เมนูบ้านนา :
ผักเผ็ด
เมนูบ้านนา...วันนี้ขอนำเสนอผักพื้นบ้านที่ชาวภาคเหนือนิยมบริโภคกันอีกชนิดหนึ่งนะครับ ซึ่งเป็นผักสมุนไพรที่มีอยู่ทั่วทุกภาคของประเทศไทย โดยนิยมบริโภคกันมากที่สุดทางภาคเหนือ ผักชนิดนี้ก็คือ "ผักเผ็ด" นะครับ
"ผักเผ็ด" เป็นชื่อเรียกของทางภาคเหนือ ส่วนภาคอื่นๆ มีชื่อเรียกที่แตกต่างกันออกไป ภาคกลางเรียกว่า "ผักคราดหัวแหวน" ส่วนภาคใต้เรียกว่า "ผักตุ้มหู"
ที่ชาวเหนือเรียกผักชนิดนี้ว่า "ผักเผ็ด" ก็เพราะว่าดอกของผักชนิดนี้มีรสชาติเผ็ดเล็กน้อย เวลานำไปทำอาหารจะทำให้อาหารมีความอร่อยมากยิ่งขึ้น
ผักเผ็ดมีอยู่ 2 ชนิดด้วยกัน คือ "ผักเผ็ดน้อย" ลักษณะของใบจะเล็กและเรียวยาว กับ "ผักเผ็ดหลวง" ซึ่งใบจะใหญ่และหนากว่าผักเผ็ดน้อย โดยทั้ง 2 ชนิดจะมีรสชาติและสรรพคุณเหมือนกันทุกอย่าง
ชาวบ้านนิยมนำเอาใบและดอกของผักเผ็ดไปทำเมนูอาหารหลายอย่าง เช่น แกง ใส่แกงแค กินสดๆ กับลาบหรือน้ำพริก และลวกจิ้มน้ำพริกต่างๆ เป็นต้น โดยรสชาติอร่อยพอประมาณ
นอกจากจะเป็นอาหารแล้ว ผักเผ็ดก็ยังมีสรรพคุณทางยาอีกสารพัดอย่าง กล่าวคือ เป็นยาแก้โรคบิด แก้ไอระงับหอบ ไอหวัด เลือดออกตามไรฟัน หลอดลมอักเสบเรื้อรัง ไอกรน ปวดบวม ไขข้ออักเสบ แก้สุนัขกัด งูกัด
รักษาแผลในปาก ขับน้ำลาย โรคคอ ปวดฟัน รำมะนาด แก้โรคลิ้นเป็นอัมพาต โรคติดอ่างในเด็ก แก้เลือดเป็นพิษ และแก้ปวดหัว เป็นต้น
วันนี้ ผมก็เลยถือโอกาสนำผักชนิดนี้มาแนะนำให้เพื่อนๆ ชาว g2k ได้รู้จักกันนะครับ ในฐานะที่เป็นผักหรือพืชสมุนไพรที่มีคุณประโยชน์อย่างยิ่งต่อสุขภาพของคนเรา เป็นอาหารเพื่อสุขภาพที่อยู่ใกล้ตัวและสามารถหาได้ในทุกๆ พื้นที่ของประเทศไทยเรา
Happy Ba....Happy GFGAP(กิ๊บก๊าบ) ทุกๆ ท่านนะครับผม
ส่วนที่เผ็ดก็คือ "ดอก" นะครับ
สามารถกินได้ทั้งใบและดอก
มีสรรพคุณทางยาสารพัดอย่าง สามารถใช้ได้ทั้งราก ต้น ใบ และดอก
กินดิบ(กับน้ำพริก)ก็ได้
น้ำพริกกบย่าง
น้ำพริกกบย่างกินกับใบผักเผ็ด ใบมันปู ถั่วฝักยาว และผักกาดขาว
หน้าตาเหมือนผักคราดหัวแหวนเลยนะคะ
สวัสดีครับ คุณใบไม้ร้องเพลง
ผักเผ็ดกับผักคราดหัวแหวน คือผักชนิดเดียวกันนะครับ
ต่างกันตรงที่การเรียกชื่อของแต่ละภาคเท่านั้นเองครับ
ข้อเขียนภูมิปัญญาพื้นบ้านของคุณอักขณิชดีมาก ขอชมเชย ขนาดผมเป็นคนเกิดและโตที่เหนือแท้ ๆ (แต่มาอยู่อีสานนาน) ขอชมในความรอบรู้อนุรักษ์ภูมิปัญญาท้องถิ่น(เหนือ) เพราะคนเหนือรุ่นใหม่ ๆ ไม่ค่อยรู้และศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่น ก็คงเหมือน ๆ กับคนอีสาน โดยเฉพาะเด็ก ๆ ในตัวเมือง ไม่ว่าจะเป็นเด็กในตัวเมืองอุดร เมืองขอนแก่น เมืองโคราช
