( ต่อจากตอนที่แล้ว )
โดยสาระของวินัยทางพุทธแล้ว ไม่มีใครสูงเหนือธรรม ด้วยพุทธถือว่า ธรรมสูงสุดในโลก ธรรมสูงสุดในสังคมมนุษย์ ( ที.ปา. 11/71/107
) พระพุทธเจ้าทรงเคารพธรรม ( องฺ.จตุกฺก. 21/21/25
)
นักปกครองตามหลักพุทธเรียกว่าจักรพรรดิ
ผู้เป็นธรรมราชา
ก็ต้องเคารพธรรม ถือธรรมเป็นใหญ่ จัดดำเนินการปกครองโดยธรรม ( ที.ปา.11/35/64
)
กฎมนุษย์ต้องไม่แปลกแยกจากกฎธรรมชาติ สำหรับเรื่องวินัยและกฎหมายนี้เป็นเรื่องสมมติ ในทางพุทธมีสัจจะ 2 ข้อ คือ
1 . ปรมัตถสัจจะ สัจจะโดยเนื้อแท้
2 . สมมติสัจจะ สัจจะโดยสมมติ
ควรรู้ว่า กฎธรรมชาติกับกฎมนุษย์นี้สัมพันธ์กันอย่างไร
คำว่า สมมติ
แปลว่า มติร่วมกัน มาจาก สํ (
ร่วมกัน ) + มติ ( การยอมรับหรือตกลง ) ดังนั้นสมมติจึงสื่อว่า ข้อตกลงร่วมกัน , การยอมรับร่วมกัน
กฎ 2 กฎ กฎธรรมชาติ เป็น ธรรม , กฎมนุษย์
เป็น วินัย เป็นกฎสมมติ
สิ่งต้องการที่แท้คือความเป็นจริงตามธรรม
การหลงสมมติ คือการติดอยู่ในกฎสมมติของมนุษย์ ไม่เข้าถึง
หรือไม่สามารถเข้าถึงความจริงของธรรมชาติ
การหลงสมมติเป็นโทษภัยแก่มนุษย์ฉันใด
การไม่ยอมรับสมมติที่บัญญัติจัดวางขึ้นโดยชอบธรรม ก็เป็นภัยอันตรายต่อชีวิตและสังคมของมนุษย์เองด้วยฉันนั้น
การพัฒนาคนให้รู้จักเคารพสิทธิกันและกัน แต่ต้องรู้ทันว่าที่แท้มนุษย์ไม่มีสิทธิ กรณีชนเผ่าอินเดียแดงหัวหน้าชื่อ ซีแอตเติล ( Seattle
) เมื่อประธานาธิบดีอเมริกาชื่อแฟรงคลิน เพียซ
ได้ติดต่อขอซื้อที่ดินแปลงหนึ่ง
และที่นั้นกลายมาเป็นชื่อเมืองใหญ่ในรัฐวอชิงตันคือชื่อเมืองซีแอตเติล โดยคำตอบจากอินเดียนแดงคือ
ท่านจะเอาแผ่นดินและผืนฟ้ามาซื้อขายกันหรือนี่ ความคิดนี้แปลกประหลาดสำหรับพวกเรา.
ในยุคนี้คนอเมริกันกับยกวาทะสรรเสริญชาวอินเดียนแดงคนนี้
นั้นคือความคิดความเข้าใจของคนอินเดียนแดงสอดคล้องกับความจริงตามธรรมชาตินั้นแล.
..........................................................
บรรณานุกรมพระพรหมคุณาภรณ์ ( ป.อ. ปยุตฺโต )
.( 2555 ) .นิติศาสตร์แนวพุทธ. พิมพ์ครั้งที่ 13 .
กรุงเทพ ฯ : วิญญูชน .
กรุงเทพ ฯ : วิญญูชน .
