาะเวลาทำ Workshop
- วัตถุประสงค์ในการเรียนในวันนี้
1. เรียนรู้ ศึกษา หลักคิดและหลักการทรงงานของพระเจ้าอยู่หัวฯ น้อมนำมาสู่การปฏิบัติเพื่อพัฒนาตนเอง พัฒนาการทำงาน สังคมและประเทศ
2. สร้างโอกาสจากการเรียนรู้ร่วมกัน
3. สร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้
4. เรียนรู้วิธีการพัฒนาอย่างมั่นคงและยั่งยืน
- สิ่งที่สำคัญ คือการค้นหาตนเอง ต้องถามว่ามีวิธีการทำให้องค์กรของตัวเองเป็นเลิศได้อย่างไร
- ต้องสร้างแรงบันดาลใจ กระตุ้นให้เกิดความเป็นเลิศ
- เมื่อรู้จักตนเอง ก็ต้องทำให้ประเทศชาติเป็นประโยชน์ และ มองไปยังประเทศในอาเซียนด้วย
- การใช้ Social Media เป็นสิ่งที่จำเป็น
- ทุนทางIT คือ ต้องเป็นคนที่ทันเหตุการณ์ มีการปรับ Mindset ของตัวเองให้มีความสนใจ
วิธีการเรียนที่สำคัญ คือหลัก 4L
1. มีวิธีการเรียนที่ดี
2. มีบรรยากาศการเรียนที่ดี
3. ได้มีโอกาสประทะกันทางปัญญา ต้องทำงานกันเป็นทีม มีการแลกเปลี่ยนการเรียนรู้กัน
4. สร้างเป็นชุมชนการเรียนรู้ โดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ
- การทำงานต้องไม่ทำงานแบบ Silo
วิธีการเรียนแบบ 2R
1. Reality ต้องหาความจริง
2. Relevance เลือกพฤติกรรมตนเอง องค์กร นโยบายของประเทศเพื่อการแก้ปัญหา
วิธีการเรียนแบบ 2i
1. Inspiration การมีแรงบันดาลใจ
2. Imagination การมีจินตนาการ
ทฤษฎี C-U-V
- Copy
- Understanding
- Value added, Value creation, Value diversity นำความหลากหลายมาแลกเปลี่ยนกัน เพื่อแก้ปัญหาร่วมกัน
ปัจจุบันนี้ สิ่งที่สำคัญ คือ
- sustainability+ ความยั่งยืน
- wisdom+ การมีปัญญา
- creativity+
- Innovation+
- intellectual capital.
วิกฤติต่างๆ ที่กระทบต่อสังคมไทย
1. วิกฤตทางเศรษฐกิจ
2. วิกฤตจากภัยธรรมชาติและภาวะโลกร้อน
3. วิกฤตทางการเมือง
4. วิกฤตทางสังคม
- ปัญหาทุกอย่างต้องมีการศึกษาให้ดี
- วิกฤตต่างๆเกิดจากความไม่พอเพียง
ปัญหาใหญ่ในสังคมวันนี้ คือเรื่อง
- จริยธรรม
- ระเบียบวินัย
- ศีลธรรม
- ความยุติธรรม
- ระบบราชการ
- การเมืองระดับประเทศ
- วัฒนธรรมที่ไม่ใฝ่รู้
- จัดการกับการเปลี่ยนแปลงและความไม่แน่นอนได้ลำบาก
- นักการเมืองสนใจระยะสั้น – ประชานิยม แต่การพัฒนาทุนมนุษย์และระบบราชการต้องใช้เวลา
ขอฝากแนวคิดเรื่องวิธีการคิดของพระเจ้าอยู่หัว 4 แนว ก่อนที่จะเริ่มงาน
1. ทำอะไร
2. ทำอย่างไร
3. ทำเพื่อใคร
4. ทำแล้วได้อะไร
6 หลักการในการทำงาน
1. คิด Macro ทำ Micro
2. ทำเป็นขั้นเป็นตอน
3.ทำเรื่องยากให้เป็นเรื่องง่าย complexity ไปสู่ Simplicity
4. ทำอะไรให้นึกถึงภูมิสังคมของที่นั้นๆ ไม่ได้มองแค่มิติการเงิน และการคลังเท่านั้น
5. การสื่อความ การประสานงาน และการบูรณาการ
(Communication, Coordination, Integration)
5. ทำอะไรต้องมีผู้เป็นเจ้าของ
- ความรู้ และจริยธรรม เป็นเรื่อง Basic ที่สำคัญต้องสามารถอยู่อย่างยั่งยืนในระยะยาว
- ภูมิคุ้มกันเป็นสิ่งที่จำเป็นในการจัดการไม่แน่นอน
พวกเราส่วนใหญ่ที่นี่ในฐานะที่เป็นกำลังสำคัญของชาติ จะมีส่วนร่วมในการพัฒนาตนเอง องค์กร ชุมชน และประเทศไทย..ด้วยหลักคิด หลักการทรงงาน หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงอย่างไร? ดูทฤษฎี HR Architecture
ปัญหาของกระทรวงคลัง มีปัญหาไม่เยอะ ควรสร้างเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ แลกเปลี่ยนความรู้กัน
