จำได้ว่าสมัยเรียนมัธยมปลายคุณครูเคยให้เเต่งร่ายยาวส่งซึ่งนับว่าเป็นบทประพันธ์ที่บังคับฉันทลักษณ์น้อยที่สุดแล้วในตอนนั้น วันนี้ไปค้นแฟ้มเก่าๆดูเผอิญไปเจอวิธีการเเต่งร่ายยาวพอดีช่วงพักจากการทำการบ้านเลยลองนั่งเเต่งเล่นๆดูจึงรู้ว่าบรรพบุรุษไทยเรานี้ช่างรู้จักคิดสร้างสรรค์ภาษาให้ดูมีคุณค่า ควรค่าเเก่การจดจำและอนุรักษ์เสียจริงก่อนอื่นเราลองมาทำความรู้จักกับร่ายยาวกันก่อนนะคะ

ขอบคุณแผนผังจาก http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%A3%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A2
ลักษณะการแต่ง ร่ายยาวไม่กำหนดจำนวนคำ หรือวรรคแน่นอน จะใช้คำมากเท่าไรก็ได้ แต่ไม่ควรน้อยกว่า 5 คำ การสัมผัสจะให้คำสุดท้ายของวรรคต้นสัมผัสคำใดคำหนึ่งของวรรคต่อๆไปโดยไม่กำหนดว่าจะเป็นคำไหนแต่อย่าให้อยู่ใกล้ชิดกับคำสุดท้าย ส่วนเอกโทก็ไม่บังคับ ร่ายยาวนี้ใช้แต่งเทศน์ หรือบทสวดที่ต้องว่าเป็นทำนอง เช่น เทศน์มหาชาติ เทศน์ธรรมวัตร
"พลังชีวิต" ร่ายยาวที่ถูกแต่งโดยพลังนักสู้ตัวน้อยๆที่ต้องจากบ้านนามาสู้ชีวิตท่ามกลางสังคมอันกว้างใหญ่ เเต่ไม่คิดจะท้อแท้ที่จะสู้ทุกอย่างเพื่อความฝันตราบใดที่ดวงอาทิตย์ยังส่องเเสง
ท้องทุ่งอันเบิกกว้างรวงข้าวต่างชูช่อสวยไสว ฝูงนกวิหคไปเกาะไม้ใหญ่ช่างงดงาม นกแก้วแจ้วเสียงร้องตามมาพร้อมไก่ขับขาน เช้าตรู่เเสนเบิกบานอาทิตย์ผ่านขอบฟ้าไกล ทุกชีวิตในโลกนี้ล้วนก้าวเดินสู่วันใหม่ ด้วยใจอันสดใสที่ยิ่งใหญ่แห่งความดี ผู้มีภาระมากต้องลำบากตรากตรำอย่างเต็มที่ จะกี่วินาทีคงไม่มีวันพักกาย ดังนกในม่านฟ้าที่บินผ่านภูเขาสู่ป่าใหญ่ ต้องบินถลาไปหาเหยื่อให้ลูกน้อยอยู่ในรัง พวังอันเคว้งคว้างบางครั้งต่างอยากท้อเเต่ต้องสู้เพื่อความหวัง ครอบครัวเป็นพลังคอยผลักดันให้เราก้าวต่อไป ครั้นยามอาทิตย์ดับลับขอบฟ้าใจที่เเสนเหนื่อยล้าคงได้พัก ดังเจ้านกกลับรังรักอันแสนละมุน ใบไม้ปลิวสบัดสายลมพัดความอบอุ่นด้วยรักที่เจอจุนมีไออุ่นของใจงาม ในบ้านอันสุขสันต์จากตามฝันทั้งวันเจอเเต่หนามที่ต้องก้าวผ่านไปให้ถึงยังจุดหมาย กลับสู่บ้านพักกายใจอันเหนื่อยสุดเมื่อยล้า เก็บพลังไว้ฟันฝ่าในวันใหม่ ในพรุ่งนี้เราจะต้องสู้ต่อไป ด้วยหัวใจอันยิ่งใหญ่นิรันดร
ถึงจะอยู่ไกลบ้านเเต่ภาพแห่งความสุขจากวิถีธรรมชาติก็ไม่เคยเลือนไปจากดวงใจดวงนี้ ขอเป็นอีกหนึ่งเเรงใจให้กับคนสู้ชีวิตทุกคนนะคะ
เก่งมากเลยครับ..
อ่านแล้วคิดถึง รากเหง้า
มีพลัง-
ชีวิตเดินตามฝัน
ขอบคุณค่ะคุณแผ่นดิน หลายครั้งที่ชีวิตเราก้าวเดินได้เพราะความหวังที่คอยผลักดัน สู้ๆนะคะ