ผมมีรูปเก่า ๆ มากมาย สมัยทำงานอยู่โครงการพัฒนาที่สูงฯ บนดอยที่อ.อมก๋อยเชียงใหม่ ๓ ปี (ประมาณปี ๒๕๓๑ ถึง ๒๕๓๔) ไปนอกกลางดินกินกลางทรายบนเขา และเดินเขา (รถยนต์ธรรมดาไม่ต้องพูดถึง รถยนต์ต้องโฟว์วีลเท่านั้น โดยเฉพาะฤดูฝนรถโฟว์วีลก็หมดสิทธิ์วิ่ง ต้องเดินอย่างเดียวเท่านั้น) โดยเฉพาะวัฒนธรรมของชาวกะเหรี่ยงโปว์ (พวกดอแดะ อยู่ตอนเหนืออ.อมก๋อย) และ ชาวกะเหรี่ยงสะกอ (อยู่ตอนใต้อ.อมก๋อย) ว่่าง ๆ จะลองทบทวนความจำดู จำได้ว่าเคยถ่ายรูปพรานชาวกะเหรี่ยงโปว์นักล่าเก้งไว้ ขณะกำลังล่าเก้งที่กำลังมากินน้ำได้สด ๆ , รูปถ่ายพิธีงานศพชาวกระเหรี่ยงโปว์ ซึ่งหาดูยากมาก เพราะอยู่บนภูเขาสูง ไม่ค่อยได้เห็น ที่อ.อมก๋อย ยังมีมูเซอร์ ลีซอ และม้ง ด้วย เรียกได้ว่า เกือบครบสูตรชาวเขา (ขาดลั๊วะ เย้า)
สวัสดีครับ คุณPhachern Thammasarangkoon
* ดูเหมือนว่าเราสองคนจะเดินสวนทางกันนะครับ ผมเกิดที่อีสานแล้วมาโตและใช้ชีวิตที่ภาคเหนือ ในขณะที่คุณเผชิญเกิดและโตที่เหนือ แต่กลับได้ไปใช้ชีวิตอยู่ที่อีสานแทน 555
** ผมก็อาศัยการเรียนรู้มาจากชาวบ้านอีกทีหนึ่งนะครับ ใหม่ๆ ก็ยังไม่รู้เรื่องอะไรมากนัก แต่อาศัยว่าผมเป็นคนชอบสังเกต เวลาเห็นชาวบ้านเขากินหรือได้อะไรแปลกๆ มา ก็จะสอบถามเขา คนนั้นนิด คนนี้หน่อย นานๆ เข้าก็เลยทำให้มีความรู้เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ พอเห็นว่าสิ่งที่ผมได้พบเห็นและเรียนรู้มาน่าจะเกิดประโยชน์ต่อผู้อื่นบ้าง ผมก็เลยนำมาเขียนเป็นบันทึกหรือเรื่องเล่าเผยแพร่ให้ผู้ที่สนใจได้ทราบอย่างที่เห็นนี้แหละนะครับ
อนึ่ง ชาวบ้านแม่ตาดบางคนมีความรู้เกี่ยวกับภูมิปัญญาพื้นบ้านมากกว่าผมหลายเท่าอีกนะครับ แต่ขาดคนสานต่อ เลยไม่มีโอกาสได้เผยแพร่ภูมิปัญญาเหล่านั้นออกมาให้คนอื่นเห็น...น่าเสียดายจริงๆ ครับ
*** ผมเคยไปที่นาเกียน 2 ครั้งนะครับ ยังจำการเดินทางคราวนั้นได้เป็นอย่างดีเลยครับ แม้ว่าเวลาจะผ่านมาแล้ว 20 ปีก็ตาม
คงจะดีนะครับ ถ้าหากคุณเผชิญจะนำเอาเรื่องราวเล่าๆ ที่ได้พบเห็นมาเล่าสู่กันฟังบ้าง คงจะเป็นเรื่องที่ดีและยอดเยี่ยมมากทีเดียวเลยละครับ
http://www.gotoknow.org/posts/387906? คราดหัวแหวน ถอดบทเรียน ทันต
-สวัสดีครับ...