ปัญหาการศึกษาไทย คือ ไม่มีการคิดเป็น วิเคราะห์เป็น คิดแบบวิทยาศาสตร์ คิดแบบสร้างสรรค์ เป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ และมีจิตสาธารณะ
รากฐานของปัญหา คือต้องสร้างรากฐานของทุนมนุษย์ตั้งแต่เด็ก และขาดเป็นความประชาธิปไตยมีความเหลื่อมล้ำของประเทศ
ทฤษฎี 8K เป็นพื้นฐานของการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
Human Capital
Intellectual Capital
Happiness Capital การทำงานอย่างมีความสุข
Social Capital
Sustainability Capital
Digital Capital ต้องใช้เพื่อการเรียนรู้ มากกว่าการสั่งงาน
Talented Capital
Ethical Capital
5 K’s (ใหม่) : ทฤษฎีทุนใหม่ 5 ประการเพื่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
ในยุคโลกาภิวัตน์
Creativity
Knowledge
Innovation
Cultural
Emotional
ก่อนที่จะมี 5K ต้องมีหลักธรรมาภิบาลก่อน
ต้องค้นหาตัวเอง และปลูกจริยธรรม
- การทำงานต้องเลือกให้เหมาะสม
- การคิดแบบมีเหตุมีผล จะช่วยสังคมไทยได้เยอะมาก
- ต้องมีการกระจายผลประโยชน์ให้ทุกระดับ
- ต้องสามารถพึ่งตนเอง ไม่พึ่งรัฐบาลมากเกินไป
Workshop
1.อธิบายปัจจัยเสี่ยงในประเทศ 3 เรื่อง
1) การเมือง 2) เศรษฐกิจ 3) สังคม
ที่คุณธรรมจริยธรรมและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงจะแก้ปัญหาได้อย่างไร?
2.อธิบายปัจจัยเสี่ยงในระดับโลก 3 เรื่องที่คุณธรรมจริยธรรมและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงจะแก้ปัญหาได้อย่างไร?
3.อธิบายปัจจัยเสี่ยงใน ASEAN 2015 3 เรื่องที่คุณธรรมจริยธรรมและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงจะแก้ปัญหาได้
4.ปัญหาขององค์กรในกระทรวงการคลังที่เกี่ยวข้องกับ ธรรมาภิบาลและคุณธรรมจริยธรรม 3 เรื่องคืออะไร? เสนอโครงการใหม่ ๆ ที่เป็นรูปธรรม 3 โครงการเพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาให้เกิดความสำเร็จ
Workshop
1. อธิบายปัจจัยเสี่ยงในประเทศ 3 เรื่อง
1) การเมือง
- ไม่เป็นประชาธิปไตยที่แท้จริง
- นักการเมือง หวังประโยชน์ส่วนตน มากกว่าประโยชน์ส่วนรวม และเกิดปัญหาขัดแย้งทางการบริหาร
- เกิดการแทรกแซงในภาครัฐทุกกระทรวง
2) เศรษฐกิจ
- โครงการรถยนต์คันแรก เพื่ออะไร ก็เพราะอยากได้รับการเลือกตั้ง คนที่ไม่มีความรู้ ก็เลือก โดยที่ไม่รู้ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น ซึ่งรัฐบาลคิดว่าจะทำให้รัฐบาลมีเศรษฐกิจที่ Flow แต่ไม่ใช่ความยั่งยืน
- เนื่องจากเศรษฐกิจยุโรปแย่ ประเทศจีนแย่ ส่งผลมาที่ประเทศไทย ทำให้การส่งออกแย่
- กระทบสิ่งแวดล้อม และทำให้คนเป็นหนี้
- มองเป็น Macro เพราะมองที่ Growth rate ดัน GDP โดยเพิ่มที่ตัว C
- การที่พรรคออกนโยบายนี้ ทำให้เศรษฐกิจหมุนระยะสั้นเท่านั้น แต่ไม่ยั่งยืน และเชื่อมไปกับนโยบาย 300 บาท พบว่า บริษัทผลิตรถมากขึ้น จ้างคนมากขึ้น ส่งผลไปยังภาษี เพียงระยะสั้นเท่านั้น
3) สังคม
- เกิดความแตกแยก แบ่งพรรคแบ่งพวก
- นโยบายรถคันแรก ทำให้คนฟุ่มเฟือย
- ทำให้คนโลภ ตกเรื่องคุณธรรม จริยธรรม
- เรื่องคุณธรรม จริยธรรม เป็นเรื่องสำคัญ
- ระบบการศึกษา ละเลย เรื่อง Basic
ที่คุณธรรมจริยธรรมและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงจะแก้ปัญหาได้อย่างไร?
