ชีวิตที่พอเพียง ๑๖๗๙.ควงสาวเที่ยววัด

หลังการประชุม retreat ที่ประสบความสำเร็จสูงยิ่งในวันที่ ๒๙ ก.ย. ๕๕ ทีมงานจัดการประชุม PMAC (Prince Mahidol Award Conference) พาผู้เข้าร่วมประชุมเที่ยววัดที่เชียงใหม่ ในวันที่๓๐ ก.ย. ๕๕ ทำให้ผมได้โอกาสควงสาว (น้อย) เที่ยววัดหลังจากลงจากสวรรค์

ตอนแรกเขากำหนดไปหลายวัด แต่เอาเข้าจริง แต่ละที่ใช้เวลามาก จึงเหลือ ๒ วัด ๑ ภัตตาคาร ที่สวยมาก และ ๑ สถานที่ช็อปปิ้ง

วัดแรกที่ไปคือวัดอุโมงค์ ที่ผมไม่เคยไปเลย เมื่อเข้าไปก็ได้สัมผัสบรรยากาศสวนโมกข์ โดยเฉพาะป้ายคำเตือนสติข้อธรรมะ สมกับที่ท่านปัญญานันทะภิกขุไปเป็นเจ้าอาวาสในช่วงฟื้นฟูวางรากฐานวัดอุโมงค์ขึ้นใหม่ โดยเจ้าชื่น สิโรรส ขอคำแนะนำท่านพุทธทาส ขอให้ส่งพระดีไปเป็นเจ้าอาวาส และท่านพุทธทาสส่งท่านปัญญาฯ ไป

แต่วัดอุโมงค์เก่ากว่าสวนโมกข์มาก ตามประวัติว่าสร้างขึ้นพร้อมๆ กับสร้างเมืองเชียงใหม่ (ดังประวัติ ที่นี่) จึงมีต้นไม้ใหญ่อายุมาก ทำให้ร่มรื่นและได้บรรยากาศธรรมชาติที่สงบมาก เริ่มตั้งแต่กำแพงวัด ที่มีมอสและต้นไม้เล็กๆ ขึ้นเขียวบนอิฐดินเผาก่อกำแพงที่ก่อซ้อนทแยง ทำให้มีพื้นที่รับแดด มากกว่ากำแพงแนวดิ่ง ตามปกติ ทำให้กำแพงมีความงดงามของธรรมชาติ ผมไม่เคยเห็นกำแพงทรงนี้มาก่อน หรืออาจเคยเห็นแต่ไม่ได้สังเกต

สัญญลักษณ์ตามชื่อวัดคือออุโมงค์ ที่ได้รับการบูรณะ เป็นที่คนมาไหว้พระ ที่มุมหนึ่งมีคนมานั่งสมาธิหน้าพระพุทธรูปด้วย ทั้งๆ ที่เป็นที่มีคนพลุกพล่าน

บริเวณด้านหน้า มีศาลาธรรมโฆษณ์ ที่มีเสาสูงประดิษฐานพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร อยู่เหนือวัฏฏสงสารสมมติคืออ่างน้ำ แต่อาคารปิดสงบเงียบไม่เห็นกิจกรรม และโรงภาพปริศนาธรรม ที่คงจะคล้ายโรงมหรสพทางวิญญาณของสวนโมกข์ก็เงียบสงบ รวมทั้งภายในบริเวณวัดมีคนมาตั้งแผงขายล็อตเตอรี่ และมีหลวงพ่อมายืนชี้ที่แผงอยู่ด้วย

อีกวัดหนึ่งคือที่เราไปไหว้พระคือวัดพระสิงห์ ซึ่งบริเวณไม่กว้าง แต่ก็มีการสร้างพระอุโบสถใหม่ด้านหน้าวัด และทางเดินไปยังพระอุโบสถเก่าที่ประดิษฐานพระสิงห์ พระเก่าแก่ ก็กลายเป็นกาดลีเชียง บรรยากาศในวัดพระสิงห์จึงวุ่นวาย แตกต่างจากบรรยากาศเงียบสงบของวัดอุโมงค์โดยสิ้นเชิง ยิ่งที่บนพระอุโบสถหลังใหม่ด้านซ้ายมือ มีพระมาพรมน้ำมนต์ด้วย