-ตามมาบอกว่า..
-ที่บ้านผมนำ"ผักเผ็ด"มาแกงแค..
-แกงแคถ้าไม่ใส่"ผักเผ็ด" ก็ไม่อร่อย...
-กินผักเผ็ดแล้วซาบซ่าน...ที่ลิ้น...
-บ้านผมเรียกอาการแบบนี้ว่า "ผักเผ็ดมันกระ........ลิ้น" ครับ 55
-คำว่า"กระ....."อาจไม่สุภาพ 555
-ขอบคุณครับ
สวัสดีครับ
ผักเผ็ดมีสรรพคุณทางยาเยอะมากจริงๆ เลยนะครับ
ขอบคุณมากๆ เลยครับ ที่กรุณาแนะนำแหล่งข้อมูลเพิ่มเติม
สวัสดีครับ
<p>*เห็นด้วยเลยครับ ที่บอกว่าแกงแค่ถ้าไม่ใส่ผักเผ็ดแล้ว ก็ไม่อร่อย อันนี้เป็นเรื่องจริงเลยนะครับ</p><p>** คำที่ละไว้ ใช่คำว่า “กระเด้าลิ้น” หรือเปล่าครับ? แบบว่าผมตกภาษาไทยนะครับ คิคิคิ
</p>
หิวข้าวอีกรอบ น้ำพริกกบย่างน่าอร่อยมาก ขอข้าวนึ่งสักหนึ่งกำมือก็พอค่ะ จะอิ่มไหมนะกำมือเดี่ยวเนี่ย
สวัสดีครับ
* กำเดียวคงไม่พอ อย่างน้อยต้อง 3 กำมือนะครับ ถึงจะพอ 555
** ว่างเมื่อไหร่ก็แวะเข้ามาที่บ้านแม่ตาดได้เลยนะครับ พี่ดา
ต่อไปพี่ดาคงจะเดินทางมาเองถูกแล้วล่ะ 555
ขอยกให้เป็นพ่อครัวหัวป่าก์ประจำG2K เหมือนน้องหนูรีแล้วนิ ทำเมนูทางเหนือได้เยอะมากๆค่ะ ขอชื่นชมและจะแนะนำเด็ก ม. 1 เข้ามาอ่านเรียนรู้นะคะ เขียนอาหารพื้นบ้านล้านนาไปตลอดเลยนะคะเยี่ยมมากค่ะ
สวัสดีครับ
* ผมเป็นเพียงพ่อครัวสมัครเล่นเท่านั้นเองนะครับ ทำเป็นเพียงบางอย่างเท่านั้นครับ ส่วนใหญ่แม่ยายเป็นคนทำเน้อครับ พี่ตูม 555
** รู้สึกยินดีและเป็นเกียรติอย่างยิ่งเลยครับ ถ้าหากพี่ตูมจะแนะนำให้เด็กๆ เข้ามาอ่านและเรียนรู้จากบันทึกของผม...รู้สึกขนลุกเลยนะครับเนี่ย 555
-สวัสดีครับ...
-ตามมาบันทึกนี้อีกรอบ 555
-ผักเผ็ดมัน"กระเด้าลิ้่น"ถูกต้องแล้วคร๊าบ!!! 55
-คำนีี้..ต้องให้ผู้ใหญ่ออกหน้าก่อน..เด็ก ๆ อย่างเรา..ค่อยตามครับ..
-แบบว่ามัน"เิขิล ๆ" 5555
-ขอบคุณครับ
สวัสดีครับ
เดาเอาไว้แล้วว่าต้องเป็นคำนี้แน่นอนเลย
ถ้าซื้อหวย ก็จังๆ เลยนะครับเนี่ย 555
ทานได้หรือคับ
เคยเห็นแต่เป็นวัชพืชคับ
สวัสดีครับ
ทานได้ครับพี่ยงค์ ไม่ค่อยอร่อยมากนัก แต่สรรพคุณทางยามากมายมหาศาลเลยนะครับ
แต่ดูเหมือนว่าทางอีสานบ้านเรา จะไม่นิยมทานกันนะครับ ส่วนใหญ่จะมองเป็นวัชพืชมากกว่าน่ะ