แก้ปัญหาโดยใช้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ครอบครัวเดียวก็ใช้รถคันเดียวกัน ไม่โลภว่าได้ภาษีคืน 1แสน แล้วอยากได้รถเพิ่ม
2. อธิบายปัจจัยเสี่ยงในระดับโลก 3 เรื่องที่คุณธรรมจริยธรรมและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงจะแก้ปัญหาได้อย่างไร?
- ด้านเศรษฐกิจ โลกเข้าภาวะเศรษฐกิจถดถอย 5 ปีแล้ว เกิดจากความล้มเหลวทางธรรมาภิบาล
- ใช้หลักเศรษฐกิจพอเพียงเข้าแก้ไข IMF ต้องเรียนรู้เรื่องการวางระเบียบเงินใหม่
- รัฐบาลแต่ระประเทศ ต้องควบคุมหน่วยงานสถาบันการเงิน
- ต้องให้ทุกคนยึดมั่นในสิ่งที่ถูกต้อง ไม่ฟุ้งเฟ้อ
- ต้องปลูกฝังทฤษฎีคุณธรรม และจริยธรรม ในการศึกษารวมถึงเรื่องอริยสัจ 4
- ต้องเอาวิกฤต ต้มยำกุ้ง และ ซัปไพลม์เป็น Case study
- ระบบจัดซื้อ จัดจ้าง ต้องมีระบบที่โปร่งใส
- ทุกคนต้องช่วยกันเปลี่ยนค่านิยมของโลก ให้มีองค์กรเชื่อมโยงระดับประเทศ และโลก ให้เกิดธรรมภิบาล
- ผู้นำองค์กรขาดธรรมาภิบาล ต้องเลือกผู้นำที่มีธรรมาภิบาลที่แท้จริง
- ต้องมีการควบคุมระบบสื่อให้มีธรรมาภิบาลด้วย
- ขาด Role Model ของโลก เช่น แม่ชีเทเรซ่า
- ควรมีวิธีการลด Power ของระบบการเมือง
3. อธิบายปัจจัยเสี่ยงใน ASEAN 2015 3 เรื่องที่คุณธรรมจริยธรรมและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงจะแก้ปัญหาได้
- เศรษฐกิจ ความสามารถในการแข่งขันเป็นปัจจัยเสี่ยง
- สังคม พูดถึงความแตกต่างเรื่องความแตกต่างเรื่อง GDP
- ความมั่นคง ความกระทบกระทั่งระหว่างเพื่อนบ้าน
การแก้ปัญหา
- นำเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้
- ควรพึ่งพาระหว่างเศรษฐกิจให้มากขึ้น
- เรื่อง Human right เรื่องคอร์รัปชั่นควรมีการแก้ไข
- ต้องมีการเรียนรู้และแบ่งปัน
- ถ้าเราสามารถเปลี่ยนเป็นเสรี ควรเปลี่ยนเป็นเสรีชายแดนด้วย
อ.จีระ เรื่องชายแดนควรมีปัจจัยต่อไปนี้
- ต้องไว้เนื้อเชื่อใจ
- มีความเสมอภาค
- มีความนับถือกัน
เรื่องความมั่นคง
ต้องมีโรงเรียนอาเซียน เพื่อให้มีมาตรฐาน มีหลักธรรมาภิบาลเดียวกัน ใช้ความหลากหลายให้เป็นประโยชน์
ต้องให้สังคมนำเศรษฐกิจ
4. ปัญหาขององค์กรในกระทรวงการคลังที่เกี่ยวข้องกับ ธรรมาภิบาลและคุณธรรมจริยธรรม 3 เรื่องคืออะไร? เสนอโครงการใหม่ ๆ ที่เป็นรูปธรรม 3 โครงการเพื่อเป็นการแก้ไขปัญหาให้เกิดความสำเร็จ
ศุลกากร ถือเป็นหน้าด่าน
1. เรื่องอากร สรรพสามิต เก็บแทนหน่วยงานอื่น 80 % ในความเป็นจริงเก็บได้เฉพาะ อากร ศุลกากร ซึ่งอาจจะทำให้ปล่อยปะละเลยในหน้าที่ ควรกำหนดประมาณการภาษีของหน่วยงานอื่นด้วย
2. การส่งเสริมการส่งออก และคืนภาษี มีการทุจริตพอสมควร ขอเสนอว่าการคืนภาษีไม่ได้มีการบูรณาการ
3. ระบบข้าราชการที่อ่อนแอ ในความก้าวหน้าของอาชีพ ถึงแม้ว่าจะมีการอบรมเสมอ แต่เป็นเพราะขาดแบบอย่างที่ดี ไม่มีให้เห็น