แต่ที่บริเวณหน้าพระอุโบสถเก่า ที่ประดิษฐานพระสิงห์ (พระพุทธสิหิงค์จำลอง) ก็เงียบสงบพอใช้ ยิ่งภายในโบสถ์ยิ่งสงบ และมีบรรยากาศศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งผมหมายถึงในทางธรรม ไม่ใช่ในทางโลกย์ ผมพยายามสังเกตดูภาพฝาผนัง แต่แสงสว่างสลัวๆ ตาผมดูไม่ชัด และสาวน้อยมาเร่งให้รีบกลับ เกรงว่าคนอื่นจะรอ

สถานที่ต่อไปคือไปรับประทานอาหารเที่ยงที่ภัตตาคารข้าวเม่า-ข้าวฟ่าง ซึ่งอยู่ที่ถนนราชพฤกษ์ ต. หนองควาย อ. หางดง เขาโฆษณาว่าภัตตาคารนี้เป็นป่าในจินตนาการ (imaginary jungle) และนี่เป็นสาขาเชียงใหม่ของภัตตาคารที่เปิดที่แม่สอดมาแล้ว ๒๐ ปี และผมจำได้ว่าผมเคยไปกินอาหารที่ภัตตาคารนี้ที่แม่สอดด้วย แต่ไปตอนกลางคืน และรู้สึกประทับใจว่าเจ้าของใจถึงจริงๆ ที่สร้างภัตตาคารที่ใหญ่และต้องดูแลต้นไม้มากขนาดนั้น เมื่อรู้ว่าไม่ใช่แค่เขาอยู่ได้ ยังขยายสาขาได้ ก็ดีใจ

ก่อนกินอาหารเราจึงได้กินบรรยากาศของป่าชื้นในจินตนาการ ที่สวยงามยิ่ง อย่างจุใจ จุตา และจุกล้องถ่ายภาพ อาหารของเขาก็อร่อยในฐานะอาหารสมุนไพรเพื่อสุขภาพ

ภัตตาคารนี้อยู่ไม่ห่างจากบ้านถวาย ที่หมายแหล่งสุดท้ายของเรา ซึ่งเป็นหมู่บ้านศิลปะ ที่เดิมเป็นบ้านช่าง (ไม้) แต่เวลานี้ขยายขอบเขตออกไปผลิตและขายสินค้าศิลปะหลากหลายชนิด และวัสดุ แต่บรรยากาศดูเงียบเหงาอย่างน่าตกใจ เขาบอกว่าจะคึกคักมากก็ในฤดูนักท่องเที่ยวฝรั่ง คือเดือนพฤศจิกายน ไปจนถึงมกราคม

แต่พนักงานขายที่ร้านที่เราแวะชมก็บอกว่า ช่วงที่ไม่ใช่ฤดูคนมากอย่างนี้แหละเขาขายของได้เรื่อยๆ และมีลูกค้าสั่งของเป็นจำนวนมากๆ เข้ามาด้วย คือเขาไม่ใช่แค่ขายที่หน้าร้านเท่านั้น

ผมสังเกตว่า สินค้าเครื่องไม้สำหรับประดับบ้าน ที่เราเข้าไปชม เป็นสินค้าที่ฝีมือหยาบ ไม่มีชิ้นงานระดับศิลปะเลย เขาอาจพาเราไปดูส่วนที่ไม่ใช่งานศิลปะระดับประณีตก็ได้ เพราะจริงๆ แล้วบ้านถวายขยายพื้นที่กว้างออกไปมาก เราไม่มีคนเป็นไก๊ด์นำและอธิบาย ผมเองก็ปากหนัก ไม่ได้ถามคนขายของตามร้านว่า ร้านขายไม้แกะสลักอย่างที่ผมเคยไปเห็นเมื่อ ๒๕ ปีมาแล้วยังมีอยู่หรือไม่ อยู่บริเวณไหน

วิจารณ์ พานิช

๓๐ ก.ย. ๕๕